Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1971 K.2025/37

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 28/09/2022 tarih ve 2021/219 E. - 2022/217 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin kuruyemiş kavurma makinesine ilişkin 2020/05322 sayılı tasarımının ve 2020/16352 sayılı faydalı model belgesinin bulunduğunu, davalı şirketin ise müvekkili makinesinin aynısını kendi tasarımıymış gibi sattığını, söz konusu tasarımı kötü niyetli olarak adına tescil de ettirdiğini, taraf tasarımları arasında arasında belirgin bir farklılık bulunmadığını ileri sürerek, davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, taraf tasarımlarının farklı olduğunu, davacı yanın faydalı modeline dayanak belgenin dikkate alınamayacağını, bilgilenmiş kullanıcının iltibasa düşmeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu tasarım ile davacıya ait önceki tarihli tasarımların bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde yaratacakları nihai algıda birbirileri ile hiçbir benzerlik taşımadıkları, davacı tasarımlarında bütüne hakim olan yuvarlak gövde yapısı mevcutken, dava konusu tasarımda bütünü oluşturan unsurun genel anlamda yuvarlak bir algı yaratmadığı,

gövde bölümünde yer alan parçanın bir bölümünün yuvarlak yapısının tek başına tasarımları benzer kılmayacağı, karşılaştırmanın tasarımların bütününe hakim unsurlar ve bu bütünün bilgilenmiş kullanıcı nezdindeki etkisi üzerinden yapılması gerektiği, davacı yanın iddiaları çerçevesinde fonksiyonel anlamda ortaya çıkması muhtemel benzerliklerin ise tasarım mevzuatı anlamında korunamayacağı, zira; tasarım hukukunun, ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde oluşturduğu yeni ve ayırt edici görünümler ile ilgilendiği, işlevselliğin tasarım hukukunun ilgi alanı dışında kaldığı,

dolayısıyla salt tasarımsal unsurlar ve dava konusu makinelerin nihai görünümlerindeki algıları itibariyle hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın yeni ve ayırt edici olduğu; davacı yanın tasarımlarına konu görseller aynı zamanda 2020/16352 sayılı "kabuklu-kabuksuz kuruyemiş kavurma-pişirme makinesi" buluş başlıklı faydalı model başvurusunda kullanılan teknik çizimlere konu olan ürün ile aynı olduğundan, davacının bu faydalı model başvurusunda kullanılan teknik çizimlerin de, dava konusu tasarımın yeniliğini ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği;

dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeni olup olmadığı kamu düzenine ilişkin bir husus olduğundan, bu durum bilirkişi heyeti marifetiyle re'sen araştırıldığı, bilirkişi heyet üyelerinin mesleki bilgisi gereği veritabanları, internet, katalog vb. tüm sanal ve fiziki ortamda yaptıkları incelemeler sonucunda, dava konusu tasarımın başvuru tarihinden önceki tarihli olup dava konusu tasarımın yeniliğini öldürücü herhangi bir dokümana rastlanmadığı, kötü niyet iddiasına ilişkin somut delil ileri sürülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, bilirkişi raporunda çelişkili olarak makinelerin teknik ve işlevsel unsurlarının değil, tasarımsal özelliklerinin incelendiğini, seçenek özgürlüğünün olduğu dikkate alınmayarak raporun sonuç kısmında hatalı değerlendirme yapıldığını, makinelerin benzer olduğunu, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını, bilirkişilerin kuruyemiş sektörü hakkında bilgiye sahip olmadıklarını, kötü niyet iddialarına ilişkin yeterli ve somut delil sunduklarını, müvekkili firma ortaklarının 40 yıldır kuruyemiş makinaları işi ile ilgilendiklerini, fakat davalı firmanın 22.06.2020'de ... tarafından kurulduğu,

ilk kuruluş adreslerinin Denizli olduğunu, müvekkili şirketin tasarımlarının kopyalanması sonrasında adreslerini Antalya'ya taşıdıklarını, sektörde yeni oldukları ve ellerinde üretilmiş makina olmadığı için resmi internet sitelerinde müvekkili firmanın sitesindeki resimleri birebir kopyalayarak kendi sitelerine koyduklarını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/479 E. sayılı dosyasında haksız rekabet kapsamında açtıkları davanın henüz derdest olduğunu, ilgili dosyada fotoğrafları müvekkilinin internet sitesinden aldıklarını ikrar ettiklerini, makinelerin ana aksamları, yuvarlak yapıda olması, yuvarlak kapaklara sahip olması,

ısı dağılımı yönünden işlevselliklerini göz ardı edildiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, 6769 sayılı SMK'nın 55/1. maddesinde tasarımın, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü şeklinde tanımlandığı, bu kapsamda dava konusu tasarımın işlevselliğinin inceleme konusu olmadığı,

davacının mesnet faydalı modeliyle de sadece görünümü yönünden karşılaştırılabileceği, bu kapsamda, içerisinde tasarım konusunda uzman bulunan heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, dava konusu tasarım ile davacının mesnet tasarım ve faydalı model görselinin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yaratacağı nihai algıda hiç bir benzerlik taşımadığı, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici olduğu, yapılan mutlak yenilik incelemesine göre yeniliğini kırıcı bir görsele de ulaşılamadığı;

öte yandan, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/479 E. sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinin ekindeki makine görselleri ile davaya konu tasarımın görsellerinin farklı makinelere ait oldukları anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 09/02/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...