Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/46 K.2024/417

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/09/2021 tarih ve 2020/235 Esas - 2021/283 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, müvekkilinin 2019/28925 sayılı marka başvurusunun, davalı Şirketin itirazı sonucu Markalar Diaresi Başkanlığı tarafından 9. sınıf mallar yönünden reddedildiğini, bu karara karşı yaptıkları itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile reddine karar verildiğini, oysa taraf markaları arasında iltibas bulunmadığını, markalarda ortak olarak yer alan "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, müvekkilinin başvurunda yer alan ve İstanbul'da toplu taşımada kullanılan akbil şeklindeki "İ" harfinin yeterli ayırt ediciliği sağladığını ileri sürerek, 2020-M-4148 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Şirket vekili, taraf markları arasında iltibas koşullarının oluştuğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu "...+şekil" ibareli marka başvurusu ile davalı Şirkete ait "..." ibareli redde mesnet marka arasında, arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, başvuru kapsamından çıkarılan uyuşmazlık konusu mallar için ayırdığı satın alma süresi içinde,"...+şekil" ibareli dava konusu marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davalının "... " ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki markada yanılgı yaşayabileceği ,

ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru kapsamından çıkarılan mallarda başvuru konusu işaret ile davalı markası arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar algısı oluşabileceği yani markaları karıştırabileceği, bu açıdan SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulları oluştuğundan YDİK kararı yerinde ve bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, taraf markaları arasında iltibas neden olacak bir benzerliği bulunmadığını, uyuşmazlık konusu olan "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, müvekkilinin başvurunda yer alan ve İstanbul'da toplu taşımada kullanılan akbil şeklindeki "İ" harfinin yeterli ayırt ediciliği sağladığını, mahkemece alınan bilirkişi raporunun eksik incelmeye dayalı olduğunu, taraf markalarının kapsamında benzer mal/hizmetin de bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davacının 9. ve 36 sınıfta yer alan mal ve hizmetlerde tescili için 2019/28925 sayılı ve “...” ibareli marka başvurusunda bulunduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından, başvurunun 9 ve 36 sınıfta yer alan bir kısım mal ve hizmetler yönünden SMK'nın 5/1-b-c-ç maddeleri gereğince kısmen reddine karar verildiği, başvurunun kapsamında kalan 9. sınıf “Bilim,

denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri,

cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test

cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler:

mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden

meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd

kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar

(akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma

amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon

santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların

parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar:

yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar,

saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim

zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma

amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.

Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler,

sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları,

elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Ana

fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı

sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme

aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları

(sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar.” malları ve 36. sınıf "Finansal ve parasal hizmetler. Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri.

Gümrük müşavirliği hizmetleri. " yönünden ilanına karar verildiği, başvurunun ilanına davalı Şirketin 2013/72053 sayılı ve "..." ibareli markasına dayalı olarak 9. sınıf mallar yönünden itiraz ettiği, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından davalı Şirketin itirazı yerinde görülerek, dava konusu başvurunun sayılan 9. sınıf mallar yönünden SMK'nın 6/1 maddesi gereğince reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı Şirketin yaptığı itirazın ise dava konusu YİDK kararı ile reddedildiği, anılan kararın davacı tarafa 31.05.2020 tarihinde tebliğ edildiği, pandemi nedeniyle duran süreler dikkate alındığında, işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 04.08.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının "..." ibareli başvurusu ile davalı Şirkete ait "..." ibareli redde mesnet marka arasında, başvurunun reddedildiği 9. sınıf “Bilim,

denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri,

cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test

cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler:

mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden

meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd

kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar

(akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma

amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon

santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların

parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar:

yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar,

saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim

zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma

amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.

Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler,

sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları,

elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Ana

fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı

sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme

aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları

(sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar.” malları yönünden SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408-409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır.

Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, uyuşmazlık konusu olan 9. sınıf mallar redde mesnet marka kapsamında yer alan 9. sınıf mallarla aynı ve benzer olduğundan, somut olayda emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleştiği anlaşılmıştır.

İşaretlerin karşılaştırılmasına gelince, dava konusu başvuru "İ" harfi özel şekilde tasarlanmış "...", redde mesnet marka da beyaz zemin üzerine siyah yazı karakteri ile yazılan "..." ibarelerinden oluşmaktadır. Görüldüğü üzere hem dava konusu başvuru hem de redde mesnet marka "İ" harfi ve "..." kelimesi ile bu ibarenin İngilizce karşılığı olan "..." ibarelerinin bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulmuştur. "..." ve "..." ibarelerinin bir bütün olarak bir anlamının bulunmaması ve ibarelerin telaffuz şekli gözetildiğinde dava konusu başvuru ile redde mesnet markanın, uyuşamazlık konusu malların tüketicisi nezdinde "İ-..." , "..." şekilde algılanacağı muhakkaktır.

Yukarıda da belirtildiği üzere markalar arasında karıştırılma ihtimalinin varlığı değerlendirilirken, markaların birbirlerine olan görsel, sescil ve kavramsal benzerlikleri yanında, markaya konu unsurların ayırt edicilik gücünün de dikkate alınması gerekir.

Bu duruma göre yapılan değerlendirmede, her ne kadar dava konusu başvuru redde mesnet marka ile aynı ibarelerden oluşsa da, redde mesnet markanın asli unsurunu oluşturan "..." ibaresinin kimselinin tekeline bırakılamayacak olan "İ" harfinden ve uyuşmazlık konusu 9. sınıf mallar yönünden ayırt ediciliği oldukça düşük bulunan "..." ibaresinden oluşması, bu nedenle redde mesnet markanın ayırt ediciliğinin zayıf olması,

zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunması ve böyle durumlarda, küçük farklılıkların dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecek olması karşısında, dava konusu başvuruda yer alan "İ" harfinin tertip tarzı itibariyle, başvuruya yeterli ayırt ediciliği sağladığı kanaatine varılmış, taraf markaları arasında emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleşmesine rağmen, marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından, SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Sonuç olarak, ilk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan nedenlerle taraf markaları arasında emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleşmesine rağmen, marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından, SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas koşullarının oluşmadığı, bu bağlamda dava konusu YİDK kararının yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...