Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/702 K.2024/856

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/10/2021 tarih ve 2020/193 E. - 2021/384 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili, müvekkili ... tarafından çevrimiçi okey oyunu yazılımı ...'in, geliştirildiğini, yazılımın Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü nezdinde "Bilgisayar Programlarına İlişkin Tescil-Kayıt" belgesinin bulunduğunu, müvekkili ...'in geliştirdiği yazılımın mali haklarını, diğer davacı müvekkili ...'e 100.000,00-TL bedelle devrettiğini, bu oyun yazılımında kullanılan ... ve ...

(Görünüm altyapısını oluşturan kodlama dilleri) dosyaları dahil olmak üzere oyun içi ekran görüntüleri, panel görüntüleri, masa içi, masa ayarı, lobi bölümü yapılanmaları gibi hemen hemen tüm unsurların birebir aynı şekilde davalıya ait "https://..." adresinde yer alan web sitesinde kullanıldığının tespit edildiğini, davalı eyleminin bilinçli ve kötü niyetli olarak haksız kazanç elde etme amacına yönelik olduğunu, müvekkili tarafından ilk olarak Ankara Barosu Başkanlığı'nın 15/06/2020 tarih 2020/E1357 yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalıya keşide edildiğini, ihtarname ile ihlale konu kullanımların durdurulmasının talep edildiğini,

davalı yanca ihtarnameye cevap verilmediğini ve hukuka aykırı kullanımların devam ettiğini, dava açılmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmesinde de sonuç alınamadığını, davalının belirtilen eylemleri müvekkillerinin FSEK'ten doğan mali ve manevi haklarının ihlali mahiyetinde olup bu eylemlerin aynı zamanda müvekkilleri aleyhine haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalı eylemlerinin, müvekkillerinin 5846 sayılı FSEK'ten doğan yayma, çoğaltma ve umuma iletim hakları ile adın belirtilmesi,

eserde değişiklik yapılmasını men hakları başta olmak üzere mali ve manevi haklarına davalı yanın tecavüz ve 6102 sayılı TTK hükümleri uyarınca haksız rekabet oluşturan eylemlerde bulunduğunun tespitine, tecavüz eylemlerinin men ve ref'ine, "https://..." alan adına veya tecavüz eylemlerinin vuku bulduğu sair internet adreslerine erişimin tamamen engellenmesine,

eser sahipliğinden kaynaklı mali haklara tecavüz nedeniyle 10.000,00-TL telif tazminatı ve eser sahipliğinden kaynaklı manevi haklara tecavüz nedeniyle 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 60.000,00-TL tazminatın haksız eylemin gerçekleştiğinin tespit edilebildiği ilk tarihten itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalı yandan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiş.

26.07.2021 tarihinde maddi tazminat talebini 18.333,03-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu yazılımı müvekkilinin kendisinin oluşturmadığını, dava dışı ... isimli şahıstan 04.04.2020 tarihinde satın aldığını, kopyalama veya davacılara ait yazılımın bilerek kullanılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davacı tarafın delil gösterdiği kayıt-tescil belgesi tarihinin 29.04.2020 olduğunu, müvekkilinin ise davaya konu yazılımı 04.04.2020 tarihinde satın aldığını, bilirkişi raporunda yer alan bu tespitlere katılmadıklarını, yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkilinin satın aldığı yazılımın kodlarının, davacıların okey sitesi kodlarından farklılık arz ettiğini,

şablonların benzerliğinin standart okey uygulamasında olması gerektiği gibi olduğunu, müvekkilinin, davacı yanın tescil tarihinden önce satın aldığı uygulama yazılımının benzerliğinden dolayı, müvekkiline kusur izafe edilmesinin hukuken mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, taraflara ait yazılımların FSEK kapsamında ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu, hayatın olağan akışına aykırı bir benzerlikte tasarımlara ait kodların çoğu yerde aynı, bazı yerlerde büyük oranda benzer oldukları; web tabanlı bir yazılımın çalışır durumda olup olmadığının tespiti için hem backend (arka-yüz) hem de frontend (ön yüz) kodlarının birlikte değerlendirilmesinin önem arz ettiği, sadece kod benzerliği ve/veya kod intihali konusu söz konusu ise (ki eldeki davanın konusu frontend kodlarının benzerliğinden kaynaklanmaktadır);

frontend (ön-yüz) kodlarının yaklaşık %90 oranında davacı frontend (ön-yüz) kodlarından intihal suretiyle oluşturulduğunun teknik olarak anlaşıldığı, bir yazılımın hem backend (arka-yüz) hem de frontend (ön yüz) kodlarının eşit sorumlulukları paylaşarak işlevsel bir yazılım oluşturacağı teknik olarak değerlendirildiğinden, dava konusu okey yazılım frontend (ön yüz) kodlarının çevrimiçi işlevsel bir okey yazılımının %50'sini oluşturduğu ve yazılımın %50'si içerisinde yaklaşık %90 oranında intihal ile frontend (ön yüz) kodlarının oluşturulduğu,

eser sahipliği üzerinde bulunan mali hak tasarruf yetkisinden kaynaklı, çoğaltma ve yayma hakkının ve adın belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını menetme manevi haklarının ihlal edildiği.

TTK'nın 55/1-a-4 maddesi hükmüne göre, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almanın haksız rekabet eylemlerinden biri olduğu, davalının, davacı ...'in meydana getirdiği, diğer davacı ...'in mali haklarını üzerinde taşıdığı bilgisayar yazılımının frontend kaynak kodlarını çoğu yerde aynı, bazı yerlerde büyük oranda benzer olacak şekilde alıntılayarak izinsiz olarak kullandığı, bu eylemlerin TTK uyarınca davacılar aleyhine haksız rekabet oluşturduğu;

bilirkişi raporunda davalıya ait sitenin 06.04.2020 ile 16.11.2020 tarihleri arasında aktivitesinin bulunduğu tespit edilip buna göre hesaplama yapılmış ise de, 06.04.2020 ile davanın açıldığı 05.08.2020 tarihlerinin esas alınması gerektiği; davacılar arasındaki 11.06.2020 tarih ve 100.000,00-TL bedelli devir sözleşmesi ve yazılımın 121 günlük kullanım süresi esas alındığında yazılımın kullanım bedelinin 3.360,17-TL olduğu, 3.360,17-TL'lik bedel bir bütün halinde davaya konu yazılımın frontend ve backend bölümlerini kapsadığı, davaya konu edilen yazılım kısmının sadece "frontend" bölümüne ilişkin olduğu,

yukarıda yer verilen teknik değerlendirmelere göre bir yazılımın yarısını frontend, diğer yarısını ise backend bölümünün oluşturduğu kabul edildiğinden, davaya konu frontend kısımları bakımından 121 günlük kullanım ücretinin 3.360,17-TL'nin yarısı olan 1.680,085-TL olduğu, davacı tarafça bu bedelin 3 katının talep edilebileceği, davalının 16.06.2020 tarihinde tebliğ edilen ihtarnameye rağmen eylemlerini sonlandırmaması nedeniyle davacı ...'in de manevi haklarının ihlal edildiği.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.01.2016 tarih ve 2014/11-253 E.- 2016/75 K. sayılı kararı da dikkate alındığında; dava, eser sahipliğinden kaynaklı haklara tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ile telif tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olmak üzere üç ayrı bağımsız istemi barındırdığı, söz konusu davada, objektif dava birleşmesi müessesesinin mevcut olduğu, bu durumda, her bir dava türü için ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edildiği gerekçsiyle, davanın kısmen kabulü ile;

davalı eylemlerinin, davacılara ait eser sahipliğinden kaynaklı mali-manevi haklara tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, tecavüz eylemlerinin men ve ref'ine, "https://..." ibareli internet sitesine erişimin engellenmesine, 5.040,26-TL telif tazminatının 06.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, 5.000,00-TL manevi tazminatın 06.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 100.000,00-TL tutarlı telif hakkı devir sözleşmesi uyarınca FSEK'in 68/1. maddesine göre hesap yapılması gerektiğini, gün-ay-yıl endeksli hesaplama yapılmasının kabul edilebilir olmadığını, esere 10 yıl ömür biçilmesinin de hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinin teknik ve mali açıdan yeterli olmadığını, emsal alınan sözleşmenin süresiz olduğunu, esere 10 yıl ömür biçilmesinin somut gerekçelere dayanmadığını, yerel mahkemenin karar gerekçesinde tazminat hesaplaması yönünden yer verdiği backend-frontend açıklamalarının kabul edilebilir olmadığını, teknik bilgi ve yeterlilik gerektirdiğini,

mahkeme açıklamalarının dayanaksız olduğunu, bilirkişi raporunda talep edilebilecek tazminat tutarının 18.333,03-TL olarak belirtilmesine rağmen mahkemece tazminat tutarının 5.040,26-TL olarak tespit edildiğini, müvekkiline ait eserin yarısına tecavüz edildiği gibi mesnetsiz bir gerekçeyle hüküm kurulduğunu, ihlal eyleminin backend server alanı ile alakasının bulunmadığını, frontend kısmına ilişkin olduğunu, bu kodların neredeyse birebir kopyalandığını, yerel mahkeme kararının davalıları teşvik eder, müvekkillerini cezalandırır nitelikte olduğunu, yargılama giderleriyle müvekkilinin davalı yana borçlu çıktığını,

vekalet ücretinin elde edilen tazminat tutarını aştığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin yazılımını ... isimli kişiden satın aldığını, yargılama sürecinde bu iddialarının değerlendirilmediğini, müvekkilinin yazılımı 04.04.2020 tarihinde satın aldığını, davacıların tescilinin ise 29.04.2020 tarihinde gerçekleştirildiğini, tescil belgesindeki 15.11.2018 üretim tarihinin davacıların beyanına dayandığını, ispat külfeti davacı tarafta olmasına rağmen hiç bir bilgi sunmadığını, web tabanlı bir yazılımın çalışır durumda olup olmadığının tespiti için backend ve frontend kotlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, mevcut incelemenin eksik olduğunu,

yeniden inceleme yapılması gerektiğini, 3 ayrı vekalet ücreti takdirinin de hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sahipliğinden kaynaklı mali ve manevi hakların ihlâli ile haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 266/1. maddesi uyarınca, mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Somut uyuşmazlığın çözümü de özel ve teknik bilgi gerektirmekte olup, mahkemece, bilişim uzmanı ve bilgisayar mühendisi bilirkişinin bulunduğu heyetten rapor aldırılmış, bilirkişi heyetince davacı tarafça talep edilebilecek maddi tazminat tutarı hesaplanmıştır.

Ancak, mahkemece, dava konusu okey yazılım frontend (ön yüz) kodlarının çevrimiçi işlevsel bir okey yazılımının %50'sini oluşturduğu gerekçesiyle, bilirkişilerce hesaplanan tutardan resen %50 oranında indirim yapılmış olup, yukarıda belirtildiği gibi, çözümü özel ve teknik bilgi gerektiren bu konuda mahkemece bu şekilde bir değerlendirme yapılmak suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, mahkemece hükme esas alınan 02.06.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda, mahkeme tarafından, taraflardan gelen talep doğrultusunda sadece frontend kodları ile ilgili olarak bir inceleme yapılması istenmiş olmasına karşın web tabanlı bir yazılımın çalışır durumda olup olmadığının tespiti için hem backend hem de frontend kodlarının birlikte değerlendirilmesinin önem arzettiği, frontend kodlarının %90 oranında davacı frontend kodlarından intihal suretiyle oluşturulduğu teknik olarak anlaşılmakla birlikte sadece kod intihali olduğu,

ancak işlevsel bir yazılım intihalinden bahsedilemeyeceği, yazılım intihal durumundan bahsedilebilmesi için backend ve frontend kodlarının birlikte çalışır durumda olmasının gerektiği, mahkemece backend kodlarına ait bir değerlendirme talep edilmediğinden dava konusunun çevrimiçi işlevsel okey yazılım intihali olmadığı, sadece bir kısım web mimari işlevini destekleyen grafiksel arabirim oluşturma kodlarının intihali olduğu belirtilmiştir.

Davalı tarafça, ek rapordaki söz konusu değerlendirmelere atıfla, yapılan incelemenin eksik olduğu, müvekkiline atfedilen eylemin gerçekleştiğinin ispatlanabilmesi için arka yüz (backend) kodlarının da incelemeye tabi tutulması işlevsel bir intihalin olup, olmadığının araştırılmasının gerektiği savunulmuştur.

İlk derece mahkemesince, bilirkişi raporundaki bu eksiklik ve belirsizlikler HMK'nın 281. maddesi uyarınca giderilmeden yukarıda yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.

Bu itibarla Dairemizce, taraf vekillerinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 26/05/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...