Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/916 K.2024/1274

Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 31/03/2022 tarih ve 2021/40 E. - 2022/95 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı şirket ile davalı ... Kurumu tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalının müvekkili şirket ile arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili şirket tarafından tasarlanarak üretilen halıları satın alan ve kendi müşterilerine satan bir firma olduğunu, bu ticari ilişki kapsamında müvekkili şirkete ait tasarımların davalıya devredildiğine dair herhangi bir anlaşma bulunmadığını, yalnızca ürün satışı gerçekleştirdiklerini, davalının da kötüniyetli olarak müvekkili şirketin tasarımlarına ilişkin olarak tasarım tescil başvurusu yaptığını, 2019/07900 başvuru numaralı 1, 2, 3, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24,

25 numaralı tasarımların müvekkilinin tasarımlarının aynıları ve birebir kopyaları olmaları olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımadıklarını, müvekkilinin bu tasarımlara itirazının reddedildiğini, oysa davaya konu tasarımların, davalının başvuru tarihi olan 06.12.2019 tarihinden önce müvekkili şirket tarafından tasarlandığını ve kamuya sunulduğunu, tasarımların başvuru tarihinden önce tasarlandığı hususunun,

müvekkili şirketin tasarımlarını 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (EİK) kapsamında bir elektronik imzalama ve zaman damgası işlemi olan ....com internet sitesi üzerinden elektronik olarak damgaladığını gösterir ... kayıtları ile sabit olduğunu ileri sürerek 2020/T-921 sayılı YİDK kararının iptaline, davalı şirket adına tescilli 2019/07900-1, 2, 3, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Kurumu vekili, başvuruya konu tasarım ile iddialara mesnet markaların bir zaman damgası almış olmasının tek başına kamuya sunma işlevini yerine getirmediğini, ikrar anlamına gelmemek üzere tasarımlar benzer nitelikte olsa dahi davacı tasarımları kamuya sunulmamış olduğundan iddialarının bu yönüyle de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında uzun yıllardır devam eden tedarikçilik ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından ve/veya müşteriler tarafından gönderilen desenler veyahut mevcut desenler üzerinden talep edilen değişiklikler sonucunda karar verilen tasarım üzerinden tedarikçi olan davacı şirket tarafından üretilen halıların, müvekkili şirketin müşterilerine satıldığını, müşterilerden desen-tasarım örneği gönderildiğini, buna ilişkin müvekkili şirketin davacı şirkete desen ve tasarım çalışması yaptırdığını,

yapılan çalışma sonucunda müşteri desen ve tasarıma onay verirse buna ilişkin bir numune çalışması yapıldığını, numune çalışmasından sonra müşteriden sipariş detaylarının geldiğini, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete söz konusu siparişlerin geçildiğini, bu ilişkide mevcut desen, tasarım ve çalışmalar üzerindeki hakların müvekkiline ait olduğunu, davacı şirketin ... zaman damgalı olarak tasarımları damgalamış olmasının veya bilgisayarlarına kaydetmiş olmasının, bu tasarımların tek başına kamuya sunulmuş olduğunu göstermediğini savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ... kayıtları, e-posta kayıtları, tarafların yetkilileri arasındaki sözleşme ve davacı tarafından sunulan görseller birlikte değerlendirildiğinde, davalıya ait 2019/07900-1, 2, 3, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24 ve 25 sayılı tasarımların davacı tarafından oluşturulduğu, davalıya gönderildiği ve davalı tarafından da tescil başvurusu yapılıp tescil alınmış olduğu, YİDK 2020/T-921 sayılı kararının yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, YİDK'nın 2020/T-921 sayılı kararının iptaline, davalı adına tescilli 2019/07900-1, 2, 3, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24 ve 25 sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında tedarikçi ilişkisi bulunmakta olup, dava dosyasına da sunulan tarafların mail üzerinden mutabık kaldıkları ancak imzasız bir sözleşme bulunduğunu, sözleşme incelendiğinde, iş bu sözleşme kapsamında müvekkilinin müşterileri için yapılan desenlerin müvekkili şirkete ait olacağı, başka bir müşteriye daha satışının yapılamayacağının açıkça yazıldığı,

Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkındaki KHK hükümlerine göre hizmet sözleşmeleri dışındaki iş görme sözleşmelerinde hak sahibinin işi verene ait olduğunu, yeni kanun düzenlemesinin ise, hizmet görme sözleşmeleri dışındaki iş görme sözleşmelerinde hak sahipliğinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre belirleneceğinin düzenlendiğini, müvekkili şirketin müşterilerle yaptığı sözleşmelerde, söz konusu ürünlerin üzerindeki tasarım ve desenlerle ilgili olarak başka bir firmaya satış yapılamayacağı, haklarının alıcı firmada olduğunun açıkça belirtildiğini,

dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında ... kayıtlarının davacının davasını ispata yaramadığı açık bir şekilde tespit edildiğini, sunulan katalog, görsel gibi belgelerin tarih kaydı içermediğini, bilirkişi raporlarının aksine, mahkemenin davacının iddialarını kabul ederek davanın kabulüne karar vermesinin açık bir şekilde hukuka aykırılık teşkil ettiğini, mahkemece eksik inceleme yapıldığını, ticari ilişki içerisindeki iki şirket arasındaki mailleşmelerin önceki tarihli kamuya sunma olarak değerlendirilemeyeceğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Kurumu vekili istinaf başvuru dilekçesinde, itiraz sahibi tarafından sunulan sözleşme kapsamında tasarım hakkının muterize ait olduğu sonucunu doğuracak bir hüküm bulunmadığını, taraflar arasındaki email yazışmalarından çeşitli halı üretimlerinin olduğu anlaşılmakla birlikte sunulan belgelerden halılar üzerindeki gerçek hak sahibinin kim olduğunu ispat edecek mahiyette bir delil olmadığını,

... kayıtlarının ise itiraza konu tasarımların başvuru tarihinden önce itiraz sahibi/davacı tarafın bilgisayar kayıtlarında mevcut olduğu gösterdiği ancak bunun kamuya sunma anlamı taşımadığını ve önceki tarihli bir kamuya sunmayı ispatlar nitelikte delil sunulmadığını, hakeza sunulan katalog ve benzeri kayıtlarda tarih kaydı bulunmadığından yine itiraz sahibinin iddiasının ispatlanamadığını, alınan kök ve ek raporlarda da, sunulan görsellerin ve belgelerinin birçoğunun net olmadığının, itiraz konusu hangi tasarıma denk geldiğinin belirlememesi nedeniyle değerlendirmeye alınamadığının, sunulan katalog,

görsel gibi belgelerin tarih kaydı içermediğinin, ... uygulaması aracılığı ile zaman damgası ile damgalanmış bir verinin, tasarımın kamuya sunulması ya da kamunun tasarıma alenen erişebileceği anlamına gelmediğinin, email içeriklerinden dava konusu halı tasarımlarının hangi tarafça ilk defa oluşturulduğuna ve/veya hangi tarafça ilk defa kamuya sunulduğuna dair net bir delil bulunamadığının belirtildiğini, mahkeme kararının yeterli delile dayanmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımla ilgili Kurum kararlarının iptali, tasarımın hükümsüzlüğünden kaynaklanan istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalıya ait 2019/07900-1, 2, 3, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24 ve 25 sayılı tasarımların davacı tarafından oluşturulduğu, davalıya gönderildiği ve davalı tarafından da tescil başvurusu yapılıp tescil alınmış olduğunun dosya kapsamındaki delillerden sabit olduğu anlaşılmakla, davalı şirket vekilinin ve davalı ... Kurumu vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...