Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/983 K.2024/1046

Taraflar arasında görülen davada Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18/03/2022 tarih ve 2021/49 E. - 2022/229 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı ile davacıya bağlı ... arasında 01.01.2019 - 31.12.2019 tarih aralığında geçerli olmak üzere 1 yıllık kargo hizmet alımı işine ait sözleşme imzalandığını, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu çerçevesinde imzalanan sözleşmede,

taşıma esnasında kargolarda meydana gelebilecek olan hasar ve kayıpta rayiç bedel üzerinden ödeme yapılacağı ve gönderilerin davacı tarafından öngörülen süreler içinde teslim edilmemesi durumunda her takvim günü için sözleşme bedeli üzerinden % 0,003 (onbinde üç) ceza kesileceği hükmünün bulunduğu gerekçesi ile davalı tarafından davacı aleyhine 2019 yılında geçerli sözleşme ve teknik şartname kapsamında toplamda 64.311.78TL ceza uygulanarak davacının hak edişinden resen kesildiğini,

davalı tarafından zamanında teslim edilmediği gerekçesi ile sözleşmenin ilgili hükmü uyarınca gecikme bedeli tahakkuk ettirilen bahse konu gönderilerin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki kargo gönderisi olmadığıNI, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nda belirtilen "..." kapsamındaki mektup ve zarf niteliğindeki gönderi olduğu,

bu sebeple davalı tarafından hak edişin kesilmesinin haksız olduğunu, ... barkod numarası ile haberleşme/APS kurye olarak kabul edilen gönderinin posta tekeli kapsamında olmadığını, yapılan sözleşme kapsamına girmemesi ve muhatap konumundaki alıcının beyanı doğrultusunda gönderiye işlem yapılmasına bağlı davacının doğrudan kusurlu olmadığını, hakedişten kesilen cezanın fahiş olduğunu, bu durumun davalı yönünden haksız kazanç/sebepsiz zenginleşmeye neden olduğunu ileri sürerek, 64311,78 TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ... Anonim Şirketi ile kargolarının taşınması maksadıyla 01/01/2019 - 31/12/2019 tarih aralığında geçerli olmak üzere kargo hizmet alımı işine ait olmak üzere, 28.12.2018 tarihinde sözleşme ve Teknik Şartname imzalandığını, davacı tarafından bazı gönderilerin süresinde teslim edilmediğini, davacı hakedişinden kesilen tutarın sözleşme kapsamında hesaplandığını, davacının kendi mevzuatına göre gönderilerin kabul tarihindeki temel ücreti üzerinden ceza/tazminat ödemesi hesaplanması gerektiği yönündeki iddiasının haksız olduğunu, dava konusu durumun 2019 yılına ilişkin sözleşmeden kaynaklı olduğunu, davacı şirketin 2020 yılı için de aynı koşullarla herhangi bir itirazı olmaksızın davalı ile sözleşme imzaladığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde, yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla.” cümlesini yazarak imzalaması gerektiği, eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar,

yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, dava konusu olan hakedişten cezai şart adı altında yapılan kesintilerin taraflar arasında düzenlenen 12 nolu hakedişte kesildiği ve davacı yüklenici tarafından ihtirazi kayıt dermayan etmeksizin imzalandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı tarafından zamanında teslim edilmediği gerekçesi ile sözleşmenin ilgili hükmü uyarınca gecikme bedeli tahakkuk ettirilen bahse konu gönderilerin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki kargo gönderisi olmadığını, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nda belirtilen posta tekeli kapsamındaki mektup ve zarf niteliğindeki gönderi olduğunu, bu sebeple davalı tarafından hakedişin kesilmesinin haksız olduğunu, ... barkod numarası ile haberleşme/APS kurye olarak kabul edilen gönderinin posta tekeli kapsamında olması,

yapılan sözleşme kapsamına girmemesi ve muhatap konumundaki alıcının beyanı doğrultusunda gönderiye işlem yapılmasına bağlı müvekkilinin doğrudan kusurlu olmadığını, müvekkili şirketin yaptığı hizmetin bir kamu hizmeti olduğunu, hakedişten kesilen cezanın çok fahiş olduğunu, bu durumun davalı yönünden haksız kazanç/zenginleşme oluşturduğunu, davalının hem tekel kapsamında kalan gönderileri sözleşme kapsamına dahil ederek gerçek fiyatından daha ucuza taşıttığını, hem de tekel hakkını ihlal ettiği halde müvekkili şirketin hakedişinden usulüz ve haksız şekilde kesinti yaptığını,

bu hususların TMK'nun 2. maddesindeki iyiniyet kuralı ile bağdaşmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasındaki 28/12/2018 tarihli sözleşmenin 8.maddesinde, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olarak gösterilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde hakedişlere itirazın ne şekilde yapılacağının açıkça düzenlendiği, belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmediği takdirde hakedişlerin hizmet veren (yüklenici) açısından kabul edilmiş sayılacağının belirtildiği,

somut olayda davacının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde gösterilen şekilde itirazı bulunmadığından, hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayıldığı ve haksız olduğunu iddia ettiği kesintiyi davalıdan talep etme hakkının bulunmadığı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 22/04/2024 tarih, 2023/103 Esas, 2024/961 Karar, 19/03/2024 tarih, 2023/768 Esas, 2024/668 Karar sayılı kararlarının da aynı yönde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/05/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.