Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1108 K.2025/1321

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/03/2023 tarih ve 2021/257 E. - 2023/139 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ürettiği fırın düğmesi için 17.02.2020 tarihinde 2020/01272 sayılı endüstriyel tasarım başvurusunda bulunduğunu, bu başvuruya

davalı tarafından yapılan itiraz sonucunda 2020/01272-1 ve 2 numaralı tasarım başvurusunun hükümsüzlüğüne

karar verildiğini, oysa tarafların ürettilreni fırın düğmeleri arasında bilgilenmiş kullanıcı gözünde farklılık olduğunu, karşı tarafın faydalı

model belgesinine konu ürünler arasında da fbenzerlik bulunmadığını, müvekkilinin tasarımının mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğunu ileri sürerek, ..... sıra

numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne dair kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı...vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, bilirkişi heyetinin 08/03/2023 tarihli ek 2. raporunda, dava konusu tasarımların, itiraza gerekçe nolu 5 ve 7 sıra numaralı tasarımlar, ... nolu 2 ve 14 numaralı tasarımlar, sıra numaralı tasarımlar, davalı yana ait .... sayılı faydalı model karşısında bilgilenmiş kullanıcı gözünde yeni ve ayırt edici nitelik kriterini taşıdığının, dava konusu tasarımın, son kullanım esnasında görülebilir olduğunun belirtildiği, bu görüşün mahkemece benimsendiği, aksi yöndeki YİDK kararının hatalı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu ....... sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı...vekili istinaf başvuru dilekçesinde, itiraza konu 2020/01272/1,2 sıra numaralı tasarımlar ile 03/09/2018 tarihinde ... ve 13.07.2019 tarihinde ... web sitelerinde yayımlanan görsellerin yüksek oranda benzer olduğunun tespit edildiğini, 2020/01272/1,2 sıra numaralı tasarımlar bu internet görselleri karşısında yeni ve ayırt edici olmadığını, başvuruya konu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının, müvekkilinin 2010/04349 sayılı faydalı modeline tecavüz ettiğinin, taklit üretim yaptığının Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/10 D.

İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, bu hususta İstanbul 1.FSHHM'de 2020/163 Esas sayılı davanın açıldığını, daha sonra İstanbul 1. FSHHM'nin 2021/31 Esas sayılı dosyası ile tazminat davasının açıldığını, davaların İstanbul 4. FSHHM'nin 2021/173 Esas sayılı dosyası üzerinde birleştiğini ve halen derdest olduğunu, yerinde tespiti yapılan ocak/fırın düğmesinin aynı/benzerinin dava konusu tasarım başvurusuna konu edildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tasarım görsellerinin karşılaştırmasının doğru yapılmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını,

bilirkişi raporunda YİDK kararına esas alınan ve yeniliği ortadan kaldırdığı kabul edilen görsellerin hiç incelenmediğini, yine müvekkilinin 2017/03946-6,8 sayılı tasarımlarının değerlendirilmediğini, tasarımların sadece görünen kısımları (düğme kafası) üzerinde benzerlik incelemesinin yapılmasının gerektiğini, Kayseri 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/492 Esas sayılı dosyasında dava konusu tasarımın müvekkilinin faydalı model belgesine tecavüz ettiğinin bilirkişilerce rapor edildiğini, dava konusu tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulduğunu, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmadığını ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararının iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Endüstriyel tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24/04/2017 tarih ve 2015/13749 E.- 2017/2336 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olup olmadığı hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda ilk derece mahkemesince, davaya konu tasarımın mesnet tasarım görselleri karşısında yeni ve ayırt edici olduğu sonucuna ulaşılmış ise de, davaya konu tasarımın mutlak yenilik vasfını taşıyıp taşımadığı hususunda yöntemince bir inceleme yapılmadığı gibi, YİDK kararında dava konusu tasarım ile yüksek oranda benzer ve yenilik kırıcı kabul edilen ... ve ... web sitelerinde yayınlanan tasarım görselleri de son olarak teşekkül ettirilen bilirkişi heyetince değerlendirilmemiş ve davalı Şirket vekilinin bu hususlara ilişkin esaslı itirazları karşılanmamıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş ise o tasarım yeni kabul edilmeyecektir. O halde ilk derece mahkemesince, davacı tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazlar karşılanmadan ve mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla, somut uyuşmazlığın çözümünde, davacı tarafça hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazların karşılanması ve mutlak yenilik araştırmasının yapılması işbu dava yönünden esasa etkili bir delil niteliğinde bulunduğundan, yeni bir heyetten anılan hususları da içeriri şekilde bilirkişi raporu alınarak, söz konusu deliller değerlendirildikten sonra bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/07/2025

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.