Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1242 K.2023/982

Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 07/06/2023 tarih ve 2022/480 Esas sayılı kararın Dairemizce incelenmesi karşı taraf ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir isteyen vekili, müvekkilinin 2021 yılının Ağustos ayında hayvanların kulaklarına takılan küpelerin hayvanlara zarar verdiğini fark ettiğini ve bu amaçla bir eser ortaya koymak istediğini, nihayetinde 2021 yılının Eylül ayında hayvanların metalaştırılmasını konu alan “...” isimli eserinin yapımına başladığını, müvekkilinin 16.08.2022 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü'nden eserine ilişkin kayıt-tescil belgesi de aldığını, müvekkilinin eserini 25 Ocak 2022 tarihinde hem atölye hocasına, hem de arkadaşlarına sunduğunu,

ayrıca müvekkilinin eserinin başlangıç ve gelişim süreçlerine tanıklık etmiş olan ...

Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümünde 2016-2022 tarihleri arasında araştırma görevlisi olarak çalışan ...’ın açıklamaları ... uygulaması üzerinden yapmış oldukları eserle ilgili konuşmalarının da mevcut olduğunu, 9 Ağustos 2022 tarihinde müvekkilinin eserinin kopyasını ... adlı kurumun sergisinde gördüğünü, tamamen kopya olan eserin karşı tarafça “....” adı altında ... isimli internet adresinde de satışa çıkarıldığını, talebi üzerine söz konusu kopya eserin sergiden kaldırdığını ancak karşı tarafın halen sosyal medya hesabında eseri kendi fikir ürünü gibi paylaşmaya devam ettiğini,

müvekkilinin FSEK'in 22. maddesi uyarınca korunan çoğaltma hakkı ile 23. maddesi uyarınca korunan yayma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek açtığı tecavüzün refi, FSEK'in 68. maddesi uyarınca zararının giderilmesi istemli davada, karşı tarafın söz konusu eserle bağlantılı işlerine son vermesi, söz konusu eseri yaymaması, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımları kaldırması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 12.12.2022 tarihli ara kararı, ihtiyati tedbir isteyenin "..." adlı kulak ve kulağa asılı rakamlar şeklindeki görsel ürünü ile karşı tarafa ait ... adlı internet sitesinde "... ...." şeklinde tanıtılan kulak ve kulağa asılı rakamlar şeklindeki görsel ürün arasında yüksek derecede benzerlik bulunduğu, söz konusu ürünü ilk piyasaya sunan tarafın tedbir isteyen olduğu, 5846 sayılı FSEK'te bu tür ürünlerin bazen ilim edebiyat eseri, bazen de güzel sanat eseri olarak korundukları, eser sahibinin eser üzerinde mali ve manevi haklarının bulunduğu,

bu tür ürünlerin hak sahibinden izin alınmadan ticarete konu edilmesinin hak ihlali oluşturduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, tedbir isteyenin "...." adlı ürününe benzeyen karşı tarafa ait "... ...." şeklinde tanıtılan ürünün ticarete konu edilmesinin, üretiminin, satışının, tanıtımının (sergilenmesinin) ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, önlenmesine, bu tür eylemlerin ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda herhangi bir tanıtıcı ürün/malzeme (bunların üretiminde,çoğaltımında münhasıran kullanılan vasıtalar dahil) ele geçtiğinde el konulup karşı tarafa yediemin olarak teslimine karar verilmiştir.

Karşı taraf, "...." adlı eserinde tedbir isteyene ait çalışmadan alıntı yapıldığı iddiasının asılsız olduğunu, 2019 yılından beri hayvan bağlamında işler ürettiğini ve hayvan küpesini eserinde metafor olarak kullanmaya başladığını, “....” adlı eseri sergilendikten 7 gün sonra tedbir isteyenin kayıt-tescil belgesi aldığını, kaldı ki bu belgenin de bir hükmünün olmadığını, tedbir isteyenin soyut ve gerçek dışı iddialarla kendisine iftira ettiğini ileri sürerek, ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosyaya yansıtılan delillere göre tedbir isteyenin "..." adlı kulak ve kulağa asılı rakamlar şeklindeki görsel ürünü ile karşı tarafa ait ... adlı internet sitesinde tanıtılan ürün arasında yüksek derecede benzerlik bulunduğu, bu ürünü daha önce piyasaya sunanın tedbir isteyen olduğu, verilen tedbir kararının yerinde bulunduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf, insan kulağına hayvan küpesi takma fikrinin ilk olarak vegan aktivist ve aksesuar markaları tarafından kullanıldığını, tedbir isteyene ait olmadığını, ayrıca mahkemece kabul edilenin aksine iki ürün arasında önemli farklılıkların bulunduğunu, tedbir isteyenin kendisine ait olmayan bir fikri, kendisinden aldığı iddiasıyla bu davayı açmasında hiçbir hukuki yararının olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi tarafından verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararına itiraz istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

5846 sayılı FSEK'in 77. maddesi uyarınca esaslı bir zararın veya ani bir tehlikenin yahut emrivakilerin önlenmesi için veya diğer her hangi bir sebepten dolayı zaruri ve bu hususta ileri sürülen iddialar kuvvetle muhtemel görülürse hukuk mahkemesi, bu Kanunla tanınmış olan hakları ihlal veya tehdide maruz kalanların talebi üzerine, diğer tarafa bir işin yapılmasını veya yapılmamasını, işin yapıldığı yerin kapatılmasını veya açılmasını emredebileceği gibi, bir eserin çoğaltılmış nüshalarının veya hasren onu imale yarıyan kalıp ve buna benzer sair çoğaltma vasıtalarının ihtiyati tedbir yolu ile muhafaza altına alınmasına karar verebilir.

6100 sayılı HMK'nın 389. maddesi uyarınca da mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Aynı Kanun'un 390/3. maddesi uyarınca ise ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için mutlak bir ispata ihtiyaç olmayıp davanın esası yönünden haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi yeterlidir.

Yukarıda anılan hükümler çerçevesinde ihtiyati tedbire karar verilebilmesi için tedbir isteyenin, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi zorunlu olup somut olayda, her ne kadar tedbir isteyene ait "..." adlı çalışmanın kopyasının karşı tarafça piyasaya sunulduğu ileri sürülerek ihtiyati tedbir kararı talep edilmiş ve mahkemece de bu talebin kabulüne karar verilmiş ise de dosya kapsamında, tedbir isteyene ait ürünün eser vasfını haiz olup olmadığı, karşı tarafça piyasaya sunulan çalışma ile tedbir isteyene ait çalışma arasında benzerlik bulunup bulunmadığı ve usulsüz alıntı yapılıp yapılmadığı,

şayet söz konusu çalışmalar eser vasfında ise eser sahibinin kim olduğu, çalışmaların ilk olarak kimin tarafından piyasaya sunulduğu hususlarında herhangi bir araştırma ya da bilirkişi incelemesi yapılmadığı, mevcut delil durumu itibariyle ihtiyati tedbir isteyenin, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediği, diğer bir deyişle ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gereken yaklaşık ispatın sağlanmadığı, koşullarının oluşması halinde her zaman ihtiyati tedbirin istenebileceği kanaatine varılmış, aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararı yerinde görülmemiştir.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir kararına itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesi doğru olmadığından karşı tarafın istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ihtiyati tedbir talebine itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2023

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...