Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1249 K.2025/1409

Taraflar arasında görülen davada Ankara 14. Asliye ... Mahkemesince verilen 02/05/2023 tarih ve 2020/188 E. - 2023/268 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili nezdinde sigortalı "... ..." emtiasının davalı tarafından 18/10/2018 tarihinde ...

Bulgaristan'da bulunan ... firmasına nakledildiğini, ... senedinde de tespit edildiği üzere taşımaya konu 4 milimetre makina ebadı ... ... glaas camların taşıma sırasında hasar gördüğünü, kırık çıktığını ve hurdaya atıldığını, hasar gören ... bedelinin 8.972,29 EUR (Euro) olarak tespit edildiğini, boşaltma sırasında loyds eksperinin de hazır bulunduğu sırada tutanak düzenlendiğini, dava dışı şirket tarafından da sevk edilen 2,10 milimetre ... ... glaas camların da hasar gördüğü,

kırık çıktığı ve hurdaya atıldığının belirlendiğini, hasarlanan ... bedelinin 1.342,46 EUR (Euro) olarak tespit edildiğini, davacı tarafından sigortalısı hesabına 1.424,46 EUR (Euro) ödeme yapıldığını, TTK'nin 1472. maddesi uyarınca davalıya rücu mektubu gönderildiğini, davalı tarafından bedelin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Ankara 25. İcra Dairesinin 2019/15268 esas sayılı dosyasında başlattıkları icra takibinin davalının haksız itirazı üzerinde durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zaman aşımı itirazı bulunarak, dava konusu icra takibinin hangi hasara ve miktara ilişkin yapıldığının belirli olmadığını, dava dilekçesinde birden fazla hasardan bahsedildiğini, dava konusu emtianın hasarlanmasında davalı şirketin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin dava dışı şirketin ... içeriğindeki eşyasını bildirdiği adrese teslimatını yıllardır yaptığını, emtiayı taşıma için özel donanıma sahip araçlarla yaptığı, emtianın tam ve sağlam taşınması hususunda gerekli her türlü özeni gösterdiğini,

dava konusu hasarlanmanın taşıma sırasında davalının kusuru ile meydana geldiğine ilişkin herhangi bir somut delilin bulunmadığını, dava konusu taşımanın tır veya kamyon üzerinde teslim şeklinde gerçekleştirildiğini, yükleme ve boşaltma ile ilgili davalı taşıyıcının yükümlülüğünün bulunmadığını, dava konusu olayda emtia hasarının sebebinin emtianın araca hatalı yüklenmesi yada sabitlenmesi olduğunu, CMK'nin 14/4-c maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini ve kötü niyet tazminatını tahsilini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalının zaman aşımı itirazının yerinde olmadığı, davacı şirket tarafından dava dışı ... ....... ... Anonim Şirketi yararına .... poliçe numaralı, başlangıç tarihi 13/08/2018, bitiş tarihi 01/01/2019 olan ... Poliçesinin düzenlendiği, dava dışı ....ile davalı arasında imzalanan Karayolu Taşıma Sözleşmesi kapsamında 18/10/2018 tarihinde davalı taşıyıcı tarafından dava dışı sigortalı şirkete ait emtianın ....

Bulgaristan'a taşıma işleminin gerçekleştirildiği, davacı şirket sigortalısı dava dışı gönderici tarafından taşımacı olan davalıya ait araca malzemelerin usulüne uygun olarak yüklendiği, yükleme sırasında yada yüklemenin bitimi sonrasında gerek taşıyıcı davalı çalışanları tarafından, gerekse dava dışı sigortalı şirket çalışanları tarafından uygun yükleme yapılmadığı yada aracın yükün taşınmasına uygun olmadığı yönünde bir tespit ve belirlemenin bulunmadığı,

dava dışı sigortalı şirket tarafından dava konusu malzemelerin taşımaya uygun şekilde yüklendiğinin kabul edilmesinin gerektiği, dosya kapsamına sunulan uzman mütalaası ile alınan bilirkişi raporlarının birbiri ile çelişir nitelikte olduğu, raporların kapsamı itibari ile hukuki değerlendirme dışında kalan hususları tespit ettiği, çelişkinin giderilmesinin hukuki yorum yapılmak suretiyle mümkün olabileceği ve bu hususun da bilirkişilerin görev alanına girmediği,

bilirkişiler tarafından yapılan tespitler de dikkate alınmak suretiyle yapılan hukuki değerlendirme sonucunda davalı taşıyıcının taşımaya ilişkin olarak yükümlülüğünün yükleme ve boşaltma işlemine nezaret etmek olduğu ve meydana gelen zararın yükleme yerinden boşaltma yerine taşınması sırasında meydana geldiğine ilişkin olarak dosya kapsamında herhangi bir bilgi yada belgenin bulunmaması karşısında davalı ile dava dışı şirket arasında imzalanan sözleşme ve eki şartname ile ... konvansiyonu hükümleri uyarınca taşıyıcı davalının meydana geldiği öne sürülen zarar nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı,

takibe konu alacağın mevcut ve talep edilebilir nitelikte olduğu hususunun davacı tarafından ispat edilemediği ve itirazın haklı olduğu gerekçesiyle davanın ve davalının kötü niyet tazminatının reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, müvekkili nezdinde sigortalı olan "... ..." emtiasının davalı tarafından 18/10/2018 tarihinde ...... Bulgaristan'da bulunan ... firmasına nakledildiğini, bu nakil sırasında bir kısmının hasarlandığını malın teslim sonrasında mali teslim alan firma tarafından tespit edildiğini, ... şirketi tarafından yapılan tespit ile .......fabrikasına davalı şirket tarafından ... dorse plakalı araç ile sevk edilen "... ... ....

2.10 mm hasar olduğu tespit edildiğini ve bu malzemenin 2.10 mm-160 plaka 972,80 m2 kırık çıktığı ve hurdaya atıldığının belirtildiğini,. hasarlanan camın toplam bedeli 1342,46 EUR olarak bildirildiğini,.

100 euro muafiyet bedeli düşülerek 1.242,46 EUR 06/02/2019 tarihinde sigortalıya ödendiğini, dava konusu hasarın dava konusu taşıma sırasında meydana geldiğini bu nedenle davalının sorumlu olduğunu, dava konu taşıma konu emtianın ambalajlanmasında hata bulunmadığını, bu yönde taşıma senedinde taşıyıcı tarafından konulan bir şerh bulunmadığını, dosyada bulunan ve dava konusu taşımayı yapan ..... plakalı araç sürücünün imzasının bulunduğu protokolde hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin belirtildiğini, bu protokolün hiç dikkate alınmadığını,

13/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunun ortaya konulduğunu, bu rapora neden itibar edilmediğinin gerekçeli kararda belirtilmediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı olarak davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Yukarıda özet kısmından da anlaşılacağı üzere, davacı vekili, müvekkili nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın, Bulgaristan'da bulunan ... firmasına teslim edilmek üzere davalı tarafından taşındığı, malların anılan dava dışı alıcı Şirkete hasarlı teslim edildiğini, hasardan davalı taşıyanın sorumlu ileri sürerek eldeki itirazın iptalini davasını açmıştır.

Yargıtay'ın bu konuda yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere İİK'nun 67. maddesi gereğince açılan itirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardandır. Bu tür davalarda, uyuşmazlığın icra takibinde dayalılan borcun sebebi ve talep edilen alacak miktarı ile sınırlı olarak incelenip çözüme kavuşturulması gerekir.

Ayrıca, TTK'nın 1472 maddesinde düzenlenen halefiyet ilkesi uyarınca rücu davasının açılabilmesi için, sigortacı ile sigortalı arasında bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti, sigortacının bu nedenle sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerekir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29.06.2018 tarih ve 2016/12047 E.-2018/4971 K. sayılı)

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu icra takibinde, davacı nezdinde sigortalı ........ firmasına yapılan taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle yapılan ödemeye dayalı rücu sebebine dayanılarak 7.400,00 TL asıl alacak ve 520,33 Tl işlemiş faizi olmak üzere toplam 7.920,03 TL'nin tahsili talep edilmektedir. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın da, davacı nezdinde sigortalı ... .....

Bulgaristan'daki ... firmasına gönderdiği emtianın davalı tarafça taşınması sırasında hasarlanıp hasarlanmadığı, hasarlanmışsa bu hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumlu olduğu miktar ve bu bağlamda davacının TTK'nın 1472 maddesi kapsamında davalı taşıyıcından icra takibinde talep edilen alacak miktarı kadar rücu isteminin yerinde olup olmadığı hususları çerçevesinde incelenip sonuçlandırılması gerekmektedir.

Davacı taraf, dava dilekçesinde, icra takibinde borcun sebebi olarak gösterilen taşımadan kaynaklı olarak iddialarda bulunmakla birlikte, dava dilekçesi ekinde ve sonrasında davacı tarafça sunulan delillerin çoğunun icra takibinde dayanılmayan ve alıcısı dava dışı ... ... olan malların hasarına ilişkin belgeler olduğu, ayrıca davacı tarafından sunulan sigorta poliçesindeki sigortalının, icra takibinde belirtilen sigortalı ... ... A.Ş dışında ... ...... olduğu, davacının sigorta poliçesi nedeniyle ödeme yaptığı şirketin de ... ... olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde ... şirketi tarafından düzenlendiği anlaşılan bir belge dosya sunulmuşsa da yabancı dilde düzenlenen bu belgenin tercümesi dosya kapsamında yer almadığından dava konusu ile ilgisi de anlaşılamamaktadır.

Her ne kadar mahkemece , bilirkişi raporlarındaki tespitler dikkate alınarak, dava konusu hasarın taşıma sırasında yada yükleme hatasından kaynaklandığı ispatlanamadığından yazılı şekilde karar verilmişse de; mahkemece alınan bilirkişi raporlarının bir kısımındaki bu tespitlere, yukarıda açıklandığı üzere, somut uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayıp dikkate alınamayacak deliller incelenmek suretiyle ulaşıldığından bu tespitlerin somut uyuşmazlığın çözümünde dikkate alınması mümkün değildir.

Ayrıca davacı vekili, dava konusu hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin, dava konusu taşımayı yapan araç şöförünün de imzasının bulunduğu tutanakla sabit olduğunu ileri sürerek, bahsi geçen tutanağı dosya kapsamına sunmuştur.

18.10.2018 tarihli "Protokol" başlıklı bu tutanakta, ... plaklı araçta taşınana mallarda kırık ürün tespit edildiği, kırılmanın taşıma sırasında meydana geldiği hususlarına yer verildiği ve tutanağın bahsi geçen araç şoförü tarafından da imzalandığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu hasarın meydana geldiği iddia edilen taşımanın, bu tutanakta belirtilen araçla yapılan taşıma olması halinde ve bu tutanağın geçersizliği ileri sürülmediği veya geçersizliği ispatlanmadığı sürece, dava konusu hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin kabulü gerekir ise de yukarıda da açıklandığı üzere dosya kapsamına sunulan delillerden dava konusu hasara neden olan taşımanın bu araçla yapılan taşıma olup olmadığı anlaşılamamaktadır..

O halde, mahkemece yapılması gereken, TTK'nın 1472 maddesine dayalı olarak açılan işbu davada ,öncelikle davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığının tespiti açısından hasarlandığı iddia edilen emtia için düzenlenen sigortalı ... ... ...

AŞ'ye ait sigorta poliçesi ile bu poliçe kapsamında sigortalıya yapılan ödeme belgelerinin celp edilmesi, sonucuna göre, davalı vekilinin beyanlarından ve dosya kapsamında bulunan ve taraflar arasında görülen başka davalarda alınan bilirkişi raporları ile bu dosyalara ait olduğu bilgi ve belgelerden, davalının dava dışı alıcı ... şirketine birden fazla taşıma yaptığı anlaşıldığından, davacıya, icra takibinde talep edilen alacağın anılan şirkete yapılan hangi taşımadan kaynaklandığının HMK'nın 31. maddesi kapsamında açıklattırılması,

bundan sonra bildirilen taşımaya ilişkin ... belgesi, hasar dosyası vs belgelerin celp edilmesi ve gerektiğinde bilirkişi raporu alınarak, davalını taşıyıcının sorumluluğunun, somut olaya uygulanması gereken ... hükümlerine göre değerlendirilmesi suretiyle, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermekten ibarettir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan yukarıdaki hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/07/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.