Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1348 K.2025/1671

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 18/05/2023 tarih ve 2022/441 E. - 2023/200 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde 2020 03767 ve 2020 07090 numaraları ile tescilli tasarımların sahibi olduğunu, bu tasarımlar doğrultusunda kendisinin, ... Ahşap Ürünleri İmalatı Ltd.

Şti. ve A.B.D. menşeili ... adına satış yaptığını, en yoğun satış faaliyetini uluslararası pazar yeri olan www...com üzerinden gerçekleştirdiğini, tasarımlarını korumak için TÜRKPATENT nezdinde 2020 03767 ve 2020 07090 numaralı tasarım tescillerini de aldığını, müvekkili tarafından, davalının 2021 014160 tescil numaralı tasarımına itiraz edildiğini, itirazın diğer davalı ...

2022/T-1003 sayılı YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa davalı tasarımının müvekkili tasarımı ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, çeşitli davalarda bilirkişi heyetlerince ilgili ürün grupları açısından tasarımcının seçenek özgürlüğünün geniş olduğunun tespit edildiğini, müvekkili tasarımları ile davalı tasarımının ana hatlarının aynı olduğunu bu davaya konu tasarımı kapsar konuda 4. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde 2021/360 E. sayılı müvekkili lehine sonuçlanmış bir dava bulunduğunu ileri sürerek,

TÜRKPATENT 2022/T-1003 sayılı YİDK kararının iptaline, davalının 2021 014160 sıra numaralı tasarımları tescil edilmişse hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı Şahıs vekili, müvekkilin tescilli tasarımının davacı tasarımı ile aynı olduğu iddiasının yersiz olduğunu, mevcut tasarımların "evcil hayvan kulübesi" olarak bazı temel noktaları içerdiği kabul edilebileceğini, ancak tasarımcının yenilik özgürlüğünün tamamen yeniyi yaratmaktan ziyade kendinden öncekinden farklı olması olarak yorumlanması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu 2021 014160/1, 2, 3, 4 ve 5 sıra numaralı tasarımların, mesnet gösterilen tasarımlar karşısında yenilik niteliklerini ve bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı, YİDK kararının iptali ve tasarımın hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde 2021/360 E. 2022/208 K. sayılı dosya kapsamında, tecavüzün tespiti ve önlenmesi talebiyle açılan ve müvekkili lehine sonuçlanmış bir dava bulunduğunu, işbu dava ile müvekkili adına davalı ...'in tasarım hakkına tecavüzünün tespiti ve önlenmesine hükmedildiğini, müvekkiline ait tasarımlar ile davaya konu tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, davalı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını içermediğini, Türk tasarım hukukunda tasarımların korunmasında mutlak yenilik kriterinin benimsendiğini,

davalı Kurum tarafından bu yönde araştırma yapılmaksızın karar verildiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararının iptali ile tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24/04/2017 tarih ve 2015/13749 E.- 2017/2336 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olup olmadığı hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda davacı vekili, bilirkişi raporuna itirazlarını içerir dilekçesinde, davaya konu tasarımların mutlak yenilik kriterini taşıyıp taşımadığı yönünde bir inceleme yapılmadığını ileri sürmüş, ilk derece mahkemesince, davaya konu tasarımın davacı tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğu sonucuna ulaşılmış ise de, davaya konu tasarımın mutlak yenilik vasfını taşıyıp taşımadığı hususunda bir inceleme yapılmamıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş ise o tasarım yeni kabul edilmeyecektir. O halde ilk derece mahkemesince, davacı tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazlar karşılanmadan ve mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla, somut uyuşmazlığın çözümünde, mutlak yenilik araştırmasının yapılması ve davacı tarafın bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının karşılanması, işbu dava yönünden esasa etkili bir delil niteliğinde bulunduğundan, söz konusu deliller değerlendirildikten sonra yeni bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 29/09/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...