Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1793 K.2025/2190

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 10/11/2022 tarih ve 2021/85 Esas - 2022/359 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ..., ... Su Gıda Nakliye Sanayi İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin “...” markalarının sahibi olduğunu, bu markayı uzun yıllardır kesintisiz kullandığını, anılan ibarenin 99/004268 sayısı ile tescilli olduğunu, davalı şirketin 2019/127925 başvuru numarası ile diğer davalı ... nezdinde “...” ibareli markanın 32. sınıftaki maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar emtialarında tescili talebine yönelik müvekkilinin itirazının YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, davalı şirketin halk arasında iyi bir su olduğu yönünde intiba bulunan "..." ibaresini kullanmak suretiyle haksız yarar sağlamaya çalıştığını,

bir coğrafi işaret olan "..." ibaresi kimsenin tekeline bırakılamayacaksa da, davalı Şirketin ... Dağı’ndan çıkarmadığı bir suyu üzerine "..." etiketi ile piyasaya sürmesinin tüketicinin yanılmasına yol açacağını, emsal davalarda, 32. sınıfta yer alan ve su içermesi zorunlu olan tüm mallar yönünden ürünün kaynağının "...

Dağı" olmadığı halde bu ibarenin kullanılmasının tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olduğunun kabul edildiğini, davalı başvurusunun SMK'nın 5/1-a, b, d maddeleri uyarınca reddinin gerektiğini, "..." ibaresinin, özellikle su ve içeriğinde su bulunan ürünler için tek başına tescil edilemeyeceğini, davalı şirket başvurusunun kötü niyetli ve müvekkilinin markalarının tanınmış olduğunu, dolayısıyla dava konusu başvurunun SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddeleri uyarınca tescil edilemeyeceğini, dava konusu başvurunun müvekkilinin markası ile ayırt edilemeyecek derecede benzerlik içerdiğini ve bu benzerliğin markaların karıştırılmasına yol açacağını,

SMK'nın 5/1-ç ve 6/1 maddesi koşullarının somut olayda gerçekleştiğini ve davalı başvurusunun aynı zamanda SMK'nın 6/3. maddesi anlamında önceye dayalı kullanım ve gerçek hak sahipliği nedeniyle reddinin gerektiğini ileri sürerek, 2021-M- 32 sayılı YİDK kararının iptali ve tescili halinde markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, tescil başvurusu kurum tarafından kabul edilmekle artık müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin şişeleyeceği suyun kaynağının henüz belli olmadığını, üretim hazırlıklarının devam ettiğini, suyun nereden çıkarılacağının uyuşmaz yönünden bir öneminin bulunmadığını, "..." ibaresinin tüketiciyi yanıltacağı iddiasının cari mevzuat uyarınca dayanaksız olduğunu, "..." ibaresinin aynı zamanda testi anlamına geldiğini, ... havzasında bir tesis alan davacının ... ibaresini kendi tekeline almasının kabul edilemez olduğunu, müvekkilinin ...

Dağı havzasında Karacasu bölgesinde tesisleri ve aynı dağ kütlesi bölgesinde kaynaklarının bulunduğunu, "..." ibaresi pek çok su markasında kullanılan tanımlayıcı bir ibare olduğundan "... ..." ve "... ..." markalarının karıştırılmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ve dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ...

Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 26/11/2021 tarihli E-58612703-115.02.99 sayılı yazısından "... ..." markası ile ilgili ... ili genelinde herhangi bir kaynak için 17 Şubat 2005 tarih 25730 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ''İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik'' ile 01/01/2004 tarih ve 25657sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ''Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik'' hükümleri doğrultusunda davalı şirkete ait tesis ve üretim izni için bir müracatın bulunmadığı,

6769 s. SMK 5/1-f bendi uyarınca, bir işaretin mal veya hizmetin niteliği, kalitesi, üretim yeri, coğrafi kaynağı vb. hususlarda halkı yanıltıcı nitelikte olamayacağı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/2795 E., 2019/5044 K., 2018/1619 E., 2019/3369 K;

2018/1584 E., 2019/3302 K. ve 2016/10668 E, 2018/3060 K sayılı ilamları göz önünde bulundurulduğunda, "..." bölgesinden su çıkardığına dair ruhsatı bulunmayan davalının üretmiş olduğu mallarda ... ibaresini gören tüketicilerin söz konusu ürünlerin bu bölgeden temin edilen ham madde ile üretildiği kanısına kapılabileceği, buna karşılık davacı tarafından ileri sürülen diğer engel hallerin somut olayda gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın kabulü ile YİDK'nın 2021-M-32 sayılı kararın iptaline ve 2019/127925 kod nolu "...+Şekil" ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece müvekkilinin henüz ruhsatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de, kanun koyucunun marka sahibine, markayı tescil ettirdiği tarihten itibaren beş yıl boyunca kullanmama hususunda inisiyatif tanıdığını, anılan bu sürenin marka sahibine gerekli izinleri alabilmesi amacı ile tanındığını, süre içinde markanın kullanımı ve üretime geçme zorunluluğunun bulunmadığını, mahkeme kararı ile müvekkilinin bu imkandan yararlanması engellendiği gibi davacıya tekel kurma imkanı verildiğini, davacının iddiasının TMK’nın 2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğunu,

itiraza mesnet markanın asli unsuru "..." ibaresi iken "..." ibaresi nedeniyle hükümsüzlüğe karar verilmesinin doğru olmadığını ve sıradan tüketicilerin ... ile diğer "..." markalarının farkını algılayabileceğini savunarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu “... +şekil” markasında "..." ibaresi esas unsur olarak değerlendirilemeyeceğinden ibarenin yanıltıcı olmadığını, SMK'da markaların fiili kullanımı için 5 yıllık bir süre öngörüldüğünü, marka sahiplerinin bu süre içerisinde üretim için gerekli çalışmaları tamamlayacağını, dolayısıyla diğer davalının ... Bölgesinden su çıkarma yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle markanın henüz başvuru aşamasındayken reddedilmiş olmasının hakkaniyetle bağdaşmadığını, davanın bu beş yıllık süre içerisinde gerekli izinleri alarak ... kaynaklı suların üretimini gerçekleştirme ve böylece halkın yanılmasının önüne geçme ihtimalinin bulunduğunu, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, somut olaya uygulanması gereken 6769 sayılı SMK'nın 5/1-f maddesinde mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak" markaların mutlak tescil engelleri arasında kabul edildiği,

anılan madde uyarınca başvuru aşamasında dahi, ürünlerin coğrafi kaynağı, üretim yeri, niteliği ve kalitesi yönünden halkı yanıltabilecek nitelikte olan marka başvurularının reddinin gerektiği, davaya konu markanın kapsamında "maden suları, kaynak suları, sofra suları ve sodaların" bulunduğu ve ... suyunun, ... İlçesi'nin sınırları içinde bulunan ...

Dağı'ndan çıkan memba suyunun adı olduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08.07.2019 tarih, 2018/2795 Esas, 2019/5044 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere davalı gerçek kişinin daha önce ... bölgesi suyu ile anılan malların üretimi veya bu nitelikteki malların pazarlanması faaliyetiyle uğraştığı veya böyle bir faaliyet izninin bulunduğu konusunda bir iddia ve ispatının bulunmaması karşısında, sayılan mallar yönünden dava konusu "... +şekil " ibareli başvurunun, coğrafi kaynak konusunda yanıltıcı nitelik taşıdığı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/11/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.