Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1860 K.2025/2294

]

DAVANIN KONUSU

Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali ve Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14/07/2023 tarih ve 2022/411 E. - 2023/361 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ulusal ve uluslararası alanda ... imalatlarında bulunduğunu, 2018/04464-1, 2, 3 ve 4 sıra numarasında tescilli ... başlıklı tasarımın maliki olduğunu, davalı yanın 2021 014102 başvuru numarası ile müvekkiline ait tasarımın benzeri için başvuruda bulunduğunu, iş bu tescile karşı itirazları sunulmuşsa da, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 2022/T-803 sayılı kararı ile itirazlarını reddettiğini, ilgili karar incelendiğinde kararın hiçbir haklı gerekçeye dayanmadığını, dava konusu tasarımın müvekkilinin tasarımının taklit edilmesi sureti ile oluşturulduğunu,

davalı ...’un müvekkiline ait tecavüze uğrayan tasarımın geliştirildiği dönemde müvekkili şirketin ortağı olduğunu ve bu nedenle müvekkilinin tasarımlarını ve projelerini son derece iyi bildiğini, davalı taraf ve şirket ortakları ile müvekkili firma arasında süregelen davaların, davalı yanın kötüniyetli hareket ettiğini gösterdiğini ileri sürerek 2022/T-803 sayılı YİDK kararının iptaline, 2021 014102 no ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, diğer davalının ... tasarımı ile, davacının ... tasarımı incelendiğinde, öncelikle gövde yapılarının farklı olduğunu, ayrıca ... kapaklarının genel görüntüsünün de oldukça farklı bulunduğunu, başvuruya konu tasarımın davacı tasarımına nazaran yeni ve ayırt edici olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla YİDK tarafından yapılmış olan inceleme neticesinde verilmiş olan kararda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davacı tarafından ileri sürülen kötüniyet iddialarının ise ispat edilemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacıya ait 2018/04464 başvuru numaralı tasarım ile müvekkilin tasarımı arasında hiçbir benzerlik olmadığını, davacıya ait tasarımın mutlak yeni olmadığını, züccaciye ürünlerindeki termosun genel geometrisinin yıllarca oturmuş olmasından dolayı bu geometri üzerinde yapılan küçük değişikliklerin de ayırt edici olarak kabul edilmesi gerektiğini, seçenek özgürlüğünün sınırlı olduğu da nazara alındığında, farkların bilinçli bir tüketicinin ayırt edebileceği kadar farklılık oluşturduğunu,

davacının 2018/04464 başvuru numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini karşılayamadığından tasarımın hükümsüzlüğü talebiyle açtıkları Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/731 Esas sayılı dosyasının halen derdest olduğunu ve bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, somut olay için hipotetik bilgilenmiş kullanıcının, ... almış veya almaya niyetli olarak araştırma yapan kişiler olacağı, dava konusu tasarım ile mesnet gösterilen 2018 04464-1 sayılı tasarım karşılaştırıldığında, ürünlerin ... tasarımlarına ait olduğu ve kapak, sap ve gövdeden oluştuğu, tasarımlarda benzer şekilde taban, kapak ve gövdeyi ayıran boyun kısmı, sap ve akışı sağlayan mandal kısmı bir renk ile kodlanmışken, kapak ve gövde kısmı farklı bir renk ile kodlandığı, tasarımların oransal ilişkilerinin benzer bulunduğu,

gövde ve kapak kısmını birbirine bağlayan boyun kısmının iki tasarımda da aynı oranlara ve özelliklere sahip bulunduğu, döküm ağzı biçimlendirmesinin, döküm ağzının boyun ile ilişkisinin her iki tasarımda da benzer olduğu, sap kısmının ana form yapılarının benzer olduğu, tutma yerlerinde bulunan eğimin benzer yapıda bulunduğu, gövdelerin bütünü ile oransal ilişkisinin benzer olduğu,

tasarımlar bütünsel olarak incelendiğinde, tasarımlara ana karakterini veren yapılardaki benzerlikler, oransal ilişkiler arasındaki benzerlikler karşısında, tespit edilmiş olan farklılıkların davalı tasarımına yenilik kriterini kazandırıyor olsa da, tasarımların birbirinin versiyonu olarak algılanabileceği, bu sebeple bilgilenmiş kullanıcı gözünden ayırt edicilik niteliğini kazandıramayacağı, dava konusu tasarım ile mesnet tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer oldukları, mutlak yenilik yönünden yapılan araştırma sonucunda da davalı tasarımının mutlak yenilik bakımından hükümsüzlük koşullarının oluştuğu,

davalı şahıs vekili her ne kadar davacıya ait tasarımların hükümsüzlüğüne yönelik olarak Şanlıurfa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/731 Esas sayılı dava dosyasını ikame ettiklerini belirterek, bu davanın iş bu dava bakımından bekletici mesele yapılmasını talep etmişse de, hükümsüzlüğe konu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi ihtimalinde, bu olgunun iş bu davanın neticesini etkilemeyeceği, zira; hükümsüzlüğe konu tasarımların daha önce Resmi Tasarım Bülteni'nde ilan edilerek kamuya sunuldukları, iş bu davanın niteliği gereği;

bir tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığının, önceki tarihli kamuya sunulmuş tasarımlar üzerinden değerlendirileceği, davacıya ait mesnet tasarım ile dava konusu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzer olmasının haricinde, davalı şahsın, ticari dürüstlük kuralları ile bağdaşmayacak şekilde iş bu davaya konu tasarım tescil başvurusunda bulunduğu iddiasına yönelik nesnel delil yetersizliği nedeniyle, davacı yanın ileri sürdüğü kötüniyet iddiasına itibar edilmediği gerekçesi ile davanın kabulü ile 2022/T-803 sayılı YİDK kararının iptaline,

dava konusu 2021 014102-1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacı tasarımının mutlak yenilik getirmediğine dair noter onaylı belgelerin, tarihli katalogların gerekçeli kararda tartışılmadığını, seçenek özgürlüğünün genişliği, fantezi tasarımlar üzerinden gidilerek incelendiğinden yanlış sonuca ulaşıldığını, davacıya ait tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik koşullarını sağlamadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin sübjektif olduğunu, bilgilenmiş kullanıcının tespitinin hatalı yapıldığını,

müvekkilinin tasarımının yeni olduğunun kabul edilip de davacı tasarımı karşısında ayırt edici olmadığının tespitini anlamanın mümkün bulunmadığını, hükme esas alınan raporun hatalı incelemeye dayandığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 2021/014102-1 sıra numaralı ... tasarımı ile, davacının 2018/04464/4 sıra numaralı ... tasarımının gövde yapılarının farklı olduğunu, başvuruya konu tasarımda gövde üzerinde dikey çizgilerin bulunduğu,nu davacı tasarımının gövde yapısının düz olduğunu, ayrıca ... kapaklarının genel görüntüsünün de oldukça farklı bulunduğunu, anılan ... tasarımlarının genel görüntüsünün farklı olduğunu, başvuruya konu tasarımın davacı tasarımına nazaran yeni ve ayırt edici bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımla ilgili YİDK kararının iptali ve endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile tasarımlara ana karakterini veren yapılardaki benzerlikler ve oransal ilişkiler arasındaki benzerlikler karşısında, tespit edilmiş olan farklılıkların davalı tasarımına yenilik kriterini kazandırıyor olsa da, tasarımların birbirinin versiyonu olarak algılanabileceği, bu sebeple bilgilenmiş kullanıcı gözünden ayırt edicilik niteliğini kazandıramayacağı,

dava konusu tasarım ile mesnet tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer oldukları ve mutlak yenilik yönünden yapılan araştırma sonucunda da davalı tasarımının mutlak yeni olmadığının belirlendiği, bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik olmadığı, davacıya ait tasarımların hükümsüzlüğüne yönelik olarak açılan davanın sonucunun beklenilmesinin iş bu davanın neticesini etkilemeyeceği anlaşılmakla, davalı şahıs vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/12/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.