Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1899 K.2025/2156

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 30/03/2023 Tarih ve 2022/136 Esas - 2023/119 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ..., ... Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 2013/27833 sayılı “...” markanın 30. sınıfta, 2013/96874 tescil numaralı markanın 29, 32, 43. sınıfta yer alan mal ve hizmetler açısından müvekkili adına koruma altında olduğunu, davalı şirketin 2020/139652 sayılı “..." adlı markayı kendi adına tescil ettirmek istediğini, müvekkil tarafından başvuruya yapılan itirazın, 2022-M-838 sayılı YİDK kararıyla nihai olarak reddedildiği,

oysa davalı şirketin 2020/139652 başvuru numaralı markasının, müvekkili adına tescilli 2013/27833 ve 2013/96874 markaları ile görsel, işitsel, kavramsal ve benzer olduğunu, davalı şirket marka başvurusunu gerçekleştirirken kötü niyetli olup, müvekkili işletmesine ait internet sitesi kompozisyonunu aynen kopyaladığını ileri sürerek, ...

YİDK'nın 2022-M-838 sayılı kararının iptali ile davalı şirkete ait 2020/139652 başvuru numaralı markanın tescili gerçekleşmiş ise hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, markaların görsel ve şekil bakımından birbirinden tamamen farklı olduğunu, karıştırılma ihtimallerinin bulunmadığını, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu ve tek başına ve asli unsur olarak kullanılamayacak ürün ismi ile coğrafi yer ismini bir araya getirerek kanuna ve kamu düzenine aykırı olarak tescil ettirdiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davaya konu 2020/139652 sayılı markanın, tescili talep edilen 30. sınıfta yer alan malların tamamının, 35. sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri.

Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kur utulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetlerinin, 43. sınıfta yer alan hizmetlerin tamamının, davacı yanın davasına mesnet markalarında yer alan mal ve hizmetler ile benzer nitelikte olduğu, taraf markaları arasında 6769 s. SMK’nun 6/1. maddesi kapsamında ilişkilendirme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimalinin bulunduğu,

davaya konu 2020/139652 sayılı davalı şirket markası açısından, 6769 s. SMK’nun 6/3. maddesi şartlarının oluşmadığı, dosya kapsamında kötü niyetin ispat edilemediği gerekçesiyle, ... YİDK'nın 24.02.2022 tarih ve 2022-M-838 sayılı kararının 30. sınıfta yer alan malların tamamının, 35. sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat.

Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kur utulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.

Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetlerinin, 43. sınıfta yer alan hizmetlerin tamamının bakımından iptali ile belirtilen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraf markalar arasında görsel, işitsel açısından benzerlik bulunmadığını, davacının kötü niyetli olarak tek başına ve asli unsur olarak kullanılamayacak ürün ismi ile coğrafi yer ismini bir araya getirerek kanuna ve kamu düzenine aykırı olarak tescil ettirdiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının markası ile davacının itiraza mesnet markalarının ortalama tüketici nezdinde görsel, işitsel, kavramsal düzeyde ilişkilendirilme ihtimalinin de dâhil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığını, dava konusu YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden; davalı Şirketin 2020/139652 sayılı “..." ibareli marka tescil başvurusunda bulunduğu, marka kapsamında 30, 35 ve 43. sınıf mal ve hizmetlerin yer aldığı, davacının önceki tarihli 2013/27833 ve 2013/96874 sayılı “...” ibareli markalarına dayalı olarak başvuruya itiraz ettiği, YİDK'in 2022-M-838 sayılı kararı ile nihai olarak itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacıya tebliği üzerine iki aylık hak düşürücü süre içinde işbu davanın açıldığı,

mahkemece 30. sınıftaki mallar ile 35/5. sınıfta 29 ve 30. sınıf malların perakendecilik hizmetleri ve 43. sınıf hizmetler yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalılar vekillerince istinaf edildiği, istinaf edenin sıfatı dikkate alındığında, gelinen aşama itibariyle somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın, mahkemece kabulüne karar verilen mal ve hizmetler yönünden dava konusu başvuru ile davacının itiraza dayanak markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi kapsamında karıştırılma ihtimalinin bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

6769 sayılı SMK'nın 6/1. maddesinde, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvurunun reddedileceği belirtilmiştir.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409).

Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; dava konusu başvurunun kapsamında kalan ve mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilen 30. sınıftaki mallar ile 35/5. sınıfta 29 ve 30. sınıf malların perakendecilik hizmetleri ve 43. sınıf hizmetler yönünden, içinde gıda mühendisi bilirkişinin de bulunduğu heyet raporunda açıklandığı üzere, taraf markaları arasında emtia benzerliğine ilişkin ilk koşulun gerçekleştiği açıktır. İşaretlerin karşılaştırılmasına gelince; davacını itiraza dayanak markalarının asli unsurunu "..." ibaresi teşkil etmekte olup, markalarda yer alan diğer unsurlar tali unsur konumundadır. Dava konusu başvuru ise "..." ibaresinden oluşmaktadır.

Taraf markalarında ortak olarak bulunan "..." ibaresinin, yumuşak hamurlu bir tür tatlının adı olduğu ve uyuşmazlık konusu 30. sınıftaki mallar ile 35/5. sınıfta 29 ve 30. sınıf malların perakendecilik hizmetleri ve 43. sınıf hizmetler yönünden tanımlayıcı bulunduğu, dolayısıyla tek başına bir koruma sağlamayacağı açıktır. Davalı şirketin başvurusunda kullanılan "..." ibaresi, "... ..." gibi bir algıyı yaratmak için kullanılmıştır.

Başvuru ibaresinin bu anlamı, herkesçe aynı şekilde anlaşılacak ve başvuruya yaratıcılık katacak, gıdaya ilişkin mal ve hizmetler yönünden, başvuruyu diğer markalardan yeterince farklılaştıracak niteliktedir. Başvuruda yer alan "..." ekinin, yukarıda açıklandığı üzere "ülke" anlamında kullanılan fantazi bir ibare bulunduğu açık olup, İstanbul'u çağrıştırması söz konusu değildir.

Dolayısıyla davalının "..." ibareli başvurusunun, davacının "..." ibareli markaları ile tamamen farklı anlama geldiği ve benzer olmadığı açıktır. Esasen bu husus, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda da içinde gıda mühendisinin yer aldığı çoğunluk tarafından kabul edilmiş, ancak mahkemece azınlık görüşü dikkate alınarak, markaların ibareler yönünden de benzer olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince, dava konusu başvuru ile davacının yukarıda belirtilen markaları arasında, SMK'nın 6/1 maddesi kapsamında karıştırılma tehlikesinin bulunmadığı kabul edilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/11/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.