Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1912 K.2025/2171

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/06/2023 Tarih ve 2022/402 Esas - 2023/252 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin 2009/24992, 99/018535 sayılı "...", "..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı Kooperatifin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "...

Ankara" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere diğer davalı Kuruma başvurduğunu, 2020/135919 kod numarasını alan başvuruya müvekkilince yapılan itirazın, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edildiğini, müvekkilinin başvurunun tümden reddi istemiyle bu karara yaptığı itirazın da YİDK tarafından kısmen reddedildiğini, alınan kararın yerinde olmadığını, müvekkilinin 13 yılı aşkın bir süredir aktif bir biçimde markasını kullandığını, davalı yanın ise anılan ibarenin birebir aynısını "Ankara" ek unsuru ile birlikte başvuru konusu ettiğini,

Kurum tarafından markaların benzerliği kabul edilmişken bu kapsamda yapılan ayrımın hatalı olduğunu, dava konusu markanın müvekkili markası ile yüksek düzeyli benzer bulunduğunu, "Ankara" kelimesinin, "İzmir" ilinde faaliyet gösteren müvekkilinin bir ortaklık vasıtasıyla Ankara iline genişlediği/şubeleştiği algısı yarattığını, bu durumun haksız rekabete yol açtığını, müvekkili markasının SMK m. 6/5 uyarınca tanınmış marka olduğunu, "..." ibaresinin kolay telaffuz edilebilir nitelikte olduğu göz önünde bulundurulduğunda,

markanın perde arkasındaki işletmeden mal ve hizmet alarak yarar sağlayan alıcılar nezdinde kolaylıkla bir algı oluşturulabildiğini, tanınmış markaların daha geniş korumadan yararlanması gerektiğini, davalı başvurusunun kötü niyetli olarak yapıldığını, davalı marka başvurusunda, marka başvurusuna esas hizmetlerden sigorta, eğitim-öğretim, bilgisayar ve diğer ilgili hizmet türlerinin, kooperatifin varlık amacı içerisinde yer almayan, yer alması da mümkün olmayan paravan hizmetler olduğunu, kooperatifin tescil edildiği faaliyetle sınır olarak hareket edebileceğini,

davanın tarafları olan kooperatiflerin ticaret unvanlarının oldukça benzer olduğu da gözetilecek olursa markanın kullanılma amacının hangi iş ve işlemlere yönelik olabileceğinin kolaylıkla yorumlanabileceğini ileri sürerek, YİDK'in 2022-M-9509 sayılı kararının iptaline ve 2020/135919 sayılı "... ankara" ibareli markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru kapsamında kalan hizmetler yönünden taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacının diğer iddialarının da yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Sınırlı Sorumlu ... Yapı Kooperatifi vekili, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, müvekkili markasında “...” ibaresine “Ankara” kelimesinin eklendiğini ve yazı stili, renk gibi unsurlar itibariyle markanın farklılaştığını, tarafların farklı illerde faaliyet gösterdiğini, davacı tarafın Türkiye çapında bir tanınmışlığının bulunmadığını, bunu kanıtlayamadığını, müvekkili markası kapsamında kalan sınıflar ile davacı markası kapsamındaki sınıflar arasında bir benzerlik olmadığını, müvekkilinin kötü niyetli bulunmadığını, “...” ibaresinin il/yer adları ile birlikte başka hak sahipleri adına da tescil edildiğini, davacının bunlara dava açmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iptali istenen YİDK kararının davacıya 25/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 02/10/2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olmadığı, dava konusu 2020/135919 sayılı başvuru kapsamında YİDK kararı sonrasında kalan hizmetlerden yalnızca 41. sınıftaki “Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri.“ bakımından, taraf markaları arasında benzerlik düzeyinde bir ilişkinin mevcut olduğu, başvuruda kalan sair hizmetler bakımından ise taraf markalarının kapsamları arasında aynı ya da benzer bir emtia ilişkisinin bulunmadığı,

işaretler arasındaki yüksek düzeyli benzerlik ile birlikte benzerliği tespit olunan hizmetlerde karıştırılma ihtimali meydana doğacak düzeyde bir benzerliğin mevcut olduğu, davacı yanca dosya kapsamına sunulan delillerin SMK m. 6/3 ve m. 6/5 kapsamındaki iddialarını ispat edecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle YİDK kararının iptali talebine ilişkin davanın, dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, 2020/135919 sayılı markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkin davanın kısmen kabulüne, 2020/135919 sayılı markanın 41. sınıf “Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme,

idare hizmetleri.” ile sınırlı olarak hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, her ne kadar YİDK kararının 25/07/2022 tarihinde marka vekiline tebliğ edildiği ifade edilmişse de ilgili tarih itibariyle geçerli ve usulüne uygun şekilde gerçekleştirilmiş bir tebliğ işleminin varlığından söz edilebilmesinin mümkün olmadığını, iptali istenen YİDK kararının, anılan tarihte müvekkilinin marka vekiline veya tüzel kişiliği temsile yetkili başkaca bir kişiye usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğini, müvekkilinin söz konusu karara, sistem üzerinden yaptığı incelemeler sonucunda ulaştığını, öğrenme tarihinden itibaren kısa bir süre zarfında derhal harekete geçerek mevcut iptal davasını açtığını,

taraf markaları arasında karıştırılmaya yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğunu, müvekkilinin başvuru konusu ibarenin gerçek hak sahibi olduğunu, kararın gerekçesinde yer alan iddiaların ispat edilemediği tespitinin yerinde olmadığını, müvekkili adına tescilli işaretin, geniş bir çevrede uzun bir süredir kullanılması durumunun, bilirkişi tarafından doğrudan gerçekleştirilecek incelemelerle anlaşılabilecek bir olgu konumunda bulunduğunu, SMK'nın 6/5 maddesi koşullarının somut olayda gerçekleştiğini, davalı başvurusunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1-Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, iptali istenen davaya konu YİDK kararının, SMK'nın 160/6. maddesine uygun biçimde davacı marka vekiline 25.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın ise iki aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra 02.10.2022 tarihinde açıldığı, bu itibarla YİDK kararının iptaline yönelik davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararının yerinde bulunduğu,

emtia benzerliğine ilişkin koşulun, yalnızca başvuru kapsamında yer alan 41. sınıftaki "Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri." yönünden oluştuğundan, bu hizmetler dışında dava konusu marka kapsamında kalan hizmetler yönünden SMK'nın 6/1 maddesi anlamında karıştırılma tehlikesinin bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olduğunun ispat edilemediği, yine davacının, SMK'nın 6/3 maddesi anlamında başvuru konusu ibare üzerinde hak sahibi olduğunun da kanıtlanamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

2-Davacı tarafça, dava dilekçesinde diğer iddiaların yanında dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğu da ileri sürülmüş olup, bu hususta ilk derece mahkemesince olumlu-olumsuz bir değerlendirme yapılmamıştır.

SMK'nın 6/9. maddesi uyarınca kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Tescil başvurusu sırasında kötü niyetin başlı başına bir itiraz sebebi olarak öne sürülebilmesi mümkün olduğu gibi, sonradan aynı nedenle hükümsüzlük davasının açılabilmesi de mümkündür.

Yargıtay HGK'nun 16.07.2008 gün ve 2008/11-501 E.-507 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi marka hukukunda genel olarak kabul gören anlayışa göre, tescil yoluyla sağlanan marka korumasının amacına aykırı biçimde kötüye kullanılması yoluyla başkasının markasından haksız olarak yararlanmak veya gerçekte kullanılmayıp yedekleme, marka ticareti yapmak amacına ya da şantaja yönelik başvuru ve tesciller kötü niyetli olarak kabul edilmektedir.

Kötü niyetin varlığı, her somut olayın özellikleri göz önüne alınarak belirlenmelidir. Yine Yargıtay HGK.'nun 21.09.2005 gün ve 2005/11-501 E.-507 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca iyiniyetin asıl, kötüniyetin istisna olması sebebiyle davalının kötüniyetli olduğunun delil ve gerekçelerinin gösterilmesi gerektiğinden davacı, davalının kötüniyeti bulunduğunu kanıtlamalı ve mahkemece de bunun delil ve gerekçesi gösterilmelidir.

Bu açıklamadan sonra somut olay değerlendirildiğinde, davacı vekilince müvekkiline ait markalar ile ayniyete varacak derecede benzer ve iltibas ihtimali mevcut olan marka başvurusunun her halükarda kötüniyetle yapıldığı ileri sürülmüş olup, başkaca bir nedene dayanılmamıştır. Oysa sırf ibarelerin benzerliği tek başına başvurunun kötüniyetle yapıldığını ispata yeterli değildir. Davacı vekilince başkaca bir kötüniyet sebebi de ispatlanamadığına göre, dava konusu başvurunun kötüniyetle yapıldığı iddiasının dosya kapsamına göre kanıtlanamadığı kanaatine ulaşılmıştır.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilebilen, yerel mahkeme hükmünün gerekçesinin değiştirilerek düzelterek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmeyip, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiğini düzenlediğinden,

Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun, ilk derece mahkemesi hükmünün gerekçesine ilişkin olarak yerinde görülmekle kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/11/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.