Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/220 K.2025/637

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 07/10/2021 Tarih ve 2018/96 Esas - 2021/320 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2015/04341 sayılı 3 adet şişe tasarımının tescilli olduğunu, yine 2016/01713 sayılı çoklu şişe tasarımının da müvekkili adına tescilli bulunduğunu, müvekkilinin söz konusu tasarımlarının piyasaya sürülmesinden yaklaşık iki yıl sonra davalı Şirketin 2017/02939 sayılı çoklu şişe tasarımı başvurusunu yaptığını, müvekkilince 2017/02939/3,4,5,14 ve 15 sıra numaralı tasarımlara yapılan itirazın davalı Kurum tarafından reddedildiğini, oysa bu tasarımların, müvekkili tasarımları karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını, ufak detaylardaki farklılıkların ayniyeti ortadan kaldırmadığını,

davalı tasarımının tescilinin hukuka uygun olmadığını ileri sürerek, YİDK'in 2018/T-17 sayılı kararının iptaline, 2017/02939/3,4,5,14 ve 15 sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu tasarımlar ile itiraza gerekçe gösterilen tasarımlar arasında küçük ayrıntıları aşacak seviyede farklılıklar bulunduğunu, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Şirket vekili, müvekkili Şirketin dava konusu tasarımları ile davacının itirazına mesnet gösterdiği şişe tasarımlarının benzer olmadığını, dava konusu şişeler bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün son derece kısıtlı olduğunu, müvekkili tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşıdığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacıya ait tasarımlar ile davalıya ait dava konusu tasarımların ortak özelliklerinden çok farklılıklarının bulunduğu, bu farklılıkların ufak ayrıntıdan ziyade tasarımları birbirinden ayırt etmeye yarayacak farklılıklar olduğu, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edicilik kriterinin sağlandığı, açıklanan nedenlerle, davacı tarafından dosaya sunulan şişe tasarımları ile dava konusu 2017/02939-3,4,5,14 ve 15 sıra numaralı tasarımların 6769 sayılı SMK’nın ilgili maddeleri uyarınca benzer olmadığı, dava konusu 2018/T-17 sayılı YİDK kararının iptali ve tasarımın hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığını, dava konusu tasarımlar ile müvekkili tasarımları arasında ayırt ediciliği sağlayacak bir farkın olmadığını, aksi yöndeki bilirkişi raporları ile bu raporlara dayalı ilk derece mahkemesi kararının yerinde bulunmadığını, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu, dava konusu tasarımların, müvekkili tasarımları karşısında yeni de olmadığını, aksine davalı tasarımlarının, müvekkili tasarımları ile aynı bulunduğunu, tasarımlar arasındaki farklılıkların,

yüzeye eklenen gravür gibi küçük bir detaydan öteye geçmeyen ve şişelere yenilik ve ayırt edicilik katmayan detaylar olduğunu, emsal kararlar sunulmasına rağmen mahkemece bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının yok sayıldığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “Kamu Düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir (6100 sayılı HMK'nın 114 - 115. maddeleri).

Dava konusu uyuşmazlığa uygulanması gereken 5000 sayılı Kanun'un 15/C maddesinde, ...'in nihai kararının YİDK tarafından tesis edilen karar olduğu, bu kararlara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Burada öngörülen süre hak düşürücü nitelikte olduğu gibi Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10/03/2014 gün ve 2014/3072 E.-4547 K. sayılı, 01/06/2015 gün ve 2015/2531 E.-7355 K. sayılı emsal kararlarından anlaşılacağı üzere bu husus, dava şartıdır.

Buna göre, iptali istenen YİDK kararının davacıya 16.01.2018 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın ise iki aylık hak düşürücü süre dolduktan sonra 17.03.2018 tarihinde açıldığı gözetildiğinde, YİDK kararının iptali yönünden süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece, davacının 60 günlük yasal süre içinde açıldığı şeklindeki hatalı değerlendirme ile işin esasına girilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, özel kanunda dava şartı olarak düzenlenen süre yönünden YİDK kararının iptaline yönelik davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince işin esası incelenmeden kararın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, kararın niteliğine göre hükümsüzlük davasında kurulan hükme yönelik istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/03/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.