Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/250 K.2025/493

Tasarımın Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/04/2021 tarih ve 2019/27 E. - 2021/115 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraflar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı yanın 2018/03752-1,2,3 numaralı tasarımının, müvekkiline ait 2005/04937 sayılı tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olmadığını, dava konusu tasarımın müvekkiline ait tasarımdan sadece iplik boyutu ve dokusu gibi küçük ayrıntılarda farklılık gösterdiğini ileri sürerek, 2018/T-1058 sayılı YİDK kararının iptaline ve tescil edilen davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu 2018/03752/1, 2 ve 3 sıra numaralı iplik tasarımları ile itiraza gerekçe gösterilen 2018 03468/5, 2005 04937/5, 6 ve 17 sıra numaralı iplik tasarımlarının basit yapıda ürünlere ilişkin olup ipliklerin dokuları ve bağlanma şekillerindeki farklılığın, belirgin biçimde farklılık olarak değerlendirildiğini, bu sebeple ayırt edici nitelikte bulunan itiraza konu tasarımlara karşı yapılan itirazın reddedildiğini, Kurum tarafından yapılan iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, müvekkilinin davaya konu tasarımının yeni ve ayırt edici olduğunu, taraf tasarımlarına bilgilenmiş kullanıcı gözüyle bakıldığında genel izlenimde farklı olduklarını, davacının kötü niyetle hareket ettiğini, tasarımların birbirinden hem işlevsel hem görsel açıdan oldukça farklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu yapılan tasarımlardan 2018/03752-2 ve 3 sıra numaralı tasarımların kurum nezdinde tescile itiraz edilirken dayanak yapılan tasarımlardan önceki tarihli başvuru olan 2018/03468-05 numaralı tasarım ile benzer olması nedeniyle yeni ve ayırt edici olmadığı, dava dışı firma ürünü olan ... isimli ürünün kamuya sunulma tarihi olan 25.04.2017 tarihinin, davalı tasarımının başvurusunun yapıldığı 05.06.2018 tarihinden önceye dayandığı,

2018/03752 - 1 ve dava dışı firma ürünü ... karşılaştırıldığında tasarımlar karşılaştırıldığında her iki tasarımda da yılan biçimli kıvrım olarak ifade edilebilecek kısımların bulunduğu ancak, mesnet tasarım başvurusu kapsamında belirtilen kıvrımlar arasında, kıvrımların yerleştirildiği düz satıh kısmında düğüm veya çıkıntı görünümlü ekstra kıvrım kısımlarının bulunduğu görülmektedir.

İlgili tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bırakacağı genel izlenimin farklı olacağı, 2018/03752 -2 ve dava dışı firma ürünü ... karşılaştırıldığında, her iki tasarımda da yılan biçimli kıvrım olarak ifade edilebilecek kısımların bulunduğu, her iki görselde de kıvrımlar arasında, kıvrımların yerleştirildiği düz satıh kısmında düğüm veya çıkıntı görünümlü ekstra kıvrım kısımların bulunduğu görülmektedir.

İlgili tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bırakacağı genel izlenimin benzer olacağı, 2018/03752 - 3 ve dava dışı firma ürünü ... karşılaştırıldığında, her iki tasarımında da yılan biçimli kıvrım olarak ifade edilebilecek kısımların bulunduğu, her iki görselde de kıvrımlar arasında, kıvrımların yerleştirildiği düz satıh kısmında düğüm veya çıkıntı görünümlü ekstra kıvrım kısımların bulunduğu, ilgili tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bırakacağı genel izlenimin benzer olacağı, yine davalıya ait önceki tarihli 2017/05204-1 ve 2 numaralı tasarımların başvuru tarihinin 07.08.2017 olduğu,

bu tarihin dava konusu 2018/03752 sayılı davalı tasarımının başvuru tarihi olan 05.06.2018 den önceki 12 aylık süre içerisinde bulunduğu, dolayısıyla tasarımdan önceki tarihli olan 2018/03468-5 numaralı tasarım başvurusunun benzerlik nedeniyle iptal edilme gerekçesi olan davalıya ait 2017/05204-1 ve 2 numaralı tasarımların davaya konu 2018/03752 sayılı tasarımın yenilik niteliklerini zedelemeyeceği, dava dışı ... firması tasarımının kamuya sunulma tarihinin, kök raporda en eski 25.04.2017 olarak tespit edildiği, bu tarihin davalı itirazında yer alan 2017/05204 sayılı tasarımın başvuru tarihinden (07.08.2017) önceye dayandığı,

bu halde dava dışı firma ürünü bakımından davalının iki tasarımının aynı olup olmadığının bir önemi bulunmadığı, davalının kök rapora itirazında yer alan 2017/05204 sayılı tasarımın başvuru tarihi 07.08.2017 olup, bu başvuru tarihinin dayanak gösterilmiş olan davacı tasarımından önceye dayandığı, davalıya ait 2017/05204-1 ve 2 sıra numaralı tasarımlar ile davalının dava konusu 2018/03752-2 ve 3 sıra numaralı tasarımların karşılaştırıldığında, davalıya ait her iki tasarımında bilgilenmiş kullanıcı gözünde benzer olduğu,

bu durumun davalıya ait 2018/03752 – 2 ve 3 sıra numaralı tasarımların gene davalıya ait 2017/05204-1 ve 2 sıra numaralı tasarımlardan yola çıkılarak tasarlandığını, onların varyasyonu olma niteliği taşıdığını gösterdiği, dava konusu 2018/03752 – 2 ve 3 sıra numaralı davalı tasarımlarının davacıya ait 2018/03468-05 nolu tasarımdan önceye dayandığını ortaya çıkardığı,

söz konusu durumun davacı tarafından mesnet gösterilen 2018/03468-05 nolu tasarımın davalıya ait 2018/03752 – 2 ve 3 sıra numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğü konusunda ele alınamayacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile TPMK YİDK'nın 2018/T-1058 sayılı kararının davalıya ait 2018/03752/2-3 sıra numaralı tasarımlar yönünden iptaline, YİDK iptaline yönelik fazlaya dair talebin reddine, hükümsüzlük talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile davalı şirket adına tescilli 2018/03752/2-3 nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, hükümsüzlüğe ilişkin fazlaya dair talebin reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece tüm tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken 2 ve 3 no.lu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilerek bu tasarımlarla hemen hemen aynı olan 1 no.lu tasarımın tescilinin korunmasının yerinde olmadığını, davalının 1 ve özellikle 3 numaralı tasarımlarının neredeyse birbirinin aynısı olduğunu, bilgilenmiş kullanıcı ölçütünün hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kadar yüksek sevide tutulmasının mümkün olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı Şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yerel mahkemece birebir aynı gerekçelere dayanılarak, ... adlı tasarım karşısında müvekkiline ait 1 nolu tasarımın farklı olduğunun, buna karşın 2 ve 3 nolu tasarımların ise benzer olduğunun kabul edildiğini, müvekkile ait (1) no.lu tasarım farklı bulunduğuna göre (2) ve (3) nolu tasarımın da farklı olması gerektiğini, müvekkiline ait 1 nolu tasarım ile diğer 2 ve 3 nolu tasarımın küçük farklılıklar (renk, boyut) dışında aynı olduğunu,

dolayısıyla mahkemenin aynı gerekçelere dayanarak müvekkile ait tasarımların birebir benzer olmasını göz ardı ederek ... adlı ürün karşısında sadece 1 nolu tasarımı özgün kabul edip, aynı tasarım özelliklerine sahip diğer 2 ve 3 nolu müvekkil tasarımlarını özgün ve bağımsız kabul etmemesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece hükme esas alınan ... ürün görseline ulaşılamadığını, böyle bir web sitesinin varlığından emin olunması ve görselin ne zaman yüklendiğinin tespiti bakımından bilgisayar mühendisi bilirkişiden rapor alınmasının gerektiğini, ... ürün görselinin yumak şeklinden ibaret olduğunu,

kıyas yapmaya elverişli biçimde belirgin ve anlaşılır bulunmadığını, varsayıma dayalı olarak karar verilemeyceğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2018/03752/1, 2 ve 3 sıra numaralı iplik tasarımları ile itiraza gerekçe gösterilen 2018 03468/5, 2005 04937/5, 6 ve 7 sıra numaralı iplik tasarımlarının basit yapıda ürünlere ilişkin olup ipliklerin dokuları ve bağlanma şekillerindeki farklılıkların belirgin biçimde farklılık olarak değerlendirildiğini, 2018/03752/2-3 sıra numaralı tasarımlar yönünden mahkemenin aksi yöndeki tespitlerinin hatalı bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarım hakkındaki YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu 2018/03752-1 nolu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz olduğunun, 2018/03752- 2 ve 3 nolu tasarımların ise yeni ve ayırt edici olmadıklarının dosyada mevcut, mutlak yenilik incelemesini de içeren kök ve ek bilirkişi raporlarında açıklandığı, içinde tasarım uzmanları da bulunan bilirkişi heyetince hazırlanan kök ve ek raporların denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulundukları anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/03/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...