Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/275 K.2023/340

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 15/11/2022 tarih ve 2020/387 E. - 2022/861 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili, 16/08/2014 tarihinde meydana gelen kazanın müvekkilinin ağır şekilde yaralanmasına ve hayati tehlikeye maruz kalmasına neden olduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL maddi tazminat ve 100.000,00TL manevi tazminat olmak üzere toplam 101.000,00TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2020/583 E, 2020/739 K sayılı dosyasında davacı vekili, 16.08.2014 tarihinde... inşaat demiri indirilmesi esnasında kaza meydana geldiğini ve haksız fiil neticesinde müvekkilin bedeninde zarar oluştuğunu, Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/92 Esas sayılı dosyasıyla açılan davada, dava dışı ...'in %60 kusurlu bulunduğunu ve yine bu dosyada 08.05.2018 tarihli nihai bilirkişi raporunda iş bu davanın davalıları ... ve ...nin % 30 kusurlu bulunduğunu, Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/92 Esas sayılı dosyasıyla hesap olunan maddi tazminatın 131.269,64 TL olup,

davalının kusur oranı olan %30 karşılığı 39.380,892 TL olduğunu, Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/92 Esas sayılı dosyasında % 60 kusura karşılık 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğini, bu sebeple % 30 kusur karşılığı olan 25.000,00 TL manevi tazminatın iş bu davanın davalılarından tazminini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2021/495 Esas ve 2021/774 Karar sayılı dosyada davacı vekili, 16/08/2014 tarihinde ... inşaat demiri indirilmesi esnasında kaza meydana geldiğini, haksız fiil neticesinde müvekkilinde bedeni zarar oluştuğunu, Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/92 Esas sayılı dosyasıyla açılan davada dava dışı ...'in %60 kusurlu bulunduğunu ve dava neticesinde ...'den 50.000,00.-TL manevi, 78.761,78.-TL maddi tazminatın olay gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verildiğini,

4. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasından alınan nihai bilirkişi raporunun tespitine göre davalı şirketin dava dışı olan ...'e ait olup ...'in söz konusu olayda bütün işlemleri bu şirket üzerinden yürüttüğünü, meydana gelen olayda şirketin de şirket sahibiyle birlikte müteselsilen sorumlu olacağını, bu sebeplerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak koşuluyla 50.000,00.-TL manevi, 78.761,78.-TL maddi tazminattan olay günü olan 16/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketin ... ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2022/681 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, müvekkilinin 16/08/2014 tarihinde... inşaat demiri indirilmesi esnasında taşıma sözleşmesinden kaynaklanan haksız fiil neticesinde kaza meydana geldiğini ve müvekkilinde bedeni zarar oluştuğunu, bu eylemle ilgili olarak Asliye Ticaret Mahkemesinde 2020/387 E sayılı dosya numarasında devam eden bir davanın bulunduğunu, daha önce ıslah yapıldığı için ek dava açarak birleştirme mecburiyeti doğduğunu, 8 yıllık zamanaşımı süresinin 16/08/2022 tarihinde biteceğini ileri sürerek dosyanın 2020/387 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesini, fazlaya ilişkin kısım olan 113.470 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı ... vekili, müvekkili ile davacı arasında her hangi bir hukuki ve fiili ilişki bulunmadığını, müvekkilinin yapmış olduğu ikazlara rağmen davacının kendi isteği ile olay yerinde bulunduğunu, yasak bölge olan iş sahasına girdiğini ve kendi kusurlu davranışı neticesinde kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, ayrıca talep edilen tazminat miktarının çok fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ... şirketi vekili, davacının uğramış olduğu zararın müvekkili şirket ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, demiri taşıyan aracın sürücü olan davacının ve demiri indiren kepçenin sürücüsünün müvekkilinin işçileri olmadığını ve araçların da müvekkili şirkete ait bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın meydana gelmesinde tamamen davacının kusurlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen manevi tazminat miktarının çok fahiş bulunduğunu, davacının sebepsiz zenginleşmeyi amaçladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2020/583 E, 2020/739 K sayılı dosyasında davalılar davaya cevap vermemiş, HMK 128 maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

Birleşen 2021/495 Esas, 2021/774 Karar sayılı dosyada davalı... ... Ltd. Şti vekili, bahsi geçen kaza ile müvekkili şirketin herhangi bir ilgisi bulunmadığını, davacının davaya dayanak gösterdiği bilirkişi raporunda da müvekkili şirkete atfedilen herhangi bir kusur bulunmadığını, meydana gelen kazanın tamamen davacının dikkatsiz, özensiz ve dalgın davranışları sonucunda meydana geldiğini, müvekkiline atfı kabil kusur olmadığından kazanın oluşumu ile zararlar arasında da hukuken illiyet bağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2022/681 Esas ve 2022/591 Karar sayılı dosyada davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ...'in, dava konusu olaydaki yük indirme faaliyeti sırasında iş makinesini kullanan kişi olduğu ve aynı zamanda davalı ....

Şti.'nin sahibi bulunduğu, dolayısıyla faaliyeti devam etmekte olan inşaatın işvereni konumunda olduğu, asıl işveren olarak İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası kapsamında sorumluluklarının bulunduğu, inşaat sahasında uygunsuz iş makinesi ile yük indirmesi ve bu faaliyetini yerine getirirken gerekli güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle iş kazasının meydana gelmesinde %60 onanında kusurlu bulunduğu, ...'nın, ...-... firmasının sahibi olduğu, alt yüklenici olarak sözleşme gereği anahtar teslimi olarak almış olduğu inşaat faaliyeti için, adına gönderilen inşaat demirlerinin indirilmesi sırasında, gerekli güvenlik önlemlerin alınmaması,

denetim ve kontrolların yapılmaması sonucu 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasının 4-1 (a) ve (b) fıkraları kapsamında sorumluluğunu yerine getirmediği, bunun sonucunda iş kazasının oluşumunda %30 kusurlu olduğu, ...'nin inşaat demirlerinin inşaat sahasına indirilmesi sırasında, kendi güvenlik önlemini almayarak tehlikeli bölgede bulunması nedeniyle, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sonucu iş kazasının meydana gelmesinde %10 kusurlu bulunduğu, ....

Şti.'nin aracı firma olarak tedarik etmiş olduğu inşaat demirlerini, yüklenici ... - ... firmasınıa ait olan inşaat sahasına teslim ederek, sorumluluğunu tamamlaması nedeniyle meydana gelen iş kazasında bir kusurlarının bulunmadığı, dosya kapsamında birbirini doğrulayan bilirkişi raporlarına göre kazanın oluşumunda, ...'in %60, ...'nın %30, davacı ...'nin %10 oranında kusurlu olduğu, davaya konu kazaya bağlı olarak davacıda %48 oranında meslekte kazanma gücü kaybının oluştuğu, iyileşme süresinin 9 ay kadar uzayabileceği, ...'in davalı ....

Şti.'nin sigortalı elemanı olması ve .... Şti.'nin adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında çalışanları ...'in kusurlu davranışı ile meydana gelmesine katkı sağladığı zarardan sorumlu bulunduğu gerekçesi ile asıl davada; davalı ... ... Ltd. Şti'ne yönelik davanın reddine, davalı ...'e yönelik maddi tazminata ilişkin bölümünün kabulü ile, 78.761,78 TL'nin davalı ...'ten 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, (... ... Ltd.

Şti aleyhine karar verilen toplam 192.231,78 TL tazminat tutarı ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi kaydıyla) manevi tazminata ilişkin bölümünün kısmen kabulü ile, 40000 TL manevi tazminatın davalı ...'den 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, (... ... Ltd.

Şti aleyhine 2021/495 E sayılı dosyada karar verilen 40000 TL ile ... aleyhine 2020/583 E sayılı dosyada karar verilen 25000 TL tazminat tutarı ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi kaydıyla) fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2021/495 E sayılı davada, maddi tazminata ilişkin bölümünün kabulü ile, 78.761,78 TL'nin davalı ... ... Ltd.

Şti'den 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine,(... aleyhine karar verilen 78761,78 TL tazminat tutarı ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi kaydıyla), manevi tazminata ilişkin bölümünün kısmen kabulü ile, 40000 TL manevi tazminatın davalı ... ... Ltd.

Şti'den 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, (... aleyhine karar verilen 40000 TL ile ... aleyhine karar verilen 25000 TL tazminat tutarı ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi kaydıyla) fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2022/681 E sayılı davanın kabulü ile, 113.470 TL'nin davalılar ... ... Ltd.

Şti'den 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, (... aleyhine karar verilen 78761,78 TL tazminat tutarı ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi kaydıyla), birleşen 2020/583 E sayılı davada, davalı ... işletmesine yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usul yönünden reddine, davalı ...'ye yönelik davada, maddi tazminata ilişkin bölümünün kabulü ile, 121.115,89 'nin davalı ...'den 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, manevi tazminata ilişkin bölümünün kabulü ile,

25000 TL manevi tazminatın davalı ...'den 16/08/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, (... aleyhine karar verilen 40000 TL ile... ... Ltd. Şti aleyhine karar verilen 40000 TL tazminat tutarı ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi kaydıyla) karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... ...

İşletmesi vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davanın görevli mahkemede açılmadığını, müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu, demiri taşıyan aracın sürücüsü olan davacı ... demiri indiren kepçenin sürücüsünün müvekkilinin çalışan işçileri olmadığı gibi aracın da müvekkiline ait olmadığını, demiri boşaltmakla görevli kişinin taşıma sözleşmesinin tarafı bulunan davacı olduğunu, bilirkişinin hukuki yetersizliğinden kaynaklı olarak durumun iş kazası olarak görülmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, müvekkilinin işveren olmadığını,

müvekkili ...İşletmesi'ne yöneltilen davanın reddine karar verilmişse de karşı vekalet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ....

Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili açısından açılan manevi tazminatın ve maddi tazminatın reddine karar verilmiş olması karşısında müvekkili lehine vekalet ücreti hükmedilirken maktu vekalet ücreti yerine nisbi vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili açısından davanın ret sebebinin ve davalı ... açısından davanın ret sebebinin farklı olması ve tarafların birbirinden ayrı olması ve yine davalı açısından aslında manevi tazminatın kısmen kabul edilmesi,

müvekkili açısından ise kusursuz olması nedeniyle tümden reddedilmesi nedeniyle iki davalı açısından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken iki davalı için tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin de yanlış bulunduğunu, davacı tarafından huzurdaki dava açılırken maddi tazminat talebi yönünden davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini talep etmiş iken daha sonradan dava dilekçesinin netice-i talep kısmını ıslah ederek tamamen değiştirmiş ve 78.761,78 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı Salihden tahsilini talep ettiğini, davacı tarafın bu ıslah talebinin geçersiz olduğunu,

davacı tarafın ıslahı müvekkiline de yönelttiğini, reddedilen maddi tazminat miktarı açısından da 12.601,88 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ..... Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin hukuka aykırı olduğunu, davacının tamamen kendi dikkatsiz davranışları sonucunda kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, davacının Adli Tıp Kurumu tarafından %48 oranında tespit edilen maluliyet oranı üzerinden yapılan hesaplamanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, diğer davalı ... Ltd.

Şti.'nin kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı tespit edilmiş ise de bu durumun kabulünün mümkün olmadığını, yerel mahkemece birleşen dava yönünden müvekkili ... Turizm ... Ltd. Şti.'ne kusur atfetmesi ve tazminat miktarından sorumlu tutmasının kabulünün mümkün bulunmadığını, davalı ...'in, kazanın meydana geldiği tarihte ...Ltd.

Şti.'nin çalışanı olmayıp, müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesi tebliğ edilmediğini, müvekkili lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin yanlış olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı ...'in asıl işveren olarak İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası kapsamında sorumluluklarının bulunduğu, ...'nın, ...-... firmasının sahibi olduğu, alt yüklenici sıfatıyla sözleşme gereği anahtar teslimi olarak üstlendiği inşaat faaliyeti için, adına gönderilen inşaat demirlerinin indirilmesi sırasında, gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması,

denetim ve kontrolların yapılmaması sonucu İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasının kapsamında sorumluluğunu yerine getirmediği, ...'nin inşaat demirlerinin inşaat sahasına indirilmesi sırasında, kendi güvenlik önlemini almayarak tehlikeli bölgede bulunması nedeniyle, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sonucu iş kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarına göre kazanın oluşumunda, ...'in %60, ...'nın %30, davacı ...'nin %10 oranında kusurlu bulunduğu, davaya konu kazaya bağlı olarak davacıda meslekte kazanma gücü kaybının oluştuğunun alınan rapor ile belirlendiği, ...'in davalı ....

Şti.'nin sigortalı elemanı olması çalışanı olduğu ve .... Şti.'nin adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında çalışanları ...'in kusurlu davranışı ile meydana gelmesine katkı sağladığı zarardan sorumlu bulunduğu, hesap edilen maddi tazminat miktarının, takdir edilen manevi tazminat tutarının ve yargılama giderlerinin dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun bulunduğu anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/04/2023

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...