Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/392 K.2025/692

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/09/2022 tarih ve 2021/604 E. - 2022/540 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı ...'nun MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi ve MYK Mesleki Yeterlilik Kimlik Kartı Basımı ve Gönderimi işi için hizmet alımı ihalesi gerçekleştirdiğini, ihale sonucunda işin diğer davalı ... Matbaacılık Yayıncılık Organizasyon San. ve Tic. Ltd.

Şti tarafından üstlenildiğini, ancak bu durumun müvekkili kuruma ait olan posta tekelini ihlal ettiğini, tek evrensel posta hizmet yükümlüsü olan müvekkili dışında hiçbir hizmet sağlayıcının tekel kapsamında olan haberleşme gönderilerinin mevcut Kanun ve Yönetmeliklere göre kabul, dağıtım ve tesliminin sağlanmasının yasal olarak mümkün olmadığını ileri sürerek, posta tekelinin ihlal edilmesi nedeniyle haksız rekabetin önlenerek muarazanın meni ve müdahalenin önlenmesine,

tekel kapsamında bulunan gönderilerin tespiti ile şimdilik 1000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Matbaacılık Yayıncılık Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. vekili, müvekkili şirketin diğer davalı ...'nun yaptığı Kimlik Kartı basım işi ihalesine girdiğini, ihalenin dava dışı üçüncü bir şirket üzerinde kaldığı, sonrasında Kamu İhale Kurumu'nun kararıyla ihalenin müvekkili üzerinde bırakıldığını, bunun üzerine taraflar arasında sözleşme imzalanarak işe başlanıldığını, müvekkili şirketin işin bir kısmını yerine getirerek teslim ettiğini, ancak sonrasında ilgili Kamu İhale Kurumu kararının iptali için açılan ve Ankara 10. İdare Mahkemesi'nin 2021/1366 E. Sayılı dosyasıyla görülen davada, mahkeme tarafından 12.08.2021 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı verildiğini,

sonuçta söz konusu işin yine dava dışı üçüncü bir firmaya bırakıldığını, müvekkili şirketin ihalenin kendi üzerinde bulunduğu dönemde gerekli imalatları yaparak teslim ettiğini, müvekkili şirkete davacı tarafından 13.08.2021 tarihinde gönderilen yazıda gönderilerin haberleşme gönderisi olduğunun ve bundan sonraki gönderilerin PTT aracılığıyla yapılması gerektiğinin bildirildiğini, ancak zaten bir gün önce verilen yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle müvekkilinin herhangi bir basım yapmadığını, müvekkilinin ihale konusu edimini ifa etmesinin haksız rekabet fiilini oluşturmayacağını,

davacı Kurumun suç duyurusunda bulunmasının ardından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Verildiğini, gönderilerin haberleşme gönderisi olarak kabul edilemeyeceğini, gönderilerin sahibinin müvekkili şirket olmadığını, gönderilerin sahibinin ... olduğunu, başkasına ait bir belgenin müvekkili tarafından üretilmesi durumunda müvekkilinin o gönderinin sahibi olmayacağını, gönderilerin şahıslara bizzat gönderilmediğini, bu durumda kişiye gönderilmeyen gönderinin haberleşme niteliği taşıdığından söz edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir

Davalı ... vekili, müvekkili kurumun özel hukuk hükümlerine tabi, kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli bir kamu kurumu olduğunu, müvekkili kurumun 17.05.2021 tarihinde açık ihale usulü ile MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi ve MYK Mesleki Yeterlilik Kimlik Kartı Basımı ve Gönderimi ihalesi gerçekleştirdiğini, Kamu İhale Kurumu'nun 23.06.2021 tarihli kararında yer alan düzeltici işleme göre ihalenin ...'e bırakıldığını, ... ile sözleşme imzalanarak işe başlandığını, firmanın işin bir kısmını yerine getirerek teslim ettiğini,

ancak müvekkili Kurum tarafından Kamu İhale Kurumu'nun söz konusu kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açıldığını, Ankara 10. İdare Mahkemesi'nin 2021/1366 E. Sayılı dosyasıyla görülmekte olan davada 12.08.2021 tarihinde Yürütmenin Durdurulması kararı verildiğini, ardından davanın kabul edildiğini, bunun üzerine müvekkili kurumun tekrar karar alarak ihalenin ... Makine Savunma Sanayi Tic.

AŞ'ye verildiğini, müvekkili Kurum tarafından ihale edilen işin bir basım işi olduğunu, bu basım ve gönderim işinin yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından, ... dışında yapılan sınavlar sonucu, bu belgeyi almaya hak kazanan kişilere, yine ... dışında faaliyet gösteren ihale yüklenicisi tarafından basılıp gönderildiğini, maliyetleri artırarak kamu zararı oluşmasına sebebiyet verebilecek bir uygulama olan herhangi bir gönderi firması ile çalışma zorunluluğu gibi bir şartın rekabetçi fiyatları etkilememek adına teknik şartnamede istenmediğini,

ihale edilerek basımı yapılan belgelerden birinin sertifika niteliğindeki MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi, bir diğerinin ise kişinin bu belgeye sahip olduğunu gösterecek olan kişisel bilgilerin yer aldığı MYK Mesleki Yeterlilik Kimlik Kartı olduğunu, bu belgelerin her ikisinin de haberleşme gönderisi tanımına girmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu 6/1-a maddesi, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu 3/1-j maddesi ile 15/07/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 238.,239.,240/1-e.,

240/1-i. ve 247/1-f-4 maddeleri birlikte değerlendirilmesi neticesinde davanın TC. ... tarafından ihalesi gerçekleştirilen Mesleki Yeterlilik Kimlik Belgelerinin ve Sertifikalarının bireyin mesleki olarak bilgi ve beceri ve yetkinliğini ifade eden belgeler olduğu dikkate alındığında söz konusu kimlik ve sertifikaların haberleşme gönderisi kapsamında olmadığı, davalı/idarenin bu işi ihale yolu ile gerçekleştirmesinin görev alanına girdiği, 6475 sayılı kanunun 3/1-j maddesi ile 6475 sayılı kanunu 6/1-a maddesinde yer alan "Posta Tekeli" kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Yargıtay'ın emsal kararlarında, kredi kartllarının, üstünde haberleşme amacıyla yazı bulunan kartların posta tekeli kapsamında olduğunu ve müvekkilinin tekelinde olduğunu kabul ettiğini, söz konusu kararlar incelenmeden, haberleşme gönderisi kavramının tanımı araştırılmadan, kimlik kartlarının taşınmasının salt hukuki dayanağının belirtilmesi suretiyle gönderinin posta tekelini ihlal etmediği yönünde hazırlanan bilirkişi raporunun eksik araştırma ve incelemeye dayandığını, hukuki görüş de içeren bilirkişi raporuna karşı itirazları sunulmuşsa da Mahkemece ek rapor alınmaksızın hüküm verildiğini,

yüksek mahkemenin istikrarlı tüm içtihatlarında, haberleşme gönderisi niteliğinin geniş yorumlandığını, nitekim sermayesinin tamamı ... ait bir kamu kurumu olan müvekkil şirketin tekel hakkının Kanunla belirlendiğini, dava konusu kartların da posta tekeli kapsamda gönderildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ret sebebi ortak olduğundan her bir davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin de doğru bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, posta tekelinin ihlalinden kaynaklanan haksız rekabetin, muarazanın ve müdahalenin önlenmesi ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ...'na ait "MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi" ve "MYK Mesleki Yeterlilik Kimlik Kartı" mahiyetindeki evrakın diğer davalı ... Matbaacılık Yayıncılık Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından taşınması suretiyle müvekkiline ait posta tekelinin ihlal edildiğini ileri sürerek, haksız rekabetin, muarazanın ve müdahalenin önlenmesini, tekel kapsamında bulunan gönderilerin tespiti ile hesap edilecek tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, mahkemece ilgili kimlik ve sertifikaların haberleşme gönderisi kapsamında bulunmadığı, bu nedenle posta tekelinin ihlalinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

6475 s. Posta Hizmetleri Kanunu'nun "Posta Tekeli" başlıklı 6/1-a maddesinde "Aşağıdaki hizmetler evrensel posta hizmet yükümlüsünün tekelindedir: a) Temel ücret göz önünde bulundurularak Kurumun önerisi ve Bakanlığın teklifi ile Cumhurbaşkanı tarafından ağırlığı veya ücreti belirlenen yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi." hükmü düzenlenmiş olup yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderilerinin sevki ve dağıtımı işi davacı ...

AŞ'ye aittir. 6475 s. Posta Hizmetleri Kanunu'nun 3/1-j maddesinde ise "Haberleşme gönderisi: Kitap, katalog, gazete ve süreli yayınlar hariç herhangi bir fiziksel araç üzerine yazılan veya elektronik ileti şeklinde hazırlanan, gönderici tarafından gönderi üzerinde belirtilen adrese sevk ve teslim edilmesi gereken telgraf da dâhil her türlü gönderiyi ifade eder." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan 15.07.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 238. Maddesinde çeşitli tanımlar yapılmış olup, "Mesleki Yeterlilik Belgesinin" ... tarafından onaylanmış, bireyin bilgi, beceri ve yetkinliğini ifade eden belgeler olduğu düzenlenmiştir.

Bu doğrultuda verilen, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/12/2022 tarih, 2021/3177 Esas, 2022/8659 Karar sayılı kararında, Bakırköy Belediye Başkanlığı tarafından “bakkart” projesi kapsamında ilçede yaşayan vatandaşlara verilen ve üyelerinin acil sağlık hizmetlerinden yararlandırılmasına yarayan "Bakırköylü kimlik kartı-Bakkart" taşıma işinin, davacının posta tekeli kapsamında bulunduğu, yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 26/01/2009 tarih, 2007/11840 Esas, 2009/690 Karar sayılı kararında da, kredi kartı gönderilerinin kurye vasıtası ile taşıttırılması eyleminin davacıya tanınan tekel hakkına tecavüz oluşturduğu kabul edilmiştir.

Yukarıda gösterilen kanuni dayanaklar ile emsal Yargıtay kararlarına istinaden somut olayda da, davanın konusunu oluşturan "MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi" ve "MYK Mesleki Yeterlilik Kimlik Kartı" gönderilerinin, 6475 s. Posta Hizmetleri Kanunu'nun 3/1-j maddesi anlamında, bir fiziksel araç üzerine yazılan, gönderici tarafından gönderi üzerinde belirtilen adrese sevk ve teslim edilmesi gereken her türlü gönderilerden olduğu anlaşıldığına göre, Dairemizce bunların taşınması/dağıtılması işinin davacının posta tekeli kapsamında bulunduğu kabul edilmiş ve ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki görüşüne iştirak edilmemiştir.

O halde, mahkemece yapılması gereken, davalılardan ilgili tarihler itibariyle kesilen faturalar ile ihale kapsamında gördürülen taşıma işine ilişkin kayıtlar celp edilerek, davalı Şirket'in ticari defterleri üzerinde de bu çerçevede inceleme yaptırılıp dava konusu posta tekeli gönderilerinin sayısı ve zararın tespiti yoluna gidilmesi, bu yöntemle zararın tespit edilememesi durumunda TBK’nın 50. maddesine göre değerlendirme yapılarak, sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Bu itibarla Dairemizce, davacı vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.