Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/410 K.2025/730

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/12/2022 tarih ve 2022/259 Esas - 2022/479 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... ve davalı şirket vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin 2012/77611, 2012/77616 sayılı "...", "... ..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, 2020/118254 kod numarasını alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından reddedildiğini,

oysa dava konusu markanın okunuşunun "..." şeklinde olacağını, Türkiye’nin tamamı tarafından bir kuruyemiş türü olan ... olarak anlaşılacağını, kuru yemişlerin fıstığı da içine alan üst bir ürün grubu olduğunu, "fındık ve ... ezmeleri"nin ise, fıstığın türevleri olduğunu, dava konusu ibarenin tanımlayıcı olduğunu, ayırt ediciliğinin de bulunmadığını, "..." markasını gören potansiyel tüketici kitlesinin başvuruyu müvekkili markalarının türevi olarak algılayacağını, müvekkilinin SMK’nın 6/3. maddesi anlamında gerçek hak sahibi olduğunu, davalı markasının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek,

YİDK'nın 2022-M-5079 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı Şirket vekili, taraf markaları arasında herhangi bir benzerlik veya iltibas ihtimali bulunmadığını, müvekkilinin markasının yeterli ayırt ediciliğinin sağladığını, markaların yazı stili, renk, arka plan görselleri, kompozisyonları konusundaki ciddi farklılıklar olduğunu, tescil istenilen sınıflar bakımından genel bir ibare olan "..." ibaresi üzerinden değiştirilerek oluşturulan iki marka ibaresi olduğunu, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu markasının emtia listesinde yer alan 29. sınıftaki "Kuru yemişler, fındık, ... ezmeleri" mallarının itiraza mesnet markaların kapsamındaki "Kuru yemiş" emtiası ile aynı/benzer/ilişkili olduğu; her iki markanın da "..." ile başladığı, son hecelerinin ise "-..." ve "..." şeklinde telaffuz olarak birbirlerine oldukça yakın ve aynı tını etrafında oluşturulduğu, markaların kompozisyonları farklı olsa da genel izlenim yönünden benzer olduğu ve aralarında ilişkilendirme ve karıştırma olasılığının olacağı;

davacı, kuruma sadece SMK'nın 6/1. maddesi kapsamında itirazda bulunduğundan, dava dilekçesindeki diğer iddiaların değerlendirilmeye alınmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ... YİDK'nın 2022-M-5079 sayılı kararının 29. sınıf “Kuru yemişler. Fındık ve ... ezmeleri." emtiaları yönünden kısmen iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemenin kullanımı ispatlanmayan "..." ibareli markayı inceleme dışı bırakmadığını, ezme niteliğindeki ürünler ile kuruyemiş mallarının benzer olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, denetime elverişli olmayan rapora göre karar verildiğini, bütüncül inceleme ilkesine aykırı değerlendirme yapıldığını, davacı markasının esas unsurunun "..." ibaresi olduğunu, taraf markalarının görsel olarak karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkilinin "..." ibaresini maruf hale getirdiğini, müvekkili markasının tanınmışlığının gözetilmediğini, mesnet "... ..." markasının ayırt ediciliği düşük, tanımlayıcı bir ibare olduğunu, mesnet markanın sadece ... malları üzerinde kullanıldığının ispatlandığını, kuruyemişler, fındık ve ... ezmeleriyle benzer bulunmasının da hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK marka kararı iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şirketin, "..." ibaresinin, 29. sınıf mallarda tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ve "... ..." ibareli markalarına dayalı olarak, iltibas iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı yaptığı itirazının da, YİDK'nın 2022-M-5079 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya 05.05.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 29.06.2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf edenlerin sıfatı ve itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu marka ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408-409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır.

Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, davalı şirket tarafından işlem dosyasına kullanım ispatı talebinde bulunulduğu, ancak davacı şirketin itirazına mesnet 2012/77611 sayılı ve "..." ibareli markasının kullanımını ispatlar delil sunmadığı, mesnet 2012/77616 sayılı ve "... ..." ibareli markanın ise "..." emtiası üzerinde üzerinde kullanıldığının ispatlandığı, bu hale göre ise, dava konusu başvuru kapsamındaki "Kuru yemişler" ve "Fındık ve ... ezmeleri" malları bakımından emtia benzerliği şartının gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Taraf markaları arasındaki işaret benzerliğinin incelenmesine gelince; dava konusu başvuru "..." ibaresinden oluşmaktadır. Başvuruda yer alan bu ibarenin "..." kelimesinden türetildiği anlaşılmakta olup, "..." ibaresi ise çekişmeli mallarda tanımlayıcı niteliktedir. Davacının itirazına mesnet ve SMK'nın 6/1. maddesi uyarınca dikkate alınabilecek 2012/77616 sayılı markası ise "... ..." ibarelidir.

Marka kompozisyonunda konumu, boyutu ve yazı tipi itibariyle "..." ibaresi öne çıkartılmış, "..." ibaresine ise "..." ibaresinin üzerinde daha küçük boyutta yer verilmiştir. Ayrıca, mesnet markada "..." kelimesine karşılık gelen harfler daha koyu, diğer harfler ise daha açık renkte yazılmıştır. Böylece, mesnet markanın da "..." kelimesinden türetildiği açık olup, "..." kelimesi ise çekişmeli mallarda zayıf bir ibaredir.

Buna göre yapılan değerlendirmeye göre, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunmadığı, zira tescilli bir marka ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları nazara alınarak münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin nazara alınarak belirlenmesi gerektiği, davacının mesnet "... ..." ibareli markasında "..." ibaresinin öne çıktığı ve bu markanın biçim,

düzenleme ve tertip tarzı ile bıraktıkları genel izlenim itibariyle dava konusu markadan farklı olduğu, dava konusu markayı gören tüketicilerin bunun davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu derhal ve ilk bakışta anlayabileceği, öte yandan, her iki markanın da "..." kelimesinden türetildiği ve çekişmeli mallarda bu ibarenin kimsenin tekeline verilemeyeceği, dava konusu markada yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı kanaatine varılmış, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü yerinde görülmemiştir.

Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 08.09.2022 tarih ve 2021/1315 E.-2022/5644 K. sayılı kararı ile 03.03.2022 tarih ve 2020/7084 E.-2022/1502 K. sayılı kararında "findux" ibaresi ile "pinduk" ibaresi benzer bulunmamıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 tarih ve 2014/11-696 E.- 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Bu itibarla, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalı ... vekili ile davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 26/04/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.