Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/485 K.2025/699

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 31/05/2022 tarih ve 2020/54 E. - 2022/167 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2017/05868 sayılı çoklu tasarım tescilinin bulunduğunu, https://www...." web siteleri üzerinde Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/3 D.

İş (Eksi Esas: 2019/58 Değişik iş) sayılı dosyası ile yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan 08.08.2019 tarihli bilirkişi raporunda, anılan web sitelerindeki davalı kullanımlarının SMK kapsamında tespit talep edenin haklarına tecavüz oluşturabilecek nitelikte bulunduğunun bildirildiğini ileri sürerek, vaki tecavüzün önlenmesine, hükmün ilanına, web sitelerine erişimin engellenmesine, şimdilik 1000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın 07/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsiline, değişik iş dosyası için yapılan masrafların da hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... şirketi yetkilisi ...’in davacı şirketin işçisi iken 2015 yılında işten ayrılarak ... Şirketini kurduğunu, şirket kurulduktan sonra taraf şirketlerin ortak işler yaptığını, müvekkilinin davacı ile ortak ticaret yapmayı bırakması sonrası davacının kendilerine hasım olduğunu, tedbire esas olan ürünün (... kitaplık) dava dışı ...

Şirketi tarafından üretildiğini, müvekkili ile ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin tedarikçisi olan ... şirketinin ürettiği “... kitaplık” ürününün görselinin müvekkilinin internet sitesinde bulunduğunu ancak herhangi bir sipariş ve satışının olmadığını, davacı iddiaları öğrenilince de derhal web sitesinden çıkarıldığını, Ankara 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2019/58 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi tespit raporunda ... isimli kitaplık modellerinin tescilli tasarımlar ile birebir aynı görünümde olmadıkları tespit edildiği halde tasarımlar arasında karıştırılma ihtimalinin olabileceği kanaatine varıldığını,

dava konusu tasarımların müvekkilinin tedarikçisi ... Ofis Mobilyaları Otomotiv İnşaat Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına 2018 07743 ve 2019 07499 numaralarıyla tescilli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, harcıalem nitelikte olan raf renkleri ve metal formları dışında davalının kullanımlarında arka kısımda sağ ve soldan çapraz metal profillerin davacının tasarımlarında bulunmadığı, yine yan iskelet kısımlarında dış kısımlarda bulunan dikey metal kesitlerin daha kalın hemen yanlarında bulunan diğer kesitlerin ise daha ince olarak yer aldığı, davacının tasarımında ise ince dikey kesitler yerine her rafta raf boyutu kadar ayrı ayrı tek yönlü çapraz metal kesitlerin bulunduğu, davalı kullanımlarındaki raf aralıklarının düzensiz olduğu,

davacı tasarımlarında ise eşit şekilde bölmelere ayrıldığı, davacının ayak aksamının yuvarlak formda takılarak yerleştirildiği, davalı kullanımındaki ayak formunun ise dikey formdaki metal iskeletin devamı niteliğinde olduğu, davalının bir kısım kullanımında ise farklı yerlerde çekmecelerin bulunduğu ancak davacı tasarımlarında çekmecenin bulunmadığı; bilgilenmiş kullanıcı bu ürünün satışını yapan mağaza görevlileri olduğu gibi ürünü satın alan nihai tüketiciler olduğu,

nihai tüketicilerin bu kitaplık/raf ürünlerinden almak istediklerinde bu ürünlerin satışının yapıldığı mağazalara giden, piyasa araştırması yapan, ürünü satın almadan önce internet üzerinde yahut ev dekorasyon ürünlerinin bulunduğu dergi, gazete gibi sair dokümanları inceleyen, fiyat performans araştırması yapan, sunta veya gerçek ahşap olup olmadığı gibi malzeme kalitesini araştıran, evine veya alacağı mekâna uygunluğuna, boyutuna, kullanım amacı, pratikliğine göre tercihlerini sıralayan kimseler olduğu,

bu halde metal kitaplık/raf tasarımlarında tasarımcıların seçenek özgürlüğü de dikkate alındığında davalının kullanımına konu ... kitaplık isimli tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde davacı tasarımlarından bütünsel algıda farklı olduğu,

tasarımlar arasındaki farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı gözünde tasarımlar arasındaki harcıalem olan benzerliklerden daha çok dikkat çekeceği ve farklı olarak algılanabileceği, dolayısıyla yenilik ve ayırt edicilik kriterini sağladığı anlaşılmış, davalı kullanımlarının davacının 2017/05868 tescil numaralı 12, 13, 16, 24 ve 28 numaralı tescilli tasarımları karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağladığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının satışa sunduğu ve web sitesinde sergilediği "..." kitaplık ürününün müvekkilinin tescilli tasarımlarına tecavüz teşkil edecek derecede benzerlik taşıdığını, yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağlamadığını, davalının cevap dilekçesinde dava konusu kitaplığın dava dışı ... Ofis Mobilyaları Otomotiv İnşaat Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından üretildiğini beyan ettiğini, ...

Ofis Mobilyaları Otomotiv İnşaat Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan tasarım başvurusunun, müvekkilinin itirazı üzerine 2019/T-387 sayılı YİDK kararı ile reddedildiğini, mahkemece söz konusu iddialarının dikkate alınmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanı istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraf tasarımları birbirleri ile karşılaştırılırken sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren unsurların dikkate alınması mümkün olmayıp, karşılaştırmanın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/14393 E-2018/5428 K sayılı ilamında da belirtildiği üzere seçenek özgürlüğü kapsamında, bilgilenmiş kullanıcı gözetilerek,

asarımlar arasındaki ortak ve farklı özellikler tespit edilip, farklılıkların tasarımın bütününe nazaran bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt ediciliği sağlamaya yetip yetmediğinin belirlenmesi suretiyle yapılması gerektiği, mahkemece dosya kapsamında alınan 17/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda ve bu raporun davacının talebi üzerine düzenlenen Ankara 3. FSHHM'nin 2019/58 D.iş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile çelişmesi nedeniyle alınan 24/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda,

tasarımların açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde karşılaştırılması yapılarak davalının kullanımına konu ... kitaplık isimli tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde davacı tasarımlarından bütünsel algıda farklı olduğunun, tasarımlar arasındaki farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı gözünde tasarımlar arasındaki harcıalem olan benzerliklerden daha çok dikkat çekeceğinin ve farklı olarak algılanacağının, sonuçta karşılaştırılan tasarımlar arasında benzerlik bulunmadığının, yeni ve ayırt edici nitelik taşıdıklarının tespit edildiği, anılan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu,

her ne kadar Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/58 D.İş sayılı dosyasında alınan tespit raporunda, davalıya ait dava konusu ... kitaplık ürününün davacı tasarımları ile genel izlenim itibariyle benzer olduğu belirlenmiş ise de, bu raporun denetime elverişli biçimde teknik değerlendirme içermediği, mahkemece aldırılan ve birbirini destekleyen, içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu heyetlerden alınan raporlar karşısında üstün tutulması için haklı bir neden de tespit edilemediği,

diğer taraftan davacının, dava dışı şirkete ait dava konusu tasarımı konu alan endüstriyel tasarım başvurularının TÜRKPATENT YİDK tarafından reddedildiğine dair iddiaların da, işbu davada tartışılmasının sonuca etkili bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/04/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...