Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/65 K.2025/379

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 06/10/2022 tarih ve 2022/97 E. - 2022/319 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin 2009/13721, 2011/96860, 2009/13719, 2009/13720, 2009/13722, 2011/96863, 2016/12490, 2011/95510, 2016/12484, 2016/12494 sayılı ve "...", "...", "...", "...", "...", "... şekil", "...", "...", "... ...", "...", "..." ibareli tanınmış markalarının sahibi olduğunu, davalının, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, 2020/76343 kod numarasını alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu,

ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 2021-M-11 sayılı kararıyla reddedildiğini, oysa taraf markalarının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, başvurunun iltibasa sebebiyet vereceğini, müvekkilinin tanınmış ..., ... ve birtakım sair mağazalarda 03.04.2009 tarihinde "..." kredi kartlarının kullanılmaya başlandığını, “...” markasının yoğun yatırım ve kullanımlar sonucunda tanınır hale geldiğini, davalı markasının tescilinin müvekkili markasının tanınırlığı ve reklam gücünden haksız yarar sağlayacağını,

tüketicinin her iki markayı da müvekkiline ait zannedebileceğini, anılan markanın 09 ve 36. sınıf mal ve hizmetleri kapsadığını, müvekkili markaları kapsamında da bu mal ve hizmetlerin yer aldığını, müvekkili markalarının ayırt edici karakterinin zamanla zedeleneceğini, davalı başvurusunun kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek, ...

YİDK'nın 2022-M-11 sayılı kararın iptali ile dava konusu 2020/76343 başvuru numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, taraf markalarının benzer olmadığını, müvekkilinin davacı şirket ile benzer bir hizmetinin de bulunmadığını, müvekkilinin bu marka ile 'business to business' (b2b) hizmet sunacağını, davacı markalarının itibarını zedeleyecek faaliyetlerinin de olmadığını, "..." ibaresinin jenerik bir kelime olarak herkes tarafından kulanılabileceğini, dolayısıyla "para" anlamına gelen bu kelimenin ülkemiz tüketicisi açısından zayıf bir marka olduğunu, davacı markalarının kendine özgü yazı karakterleri ile oluşturulduğunu, "b-o" harflerinin müvekkilinin ticaret unvanındaki "birleşik ödeme" ibarelerine istinaden kullanıldığını,

taraf markalarının hitap ettikleri tüketicilerin iyi bilgilenmiş kimseler olduklarını, kötü niyetli başvuru iddiasını kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, taraf markalarının 09 ve 36. sınıf mal ve hizmetlerde birebir aynı ya da yüksek düzeyli benzerlik ilişkisi içerisinde olan emtiaları kapsadıkları; davalı yanın 2009/13721, 2009/13720, 2009/13722, 2011/96863 ve 2011/95510 sayılı markalar bakımından SMK'nın 19/2. maddesi kapsamında kullanım ispatı talep ettiği, davacı yanca işlem dosyasına sunulan delillerin "... - ..." şeklindeki markaların "manyetik kartlar/kartlar" mallarındaki kullanımının kabulü için yeterli görülmesi gerektiği,

dolayısıyla davacı markalarının 09. sınıftaki "manyetik/optik okuyuculu kartlar" ve bu kartların kullanımına konu 36. sınıftaki "Finansal ve parasal hizmetler" de kullanıldığının kabulünün gerekeceği; dava konusu markanın "..." kelime kökünden türetildiği, markanın son iki sesini oluşturan "bo" ibaresinin markanın başlangıç kısmını oluşturan "..." kelimesini işitsel, görsel ve hatta kavramsal olarak dahi tüketici nezdinde geri plana itecek, markanın bütünsel algısını etkileyerek yeni bir sözcük algısı oluşturacak mahiyette bir eklenti olmadığı,

dolayısıyla ilgili tüketicinin dava konusu marka ile karşı karşıya kaldığı bir durumda "..." kelime kökünü derhal algılayacağı ve bu kökten türetilmiş bir marka ile karşı karşıya kaldığını fark edebileceği; dava konusu markanın ilk beş harfini oluşturan bu ibare davacı yanın önceki tarihli markalarının ise kendisi olduğu, "..." kelimesi İngilizce "para" anlamına gelen yabancı bir sözcük ise de ülkemiz tüketicisi tarafından anlamı bilinen, günlük dilde konuşulan ingilizce sözcüklerden en yaygın bilinenlerinden olduğu, günlük dilde kullanımı bulunmayan yabancı sözcükler gibi algılanmayacağı;

"..." kelimesinin bu anlamı itibariyle özellikle "finansal ve parasal hizmetler" açısından tanımlayıcı bir niteliği, aynı yorumu bu hizmetlerin tüketici tarafından kullanımına aracılık eden "manyetik/optik okuyuculu kartlar" emtialar açısından da yapılabileceği; her ne kadar davacı yan, dosya kapsamına sunduğu deliller ve emsal yargı kararları sonucunda "..." markasını kullanım neticesinde ayırt edici hale gelerek tüketiciler nezdinde müvekkili ile özdeşleştirildiğini ileri sürmüş ise de, davacı yanın markalarının elde ettiği bu bilinirliğin markanın kurumsal kimliğini oluşturan renk, yazım biçimi, şekil gibi özellikleri ile birlikte olduğu,

aksi yönde bir yorumda davacı yanın "..." ibaresinin her türlü kullanımı üzerinde münhasır bir hak elde ettiğinin kabulü halinde sektörel bir kavramın davacı tekeline bırakılması gibi bir sonucun ortaya çıkma riski olacağı; bu bağlamda davacı yanın "..." ibaresi üzerindeki hakkının anılan ibarenin görsel anlamda da sahip olduğu unsurları ile birlikte var olduğu sonucuna varıldığı; somut olayda da dava konusu markanın tescilinin davacı yanın markalarının elde ettiği ayırt ediciliğe zarar verecek, itibarını kötüleyecek ya da davalı yan lehine haksız kazanç sağlayacak sonuçlar meydana getirmeyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ...

YİDK'nın 2022-M-11 sayılı kararının 09. sınıf "Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları.

Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri.

Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri.

Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar.

Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar.

Metronomlar.." emtiaları ile 36. Sınıf “Sigorta hizmetleri. Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri.

Gümrük müşavirliği hizmetleri.” emtiaları yönünden kısmen iptaline, 2020/76343 sayılı markanın 09. sınıf "Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları.

Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri.

Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri.

Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar.

Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar.

Metronomlar." emtiaları ile 36. Sınıf “Sigorta hizmetleri. Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. Gümrük müşavirliği hizmetleri.” emtiaları yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tüm mal ve hizmetler yönünden yönünden emtia benzerliği bulunduğunu, "..." ibaresinin "finansal ve parasal hizmetler" de ayırt edici olmadığı değerlendirmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin bu ibareyi sadakat programının adı ve ödeme aracı olarak kullandığını, markasının çok yoğun kullanım sonucu tanınmışlığa ulaştığını, karıştırma ihtimali değerlendirmesinde markalar arasındaki benzerliklerin dikkate alınacağını, tüketicilerin "bo" ibaresini "Birleşik Ödeme" olarak algılamayacağını, iltibas, tanınmışlık ve haksız rekabet şartlarının oluştuğunu,

tanınmış markanın benzerini seçen ya da kullananın bunu haklı kılacak bir gerekçeyi ortaya koyması gerektiğini, davalı şirketin müvekkili markasının tanınmışlığından faydalanmak için markasını tescil ettirmek istediğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tarafların markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi anlamında benzerlik bulunmadığını, benzerlik değerlendirmesinin bütüncül izlenime göre yapılması gerektiğini, markaların tertip tarzı ve esas unsurlarının farklı olduğunu, 09 ve 36. sınıf yönünden tüketici kitlesi tespit edilmeden değerlendirme yapıldığını, bu sınıfların tüketicilerinin titiz alıcılar olduklarını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin davacı şirket ile benzer şirketi bulunmadığını, müvekkilinin şirketler arası pazarlama ya da satış uygulama hizmeti verdiğini, "..." ibaresinin müvekkili şirketin kurumsal müşterilerine kendi markasıyla kendi müşterilerine veya bayilerine sunması için verdiği sadakat programının adı olduğunu, bu hizmeti direkt olarak son kullanıcıya vermediğini, markalar arasında iltibas oluşmayacağını, SMK'nın 6/5. maddesi şartlarının da bulunmadığını,

orta seviyedeki tüketici üzerinden inceleme yapılmaması ve markanın hitap ettiği tüketici kitlesi üzerinden değerlendirme yapılması gerektiğini, dava konusu markanın davacı markalarını anımsatmadığını, seri marka algısı bulunmadığını, "..." ibaresinin tanımlayıcı olduğunu ve kimsenin tekeline verilemeyeceğini, 09 ve 36. sınıf mal ve hizmetlerin de benzer olmadığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK marka kararı iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı şirketin dava konusu marka başvurusunun "...", davacının itiraza mesnet markalarının ise "..." ibaresinden oluştuğu, taraf markalarında "..." ibaresinin ortak olarak yer alması nedeniyle taraf marka işaretlerinin benzer olduğunun kabul edileceği, ancak emtia benzerliği değerlendirmesi yönünden, çekişmeli bu ibaresinin tanımlayıcılığının dikkate alınması gerekeceği,

zira "para" anlamına gelen ve İngilizce olmakla birlikte anlamı Ülkemizde yaygın olarak bilinen bu kelimenin dava konusu 36. sınıftaki "finansal ve parasal hizmetler” ile 09. sınıf “manyetik/optik okuyuculu kartlar” malları açısından, kimsenin tekeline bırakılamayacak bir kelime olduğu,

bu tür kelimelerin ise yapılacak küçük değişikliklerde başka markalarda da kullanılabileceği, öte yandan, söz konusu ibarenin tanımlayıcı olmadığı 09 ve 36. sınıf diğer mal ve hizmetler yönünden ise, farklı bir değerlendirme yapılması gerektiği, buna göre, davalı markasında "..." kelimesine eklenen "bo" ibaresinin çekişmeli bu ibareye yeni bir anlam kazandırmadığı, ayırt ediciliği sağlamadığı ve başvuruda "..." ibaresinin markasal algıyı üzerine topladığı,

açıklanan nedenle, 09. sınıf “manyetik/optik okuyuculu kartlar” malları ile 36. sınıftaki "finansal ve parasal hizmetler” dışındaki mal ve hizmetler de kullanılması halinde dava konusu "..." ibareli markanın davacının itiraza mesnet "..." ibareli markalarıyla iltibasa sebebiyet verebileceği, bununla birlikte, davacının itiraza mesnet markalarının tanınmışlığı nedeniyle SMK'nın 6/5. maddesindeki koşulların oluşmayacağı, zira davacı markalarının bu tanınmışlığının kurumsal kimliğini oluşturan renk, yazım biçimi, şekil gibi özellikleri ile birlikte olduğu anlaşılmakla,

taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiş, her ne kadar gerekçeli kararda mesnet markalar arasında sayılan 2014/03475 sayılı marka davacıya değil işlem dosyasında davalı şirket markasına itiraz eden dava dışı ... ... A.Ş.'ye ait ise de, yapılan bu hata sonuca etkili bulunmadığından, kaldırma sebebi yapılmamıştır.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 18/03/2025

Başkan .

Üye .

Üye .

Katip ....

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.