Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/827 K.2025/1004

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/12/2022 tarih ve 2022/242 E. - 2022/436 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2021/006974 başvuru numaralı tasarımın 09-03. Locarno sınıfında tescili talebinde bulunulması üzerine, davalı şirket tarafından 6769 sayılı SMK'nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2020 00966/1 sıra numaralı tasarım ile 2019 102499 numaralı “...” ve 2019 112407 sayılı "..." ibareli markalara dayalı olarak itirazda bulunulduğunu, anılan itirazın reddi sonrasında davalı şirket tarafından bu kez yeniden değerlendirme talebinde istenmekle,

YİDK'in 2022/T-388 sayılı kararı ile " itiraza konu 2021 006974/1 sıra numaralı tasarımda yer alan kek görseli ile itiraza gerekçe gösterilen 2020 00966/1 sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle yüksek oranda benzer olduğu, başvuru sahibi vekili tarafından beyan edilen farklılıkların ayrıntı seviyesinde olduğu ve tasarımları farklılaştırmadığı,

dolayısı ile bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanıldığı" gerekçesi ile başvurunun reddine karar verildiğini, oysa ki müvekkilinin tasarımında yer alan "..." ve davalı şirketin itiraza mesnet tescilli markalarında yer alan "..." ibarelerinin konumlandırılış biçimi ve tercih edilen renk skalası itibariyle birbirinden oldukça farklı olduğunu, itirazın kabulüne gerekçe teşkil eden tasarım doğrudan ürünün görseli iken, müvekkilin reddedilen tasarımının ambalaj tasarımı olduğunu, bahse konu tasarımlar arasında herhangi bir benzerlikten söz edilmesinin mümkün olmadığını,

YİDK'in müvekkiline ait tasarımda yalnızca ürün görseli varmış gibi yapmış olduğu değerlendirmenin kabulünün mümkün olmadığını, paket renkleri, yazı karakterleri, kelimelerin renk ve sıralamaları, yazı boyutları ve paketler üzerinde kullanılan figür ve yazılar bakımından tasarımların benzer olmadığını, müvekkilinin davalının tasarım ve markalarını taklit etmesi ya da bu markalara benzer tasarım üreterek davalının tasarım ve markalarının ayırt edici karakterinin zedelenmesi,

müvekkilinin haksız yararlanması ve davalının itibarının zedelenmesinin söz konusu olmadığını, müvekkiline ait tasarımın özgün bir yapısının bulunduğunu, yenilik ve ayırt edicilik unsurlar barındırdığını, davalının herhangi bir ürünü hindistan ceviziyle veya buna benzer bir diğer maddeyle kaplama hususunda bir tekelinin bulunmadığını ve iddiaların aksine müvekkilinin tasarımı ile davalı markası ve tasarımı arasında görsel, işitsel ve anlamsal düzeyde bir benzerliğin söz konusu olmadığını,

dava konusu tasarım tüketici nezdinde bir bütün halinde algılanacak olup davalı markaları ve tasarımı ile dava konusu markanın karıştırılma/ilişkilendirilme ihtimali söz konusu olmayacağını, davalı şirket tarafından "..." markasında kullanılan hindistan cevizli kek ve marshmallowlu ürün tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinden yoksun olduğunu, müvekkilinin tasarımının davalı şirket tasarımından tamamen farklı ve faydalı modelin devamı olduğunu, ürünün ince ve uzun,

dışının beyaz hindistan cevizi ve içinin kahverengi kakaolu kek özelliğinde olmasının esasen bu ürünün "hindistan cevizi kaplı kakalo kek" olmasının zorunlu sonucu olduğunu, YİDK tarafından davalı itirazının yalnızca davalı tasarımı yönünden kabul edildiğini, bu nedenle ambalaj vs hususların benzerlik değerlendirmesinde göz önünde bulundurulamayacağını, ileri sürerek 2022-T-388 sayılı YİDK kararının iptaline ve 2021/006974/1 sıra sayılı tasarımın tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, tasarımın piyasada benzerlerinin bulunduğu iddiasının temelsiz olduğunu, müvekkilinin dava konusu tasarımı 2019/102499 ve 2019/112407 sayılı “...” ibareli marka tescil dosyasında kullandığını, bu başvuruların 22/10/2019 ve 13/11/2019 tarihlerinde yapıldığını, dava konusu tasarımın ise 06/02/2020 tarihli olduğunu, bu itibarla tasarımın yaklaşık 3 ay 15 gün önce kamuya açıldığını, SMK'nun 57/2 hükmü uyarınca başvuru tarihinden 12 ay içinde hak sahibi tarafından kamuya sunulması halinde tasarımın yeniliği ve ayırt edici niteliğinin etkilenmeyeceğini, müvekkilinin tasarımının tescilli olduğunu,

davacının faydalı modele ilişkin itirazının 1. Bakırköy 1. FSHHM'nin 2021/197 Esas sayılı tasarımın hükümsüzlüğü davasında incelenmiş olup iddianın davacı tarafından ispatlanamadığını, davacının tasarımında, müvekkiline ait tasarımın esaslı unsurunu oluşturan kek ürününü bire bir olacak şekilde kullanıldığını, davacının daha önceden aynı ambalaj ile farklı bir ürünü piyasaya sürmesi ile ilgili olarak yapılan tespit sonrasında Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince davacının müvekkilinin markasına tecavüz ettiğinin karar altına alındığını,

çikolata sektöründe ülkenin önde gelen kuruluşlarından olan müvekkilinin emek ve çaba ile oluşturduğu "..." ibareli çok sayıda markasının bulunduğunu ve tesadüf eseri kabul edilemeyecek derecede benzerlik içeren davacı tasarımı nedeniyle başvurunun kötü niyetle yapıldığın savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, uyuşmazlığın özünün, davacı şirkete ait 2021/006974-1 sıra sayılı tasarımın, davalı şirkete ait 2020/00966-1 sıra numaralı tasarım ile 2019/102499 ve 2019/1122407 sayılı markalar karşısında 6769 sayılı SMK'nun 2 vd. maddelerinde yazılı koruma koşullarına sahip bir tasarım olup olmadığına ilişkin bulunduğu, çikolata ve şekerleme ürünlerinde ilgi çekecek her türlü rengin kullanıldığı, bununla birlikte bazı markaların yıllardır kullandıkları, kendileri ile özdeşleşen renklere sahip olduğu, bu renk kullanımının tekel sağlamadığı,

kakao ve Hindistan cevizi ürünleri söz konusu olduğunda kahverengi-beyaz–açık mavi renk kullanımının yaygın olduğu, ürünlerin farklı katmanlardan oluştuğu durumlarda kesit kullanılmasının ürünün içeriği hakkında müşterinin bilgilendirilmesi amacına hizmet ettiği, tasarıma konu ürünlerin demografik özelliklerden bağımsız herkesin alabileceği ihtisas niteliği olmayan ürünlerden oluştuğu, davacı tasarımında dikdörtgen muhtevaya bağlı olarak ambalajın da dikdörtgen formunda olduğu, kahverengi ve mavi renklerin yukarıdan aşağıya olacak şekilde kullanıldığı, sol köşede muhtevaya ait hindistan cevizinin yerleştirildiği,

sağda ürünün içini gösterir şeklin konumlandırıldığı, sol ortaya yakın şekilde baskın şekilde "..." ifadelerine yer verildiği, mesnet markalarda yine dikdörtgen şeklinde ambalajın kullanıldığı, soldan sağa doğru kahverengi beyaz ve mavi tonlar ile fon yaratıldığı, bu fon üzerine sağda hindistan cevizi görseli ile beraber üstünde ürün görselinin, içeriğini gösterir şekilde konumlandırıldığı, solda ve ortada baskın ... ifadesi ile ... ibarelerinin yer aldığı, ambalaj kompozisyonları itibariyle birçok ortaklıktan bahsetmenin mümkün olduğu,

ancak bu ortaklıkların hâlihazırda bu tür ürünlerde yinelenen ve genelleşmiş hususlar olup tekele konu olamayacağı, muhtevada yer alan hindistan cevizi görseli kullanılmasının yaygın bir davranış olduğun, dolayısı ile marka ifadeleri ve sair açıklamalar açısından anlamsal, işitsel ve görsel bir benzerliğin söz konusu olmadığı, tasarım ile marka görsellerinin bütünsel anlamda bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğu,

2021/006974-1 sıralı numaralı ambalaj tasarımının itiraz gerekçesi olarak ileri sürülen 2020/00966-1 nolu tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını içermediği ve bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer algılanacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının itiraza mesnet tasarım ve markaları ile müvekkilin dava konusu tasarımı arasında kayda değer benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin tasarımında yer alan "..." ve davalı Şirketin itiraza mesnet tescilli markalarında yer alan "..." ibarelerinin farkının ilk bakışta anlaşılır olduğunu, davalının itirazının kabulüne gerekçe teşkil eden tasarımın doğrudan ürünün görselinden oluştuğunu, buna karşılık müvekkilinin davaya konu tsarımının ambalaj tasarımı olduğunu, bu haliyle tasarımlar arasında sayısız farklı unsurun yer aldığını,

müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlar içerdiğini, davalı şirketin tasarımının tescilinden çok önceki bir tarihte, müvekkili tarafından keklerin üretildiği kalıpların endüstriyel tasarım tesciline konu edildiğini, müvekkili ile çok sayıda üretici tarafından benzer formda keklerin üretildiğini, SMK'nın 58/4(b) maddesi uyarınca "Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerinin" tasarım hakkının koruma kapsamında bulunmadığını,

ilgili ürünün ince ve uzun olmasının teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı bir görünüm özelliği ve bu ürünün dışı beyaz hindistan cevizi ve içi kahverengi kakaolu kek özelliğinde olmasının ise bu ürünün "hindistan cevizi kaplı kakalo kek" olmasının bir sonucu olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilerek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada, tasarımlar arasında renk farkı dışında bir fark bulunmadığı,

ürünlerin kompozisyon olarak benzerliği yanında bilgilenmiş kullanıcı açısından genel izlenim olarak benzer algılanacağının tespitinin yapıldığı bu itibarla dava konusu tasarımların redde mesnet marka görselleri karşısında yeni ve ayırt edici bulunmadığının belirlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.