Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/915 K.2025/1101

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/04/2022 tarih ve 2021/268 Esas - 2022/120 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." ibareli markaların sahibi olduğunu, bu markaları mesnet göstererek, davalı şirketin 2020/60909 sayılı ve "..." ibareli marka başvurusuna itiraz ettiklerini, itirazın diğer davalı ...

2021-M-6724 sayılı YİDK kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa müvekkilinin sektörde uzun yıllardan kullandığı markalarının tanınmış marka vasfı taşıdığını, SMK'nın 6/5. maddesi uyarınca tescil engeli bulunduğunu, müvekkilinin bu ibareyi aynı zamanda ticaret unvanı olarak da 60 yılı aşkın bir süredir kullandığını, SMK'nın 6/6 maddesi şartlarının bulunduğunu, dava konusu markanın müvekkili markası ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, müvekkili markalarının 05. sınıfı da kapsar şekilde tescilli olduğunu, başvurunun kötü niyetle yapıldığını, başvurunun müvekkili markalarının serisi gibi algılanacağını ileri sürerek,

2021-M-6724 sayılı YİDK kararının iptaline ve davaya konu markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu 2020/60909 sayılı marka kapsamında yer alan "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." mallarının tamamının, davacı yanın önceki tarihli markaları kapsamında 05. sınıfta yer alan mallar ile aynı ya da aynı tür oldukları; bununla birlikte başvuruda yer alan 05.02 alt grubundaki takviye edici, tıbbi içerikli, kimyasal özellikleri bulunan gıda ürünleri ile davacı markaları kapsamında 29 ve 30. sınıfta yer alan gıda ürünleri açısından ise doğrudan bir benzerlik bulunmadığı;

tüketicinin dava konusu marka ile karşılaştığında bu markanın "..." kök unsurundan türetilmiş bir ibare olduğunu algılamasının kuvvetle muhtemel olduğu, "..." kelimesi dilimizde de kullanılan ve öncül olarak "yunan alfabesinin ikinci harfi" şeklinde bir anlama sahip bir kelime olduğu gibi ülkemizde daha birçok alanda kullanılan bir kelime olduğu; örneğin tıp alanında da "sıklıkla bademciklere yerleşip hastalık yapan bir mikrop" adı olarak da bilinen bir virüsün adıyken, bilişim alanında bilgisayar teknolojilerinde ikincil yazılım sürümünün adı olarak kullanıldığı,

yine örneğin "... ..." olarak bilinen ekmek mayasından elde edilen ve bağışıklık sistemini güçlendiren doğal bir maddenin adı gibi anlamlara da sahip olduğu; dolayısıyla birden fazla anlama gelen ve tüketici tarafından bilinen bir ibare olan "..." ibaresini belirgin olarak içerir dava konusu marka bütününde, tüketicinin "..." ibaresi üzerindeki algısının çok daha kuvvetli olacağı; ancak "..." ibaresinin 05. sınıfta yer alan bir kısım emtialarda, tıpta bilinen ve kullanılan anlamı itibariyle ayırt ediciliği son derece zayıf bir sözcük olduğu;

dolayısıyla her ne kadar taraf markaları arasında normal şartlarda güçlü bir benzerlik hali mevcut ise de özellikle "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler. İlaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar. tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.

Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri." açısından "..." ibaresinin ayırt edici vasfının son derece zayıf bir tıbbi terime işaret etmesi ve tüketici kitlesinin bilinç düzeyi yüksek doktor, eczacı vs sağlık çalışanları olduğu göz önüne alındığında, taraf markaları arasındaki mevcut farklılıkların markaların birbirlerinden ayırt edilmesini sağlamaya yeter olacağı, nitekim bahsi geçen tıbbi içerikli ürünler açısından "..." kelime kökü ile türetildiği görülen 400’ü aşkın marka başvurusunun yer aldığı,

hatta "..." kökünü haiz çok sayıda etken madde isminin de bu başvurular arasında yer aldığı; bununla birlikte "..." ibaresinin ayırt edici vasfı zayıf olarak nitelendirilmesi mümkün görülmeyen "Bebek mamaları. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler.

İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları" emtiaları yönünden ise işaretler arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırma tehlikesi yaşayabilecekleri;

davacı markalarının özellikle "çay, meyve çayı, bitkisel çay" gibi içecek ürünlerinde, ilgili tüketici kitlesi nezdinde belli bir tanınmışlığa eriştiğinin kabulünün gerekeceği, nitekim bu hususta daha evvel verilmiş emsal yargı kararları bulunduğu gibi davacı yana ait "..." markasının ... sicil kayıtlarında da T/03067 sayısı ile tanınmış markalar sicilinde 2016 yılından bu yana kaydının bulunduğu,

her ne kadar ... ibaresinin "tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler" emtiaları yönünden tıbbi içeriği itibariyle başlangıçta zayıf bir marka olduğu kabul edilebilse de, davacı yan markalarının "çay, bitkisel çaylar vb" ürünlerde kullanım sonucu elde ettiği ayırt edicilik ve ayrıca davacı yanın sahip olduğu bir seri marka ailesinin varlığı nedeniyle, davacı markalarının ilişkili emtialarda da korunması gerektiği, bu doğrultuda başvuru kapsamında yer alan "tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler" emtialarında dava konusu markanın tescilinin,

davacı yanın SMK'nın 6/5. maddesi kapsamında elde ettiği tanınırlığı sulandırabileceği, davacı markalarının ayırt ediciliğini zayıflatabilecek sonuçlar doğurabileceği; somut uyuşmazlıkta, davacı yanın ticaret unvanın kılavuz unsuru da "..." ibaresi olup, davacı yanın ticaret unvanın kılavuz unsurunun, uyuşmazlık konusu mallarda doğrudan kullandığını gösterir herhangi bir delil mevcut olmayıp mezkur kullanımlarının daha ziyade çay - bitki çayı, meyve çayı ürünlerinde olduğu, davacı yanın SMK'nın 6/6 uyarınca ticaret unvanına dayalı daha geniş bir koruma elde edemeyeceği;

kötü niyete dayalı istemin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile. "Bebek mamaları. Tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." emtiaları bakımından 2021-M-6724 sayılı YİDK kararının davacının itirazlarının reddine ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine; dava konusu 2020/60909 sayılı markanın "Bebek mamaları.

Tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, bir kısım mallar yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu, 05/02. sınıf mallar ile 29 ve 30. sınıf malların benzer kabul edilmesi gerektiğini, taraf marka kapsamlarındaki tüm malların benzer olduğunu, SMK'nın 6/5. maddesi şartlarının hatalı olarak sadece "tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler" yönünden kabul edildiğini, tanınmış markaların aynı ya da benzerinin hangi sınıfta olursa olsun tescilinin mümkün olmadığını, müvekkilinin ticaret unvanı nedeniyle SMK'nın 6/6. maddesi uyarınca da tescil engeli bulunduğunu, başvurunun kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tarafların markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında benzerlik bulunmadığını, tali unsurların markaları farklılaştırdığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1-Dava, YİDK marka kararı iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu "..." ibareli marka ile davacının itirazına mesnet "..." esas unsurlu markaları arasında, "..." ibaresinin ortaklığından kaynaklı benzerlik bulunduğu, emtia benzerliğinin 05. sınıf mallar yönünden gerçekleştiği, ancak "..." kelimesinin 05. Sınıf bir kısım mallarda ayırt ediciliğinin düşük olduğu, ayırt ediciliğinin yüksek olduğu "Bebek mamaları.

Tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." emtiaları bakımından SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu; taraf markaları arasında iltibas ihtimali bulunmayan mallar açısından davacının ticaret unvanı nedeniyle SMK'nın 6/6. maddesi şartlarının bulunduğunun kanıtlanamadığı.

SMK'nın 6/5. maddesi şartlarının ise "tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler" yönünden oluşabileceği, başvurunun kötü niyetle yapıldığına ilişkin somut delil ileri sürülmediği gerekçesiyle, davacı vekilinin tüm, davalı Türk Patent ve Marka vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

2-Ancak, ilk derece mahkemesince, dava konusu "..." ibaresinin çekişmeli "tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar" bakımından da yüksek olduğu kabul edilmiştir. Oysa, benzer bir uyuşmazlık hakkında verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 11.03.2019 tarih ve 2017/5448 E. - 2019/1987 K. sayılı kararında, "..." ibaresinin 5. sınıfta yer alan "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, vitaminler, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler.

Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). tıbbi amaçlı deterjanlar." emtiası yönünden ayırt ediciliğinin düşük olduğu, davacının "..." ibareli markaların özellikle "çay, meyve çayı ve bitkisel çay gibi içecek ürünlerinde belli bir tanınmışlığa sahip oldukları, bu sınıflar yönünden kullanımla ayırt ediciliğinin güçlendirildiği,

dolayısıyla bu sınıflar ile bağlantılı olan 5. sınıf "tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler, tıbbi amaçlı diyet maddeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, insan ve hayvanlar için diyetetik takviyeler (tıbbi amaçlı olmayan diyet maddeleri, besin takviyeleri, diyet takviyesi olarak polen, protein, hayvanlar için beslenme katkı maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan hayvan yemi katkıları dahil)." emtiası yönünden davacı markalarının ayırt ediciliğinin yüksek olduğu gibi bunların dışında 5. sınıfta yer alan diğer mallar yönünden de davacı markalarının yüksek ayırt ediciliğe sahip bulunduğunun kabul edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, "tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar" malları yönünden de davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

Bu itibarla, HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 12/06/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.