Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/2312 K.2024/1952

Taraflar arasında görülen davada Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/04/2022 Tarih ve 2018/728 Esas - 2022/290 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Turizm .... Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 29/12/2016 günü saat 03:45 sıralarında davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu otobüs ile seyir halinde iken kaza yaparak devrilmesi ile meydana gelen kaza neticesinde yaralandığını, otobüsün altında kalan sol kolunun itfaiye kurtarma ekibinin olay yerine gelmesi ile yolcu koltuklarının kesilerek ve otobüsün alt pencere kısmından toprak zemin kazılarak kurtarıldığını, kaza tespit tutanağına göre davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle uzun süre iş göremez hale geldiğini, depresyona uğradığını, sokağa çıkamaz hale geldiğini,

ruh sağlığının bozulduğunu ileri sürerek, şimdilik hastane ve iş gücü zararı nedeniyle 100,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan (sigorta şirketinden poliçe bedeli ile sınırlı olmak kaydıyla), 15.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 20/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile 70 TL olarak açılan çalışma gücüne ilişkin talebini 48.823,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar ... Turizm Ltd. Şti. vekili ile ... Sigorta A.Ş. vekili, davanın reddini savunmuş; diğer davalı savunmada bulunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının meydana gelen kazada %5 oranında sürekli maluliyet oluşacak biçimde yaralandığı, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, meydana gelen kaza sonucu davacının 90.208,00 TL sürekli iş gücü kaybından kaynaklı tazminat alacağının bulunduğu, sürekli maluliyet tazminatı açısından davanın ıslah dilekçesindeki talebi ile bağlı kalındığı,

davacının tedavi giderlerini talep etmiş ise de yargılama aşamasında bu kısmın SGK tarafından karşılandığını beyan etmekle ve talebinden vazgeçmekle anılan miktar açısından talebin reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 48.823,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 10.000,00 TL manevi tazminatın,

kaza tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren (davalı sigorta şirketi açısından sadece maddi tazminat talebinden ve dava tarihi olan 11/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olması kaydıyla) işleyecek avans faizi ile (davalı ... açısından yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Turizm Ltd.

Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun m.97 (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.)'ye göre; zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasının gerektiğini, cevap verilmez ya da cevap hak sahibini tatmin etmez ise hak sahibinin dava açabileceğini, dava açmadan evvel yazılı başvuruda bulunulmasının bir dava şartı olduğunu, bu nedenle iş bu davanın usulden reddedilmesinin gerektiğini, müvekkili şirketin kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını,

davacı tarafın koltuklarda bulunan emniyet kemerini takmadığının belirtilmesine rağmen, davacının müterafik kusurlu olduğu yönündeki iddiaları hakkında herhangi bir araştırmanın yapılmadığını, davacıya defalarca uyarı yapılmasına rağmen emniyet kemerini takmadığını, kazanın olduğu tarih değerlendirildiğinde davacının malul olup olmadığının, maluliyet varsa kesin maluliyet oranının ve gerçek zararın ne olduğunun, ayrıca kendisinde var olduğu iddia edilen arazların söz konusu kaza ile illet bağının bulunup bulunmadığı hususlarının ehil bilirkişi marifetiyle yeni genel şartlar doğrultusunda Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre hesaplanmasının gerektiğini, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, mahkemece yasal faize hükmedilmesi gerekirken avans faizine hükmedilmesinin de hatalı bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Her ne kadar taşıma sözleşmesi TTK.'da düzenlenmişse de, 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın 3/k bendinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı bendinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda da davanın açıldığı 11.10.2018 tarihi itibariyle 6502 sayılı Yasa'nın yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, davalılar ... Turizm Ltd. Şti. ve ... yönünden yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca davaya bakma hususunda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu açıktır.

Davalı sigorta şirketleri yönünden ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır. Yukarıda açıklanan kanun hükümlerinde hangi davaların birlikte görüleceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta da davalı sigorta şirketi ile davacı arasında bir sigorta sözleşmesi ilişkisi yoktur. Dolayısıyla anılan davalı yönünden uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, araç sürücüsü ve taşıyan olan davalılara karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. Öte yandan bu davalar, aynı Kanun'un 23/2. maddesi hükmüne göre davacı tüketici yönünden harçtan muaftır.

O halde mahkemece yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak, dava konusu uyuşmazlıkta tüm davalılar yönünden tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu durumda HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiş, anılan maddenin (a) bendinde açıkça, bölge adliye mahkemesince dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan karar verilebileceği düzenlendiğinden, HMK'nın 360. maddesinin atfı ile aynı Kanunun 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın, dosyanın görevli Ankara Nöbetçi Tüketici Mahkemesine tevzi edilmek üzere Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

2- İstinaf kararının neden ve şekline göre, davalı ... Turizm .... Ltd. Şti. vekilinin tüm istinaf itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/12/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.