Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/354 K.2026/480

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16/11/2023 tarih ve 2022/219 E. - 2023/359 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı-birleşen davada davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili, müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde 2019/06906 sayı ile tescilli "kelepçe" konulu faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, davalının Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Tedarik Merkez Komutanlığı ihalelerine teklif vererek kazandığını ve müvekkilinin 2019/06906 sayılı faydalı modelinin birebir aynısı olan kelepçeleri ilgili idareye teslim ettiğini, bu yolla müvekkilinin faydalı modeli üzerinden haksız kazanç sağladığını, davalı eyleminin müvekkilinin faydalı modeline tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek, SMK 151/2- b maddesi uyarınca 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin Jandarma Tedarik Merkez Komutanlığının 02.09.2019 tarihli 2020/359775 no'lu ihalesine katılarak "Çift Kilitli Kelepçe" üretim işini yüklendiğini, müvekkilinin bu kelepçenin üretimi için bağlı kalmak zorunda olduğu teknik şartnamelerde kelepçe özelliklerini Jandarma Komutanlığı’nın belirlediğini, müvekkilinin şartnameye uygun olarak ihale şartları doğrultusunda istenilen şekilde ve özelliklere sahip olarak üretim yaptığını, daha önce girdiği (2014 ve 2017 yılında) ihalelerde de çift kilitli kelepçenin yer aldığını, müvekkili tarafından davacının faydalı modelini ihlale yönelik eylem gerçekleştirilmediğini ve tazminat taleplerinin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı- asıl davada davalı vekili, 2014 yılından bu yana davalı adına tescilli olan faydalı modele konu kelepçede kullanılan çift kilit sisteminin kullanıldığını, faydalı modelinin yeni olmadığını, ayrıca davalı faydalı modelinin 2017 yılında yayınlanan Jandarma Tedarik Merkez Komutanlığı Teknik Şartnamesinde de ayrıntılı olarak bahsedilen ve şartnamede çizim olarak dahi bulunan çift kilit sisteminin aynısı olduğunu ileri sürerek, TR 2019 06906 numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün tespiti ile belgenin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı-asıl davada davacı vekili, müvekkili adına tescilli faydalı modelin yeni olduğunu, davacı iddialarının doğru olmadığını, davacının iddia ettiği teknik şartnamelerdeki çift kilit sistemi ile müvekkilinin faydalı modeli arasında farklılıklar bulunduğunu, müvekkilinin faydalı modelinin daha önce bir yerde yayınlanmış veya kullanılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, birleşen dava bakımından dava konusu TR 2019/06906 Y sayılı faydalı modelin yenilik niteliğine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, asıl dava yönünden davalı ürünündeki parçaların tamamının istem 1 de bulunduğu, söz konusu ürünün istem 1 koruma kapsamında bulunduğu tespit edilmiş ise de, dava konusu faydalı model hükümsüz kılındığından, asıl davada tazminat istemlerinin reddinin gerektiği gerekçesiyle, asıl davanın reddine, karşı (birleşen) davanın kabulüne ve dava konusu 2019/06906 tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı-birleşen davada davalı ... vekili, müvekkilinin sahibi olduğu faydalı modelin 08/05/2019 tarihi itibariyle 10 yıl süreyle geçerli olmasına rağmen Haziran 2019 tarihli Jandarma Genel Komutanlığı teknik şartnamesine göre karşılaştırma yapılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, teknik şartname koşulların belirlendiği bir doküman olduğundan doğrudan kelepçe üretilmiş bir faydalı model gibi değerlendirilemeyeceğini, müvekkilinin faydalı modelin kendisini üreterek koruma sağladığını, şartnamelerin sadece asgari şartları sıraladığını, parça parça gereklilik belirttiğini,

davalının ihale alıp müvekkilinin faydalı modelinin aynısını üreterek haksız kazanç sağladığını, hükme mesnet alınan şartnameler ile bir kelepçe üretilmediği gibi bu şartnamelerin yenilik incelemesinde dikkate alınabilir de olmadığını, dosyaya surndukları uzman görüşünün dikkate alınmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, faydalı modele tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat, birleşen dava, faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, asıl davada davalı ürünlerinin dava konusu 2019/06906 no.lu faydalı modelin kapsamında kaldığı ancak anılan faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yeni olmadığı, bu nedenle birleşen davada dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesinin yerinde olduğu,

SMK'nın 145.maddesi yollamasıyla somut olayda uygulanması gereken SMK'nın 139/1.maddesi uyarınca hükümsüzlük kararının geçmişe dönük olarak etkili olacağı ve faydalı model ile sağlanan korumanın hiç doğmamış sayılacağı, bu nedenle faydalı modele tecavüze dayalı asıl davanın reddine karar verilmesinin de isabetli olduğu anlaşılmakla, davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/03/2026

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...