Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/552 K.2026/216

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 09/11/2023 tarih ve 2020/262 E. - 2023/140 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalının itirazı üzerine, müvekkilinin 2020/01514 numaralı tasarım başvurusunun, 2020 T-829 sayılı YİDK kararı ile, 2020/01779 numaralı tasarım başvurusunun ise 2020 T-830 sayılı YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşıdığını, hükümsüzlüğe mesnet olarak gösterilen davalı şirket adına tescilli tasarımlardan ve ürün görsellerinden farklı olduğunu ileri sürerek, TÜRKPATENT YİDK'nin 2020 T-829 ve 2020 T-830 sayılı kararlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu tasarım başvuruları ile ilgili alınan kararların ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu, 2020/01779-1, 2020/01779-2, 2020/01514-1 ve 2020/01514-2 sayılı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığını, davalı şirket ile davacı şirket adına kayıtlı tasarımlar incelendiğinde anılan tasarımların genel görünüm itibariyle oldukça benzer olduğunu, davacı adına kayıtlı tasarımların tescilinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkilinin 2019/03789-15, 35, 36 sayılı tasarımlarının davacı başvurusundan önceki tarihlerde tescil edildiğini, dava konusu tasarımların, itirazlarına dayanak tasarımlar ve belgeler karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığını, davacı adına kayıtlı tasarımların haksız rekabete yol açmasının muhtemel olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, TPMK YİDK 2020-T-829 sayılı kararının dava konusu davacıya ait 2020/01514-1 ve 2020/01514-2 sayılı tasarımların redde mesnet olan davalıya ait 2019/03789-35 sayılı tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu anlaşıldığından bu tasarımlar bakımından iptaline, TPMK YİDK 2020-T-830 sayılı kararının, 2020/01779-1 sayılı tasarımın, davalıya ait 2019/03789-36 sayılı tasarım ve davalı katalogunun 106-107. sayfasında yer alan BİGG158 kodlu görsel karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı anlaşıldığından bu tasarım bakımından iptali talebinin reddine, 2020/01779-2 sayılı tasarımın,

davalıya ait 2019/03789-15 sayılı tasarım ve davalı katalogunun 46-47. sayfasında yer alan TEW061 kodlu görsel karşısında yeni ve ayırt edici olduğu anlaşıldığından bu tasarım bakımından iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu tasarım başvurularından hiçbirinin mesnet tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığını, bir tasarımın yeni sayılabilmesi için mutlak-objektif-nitelikli yenilik özelliklerini taşımasının gerektiğini, dava konusu tasarımların SMK anlamında yenilik vasfından her açıdan uzak olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını, başvuru tarihlerinden önce aynı tasarımların müvekkili tarafından tescil ettirildiğini, davacının, müvekkilinin daha önce tasarım ve reklam çalışmaları yaptığı ... Şirketi ile çalışmaya başladıkların sonra müvekkilinin tasarımlarını taklit ettiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne dair YİDK kararlarının iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.04.2017 tarih ve 2015/13749 E. - 2017/2336 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olduğu hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davacıya ait 2020/01514-1 ve 2020/01514-2 sayılı tasarımların redde mesnet olan davalıya ait 2019/03789-35 sayılı tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, davacıya ait 2020/01779-2 sayılı tasarımın, davalıya ait 2019/03789-15 sayılı tasarım ve davalı katalogunun 46-47. sayfasında yer alan TEW061 kodlu görsel karşısında yeni ve ayırt edici olduğu,

davacıya ait 2020/01779-1 sayılı tasarımın, davalıya ait 2019/03789-36 sayılı tasarım ve davalı kataloğunun 106-107. sayfasında yer alan BİGG158 kodlu görsel karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı açıklanmış ancak yeni ve ayırt edici bulunan tasarımların mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmamış, mahkemece gerekçeli kararda da buna ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir.

O halde, mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla mahkemece, bilirkişilerden ek rapor veya yeni bir heyetten rapor alınmak suretiyle mutlak yenilik hususu değerlendirildikten sonra bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre

davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.