Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/565 K.2025/468

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 27/06/2024 tarih ve 2022/692 E. - 2024/540 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalıların içinde bulunduğu ortak girişim ile şehirlerarası posta taşıma işlerinin yürütülmesi amacıyla 30.12.2016 tarihli Şehirlerarası Posta Taşıttırılması Hizmetlerinin 1. Grupta İstanbul Yürütülmesine Ait Sözleşme, Şehirlerarası Posta Taşıttırılması Hizmetlerinin 8. Grupta Kayseri Yürütülmesine Ait Sözleşme imzalandığını, 3065 sayılı KDV Kanununun 9. maddesi ve KDV Genel Uygulama Tebliği gereği davalılara yaptığı ödemelerin KDV'sinin 9/10'u oranında tevkif KDV'yi sorumlu sıfatı ile vergi dairesine ödemesi gerekirken davalılara ödendiğini,

akabinde ise KDV mevzuatından dolayı 213 sayılı VUK'nun 371. maddesindeki pişmanlık hükümleri ile vergi dairesine ödediklerini, davalılara fazla ödedikleri 9.358.426,39-TL tutarı iade etmeleri hususunda 25.02.2021 tarihinde yazı yazdıklarını, fakat her hangi bir tahsilat yapamadıklarını, davalıların 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 77 ila 82 maddelerinde açıklanan “sebepsiz zenginleşme” maddelerine göre fazladan tahsil ettikleri ve iade etmedikleri 9.358.426,39-TL tutarı kadar sebepsiz zenginleşme olduğunu ileri sürerek,

9.358.426,39 TL'nin 01/03/2021 temerrüt itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davacı tarafça talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı yanca gerçekleştirilen tevkifat işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun tespit edilerek davacının yaptığı ödemelerin tamamının davacı yana iade edildiğini, müvekkillerinin fatura düzenlenmesine ilişkin olarak herhangi bir kusurunun bulunmadığını, asıl sorumlu ve kusurlu tarafın davacı olduğunu, tevkifatlı KDV uygulaması ve buna ilişkin KDV tahakkukunun tamamen Vergi Usul Kanunu ve KDV Uygulama Genel Tebliği'ne ve hukuka aykırı olduğunu,

taraflar arasında hukuka aykırı şekilde uygulanan tevkifat işlemleri için açılan iptal davalarında yürütmenin durdurulması kararlarının tesis edildiğini, müvekkili şirketlerin aktif malvarlığında doğrudan ya da dolaylı artış gerçekleşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece taraflar arasında sözleşmeye dayalı ticari ilişki bulunduğu ve zamanaşımı süresinin TBK’nun 146.maddesine göre 10 yıl olduğu dikkate alındığında, zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, davalıların oluşturduğu iş ortaklığı ile davacı ...

A.Ş. arasında imzalanan 2016/387318 ihale kayıt numaralı "Şehirlerarası Posta Taşıttırılması Hizmeti Alımına Ait 1. Grup (İstanbul) Sözleşmesi" ve 2016/387318 ihale kayıt numaralı "Şehirlerarası Posta Taşıttırılması Hizmeti Alımına Ait 8. Grup (Kayseri) Sözleşmesi" kapsamında çalıştırılan personele ilişkin sorumlulukların davalılarda bulunmasına ve çalıştırılan personelin çalışma düzeninin davalılar tarafından belirlenmesine ve davalılar tarafından kontrolüne ilişkin hükümler dikkate alındığında, davalılar tarafından yüklenilen işin tamamen kendi sorumluluğunda ve kendi elemanları tarafından sağlandığı,

işçilerin sevk ve idaresinin davalılarda olduğu sonucuna varıldığından, davalılar tarafından üstlenilen işin niteliğinin işgücü temini olmadığı, aksi görüşle toplam 9.358.031,36-TL katma değer vergisi ve pişmanlık zammının tahakkuk ve ödenmesi işleminin hukuka uygun bulunmadığı, böylece davacının davasında haksız olduğu,

Ankara 2. Vergi Mahkemesi’nin 2022/1947 Esas- 2023/330 Karar sayılı dosyasında verilen (sözkonusu tevkifat ve pişmanlık zammı tahakkuk ve ödenmesi işleminin yerinde olmadığına dair) karara göre, Kızılbey Vergi Dairesi tarafından, davaya konu KDV tevkifatı ve pişmanlık zammının (toplam 13.528.595,15 TL olarak) davacı ...’ye iade edildiği, böylece davanın konusuz kaldığı, davacının dava tarihi itibariyle haksız olduğu, davalıların dava açılmasına sebebiyet vermedikleri anlaşılmakla, davacının vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutulduğu gerekçesiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının müvekkilince fazladan ödenmiş bulunan tutarları iade etmemesinin açıkça sebepsiz zenginleşme ve sözleşme hükümlerine de aykırılık teşkil etmekte olup, anılan paranın ödenmemesinin davalıların kötü niyetini de ortaya koyduğunu, davalı tarafından üstlenilen işin iş gücü temini niteliğinde ve KDV tevkifatına tabi olmadığı yönündeki tespitin hatalı olduğunu, huzurdaki dava ile birebir örtüşen davalarda Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/425 E., 2023/805 K. sayılı kararında, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/713 E.,

2023/198 K. sayılı ve Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1841 E., 2023/1021 K. sayılı dosyalarında da davanın kabulü yönünde kararlar verildiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak talepleri doğrultusunda kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

1- Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 3065 sayılı KDV Kanunu ve KDV Genel Uygulama Tebliği hükümleri uyarınca, "iş gücü temini hizmeti alınması durumunda", alıcıların satıcılara KDV tutarının tamamını ödemeyip, 9/10'luk kısmını tevkif etmesinin ve bu kısmı kendi vergi dairesine beyan edip ödemesinin, buna karşılık 1/10'luk kısmının ise satıcıya ödenmesinin, satıcının da bu 1/10'luk kısmı kendi vergi dairesine beyan ederek ödemesinin gerektiği, somut uyuşmazlıkta da davacı tarafça davalıdan alınan hizmet bedelinin KDV tutarının tamamının davalıya ödenmesinin ardından,

davalı taraftan alınan hizmetin "iş gücü temini hizmeti" olduğundan bahisle daha önce davalıya ödenen KDV tutarının 9/10'luk kısmının, bu kez vergi dairesine beyan edilerek tekrar ödendiği, işbu davada ise anılan 9/10'luk bu kısmın davalıdan geri istendiği, ilk derece mahkemesince davalılar tarafından üstlenilen işin niteliğinin işgücü temini olmadığı, aksi görüşle toplam 9.358.031,36-TL katma değer vergisi ve pişmanlık zammının tahakkuk ve ödenmesi işleminin hukuka uygun bulunmadığı,

Ankara 2. Vergi Mahkemesinin 2022/1947 Esas- 2023/330 Karar sayılı dosyasında verilen (söz konusu tevkifat ve pişmanlık zammı tahakkuk ve ödenmesi işleminin yerinde olmadığına dair) karara göre, Kızılbey Vergi Dairesi tarafından, davaya konu KDV tevkifatı ve pişmanlık zammının (toplam 13.528.595,15 TL olarak) davacı ...’ye iade edilmesi üzerine, davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ankara 2. Vergi Mahkemesinin 16/03/2023 tarih ve 2022/1947 Esas- 2023/330 Karar sayılı kararının incelenmesinden ise, davacılar eldeki davada davalılar tarafından, davalı Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine, toplam 13.528.595,15 TL tutarlı ödenen KDV'nin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme başvurusunun reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, önce yürütmenin durdurulmasına, daha sonrasında esas yönünden ise dava konusu sözleşmeler için işin niteliğinin "iş gücü temini olmadığı" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın henüz kesinleşmediği görülmektedir.

Her ne kadar mahkemece yazılı şekilde karar verilmişse de mahkemeyi işbu davanın konusuz kaldığı hukuki sonucuna götüren neden, eldeki davada talep edilen bedelin, dava dışı Kızılbey Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından, Ankara 2. Vergi Mahkemesinin 2022/1947 Esas sayılı dosyasında verilen yürütmenin durdurulması kararına istinaden, davadan sonra davacıya iade edilmesi olduğuna göre, ilk derece mahkemesince de bu yürütmenin durdurulması kararının sonucunun, diğer bir deyişle Vergi Mahkemesi kararının neticesinin beklenmesi gereklidir.

Zira somut uyuşmazlıkta Vergi Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi ve kararın bu şekliyle kesinleşmesi halinde, yürütmenin durdurulması kararının da kalkacağı tabii olup, davacının da vergi dairesine 9/10'luk KDV tevkifatını ödemesi gerekliliği doğabilecek, ardından da vergi dairesince davacıya iade edilen KDV tevkifatının ve pişmanlık zammı bedelinin vergi dairesine geri ödenmesi gerekebilecek, bu durumda da sonuçta işbu davada talep edilen meblağın, davalı tarafından davacıya iade edilmesi gerektiği anlaşılacağından, işbu dava da konusuz kalmayacaktır.

Dolayısıyla somut uyuşmazlıkta Ankara 2. Vergi Mahkemesinin 16/03/2023 tarih ve 2022/1947 Esas- 2023/330 Karar sayılı davasının sonucunun beklenmesi, yukarıdaki tüm delillerin anılan dosyanın sonucu ile birlikte incelenip değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir. Ancak ilgili dosyanın kesinleşmesi uzun zaman alabileceğinden, işbu dava dosyasının istinaf mahkemesinde uzun süre bekletilmesi de mümkün değildir. Öte yandan sonucunun beklenmesi gereken idari yargı dava dosyası ve yukarıda açıklanan tüm deliller, eldeki dava yönünden de esasa etkili delil niteliğindedir.

Bu durum karşısında ilk derece mahkemesince, Vergi Mahkemesinde açılan dava dosyasında verilen kararın kesinleşmesinden sonra, yukarıda açıklanan tüm delillerin yeniden değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

2- Kararın niteliğine göre, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine gerek görülmemiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.