Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2026/302 K.2026/320

Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04/10/2024 tarih ve 2024/188 Esas - 2024/376 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, ...

Tekstil Enerji A.Ş.'nin TR 2020/02300 sayılı "PROPAN GAZ İLE ÇALIŞABİLEN ASFALT ISITICI" ve TR 2020/01307 sayılı "ASFALT ONARMA ARACI" başlıklı faydalı modellerini haksız, kötü niyetli ve hukuka aykırı olarak tescil ettirdiğini, faydalı model tescil başvurularını inceleyen ... uzmanının eksik inceleme sonucunda yıllardır piyasada var olan, herhangi bir yenilik unsuru taşımayan, anonim hale gelmiş ve dünya piyasasında yaygın olarak kullanılan propan gaz ile çalışabilen asfalt ısıtıcı ve asfalt onarma aracı modelini yenilik unsuru taşırmışcasına tescil ettiğini, ... adlı Çinli bir firmanın söz konusu aracı üretip sattığını,

bu durumun basit bir araştırma ile tespit edilebileceğini, buna ilişkin pek çok görselin dilekçe ekinde sunulduğunu, ... firmasının üretmiş olduğu ürünün davalı ürünü ile aynı olduğunu ileri sürerek. TR 2020/02300 ve TR 2020/01307 sayılı faydalı modellerin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, işbu davanın YİDK kararının iptali davası olmayıp hükümsüzlük davası olduğundan, müvekkili açısından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece mahkemenin 2024/24 Esas sayısına kayıtlı davada 26/04/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında 5 numaralı ara karar ile davacının, davalı ...'e yönelttiği davanın iş bu davadan tefrik edilmesine, öncelikle başvurma ve peşin maktu harcın davacı tarafa tamamlattırılmasına, davacı vekiline 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin maktu harcı tefrik edilecek dava dosyasına ikmal etmek üzere iki hafta kesin süre verilmesine, aksi halde Harçlar Kanunu m.30, m.32 ve HMK m.150 hükmü uyarınca tefrik edilecek dosyanın işlemden kaldırılacağı hususunun davacı vekiline ihtarına (ihtarat yapıldı) karar verildiği,

tefrik işlemi sonrası söz konusu davanın yukarıda yazılı esasa kaydedilmiş olduğu, davacı vekiline verilen iki haftalık kesin süre içinde yukarıda tutarları belirtilen başvurma harcı ve peşin maktu harcın mahkeme veznesine yatırılmadığından, 6100 sayılı HMK m.150/1 hükmü uyarınca.

13/05/2024 tarihinde iş bu dava dosyasının işlemden kaldırıldığı, davanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde davanın yenilenmesi talebinde bulunulmadığından, 6100 sayılı HMK m.150/5 hükmü uyarınca 09/09/2024 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği (HMK m.104 hükmü uyarınca, davanın açılmamış sayılması tarihi bakımından, adli tatilden kaynaklı uzama süresi de dikkate alınmıştır), HMK m.331/3 hükmü gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakıldığı gerekçesiyle HMK m.150/5 hükmü gereği 09/09/2024 tarihi itibari ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilince 18.01.2024 tarihinde ... ile ...

Tekstil Enerji A.Ş.’ye karşı açılan davanın, Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2024/24 Esas sayılı dosyasında görülmekte iken mahkemece 26.04.2024 tarihli kararı ile dosyaların tefrik edildiğini ve ...’na ilişkin uyuşmazlığın, işbu dosyadan (2024/188 E.) ayrılarak görülmeye devam edildiğini, 26.04.2024 tarihli tefrik kararının, dava dosyalarının birlikte yürütülmesi gerekirken hukuka aykırı bir şekilde ayrılmasını öngördüğünü, tefrik kararı verilirken dikkat edilmesi gereken temel ilkelerden birinin, dava konuları arasındaki bağlantının ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dikkate alınması olduğunu,

ancak somut olayda dava konularının ve tarafların ortak hukuki zemininin bulunmadığını, buna rağmen dosyaların tefrik edilmesinin bu ilkeye açıkça aykırı bulunduğunu, bu noktada tefrik işlemi nedeniyle tarafların savunma haklarının ve iddialarının etkin bir şekilde değerlendirilmesi imkânının da kısıtlandığını, mahkeme tarafından verilen "davanın açılmamış sayılmasına" ilişkin kararın da hukuka uygun olmadığını, pasif husumet ehliyetinin, davanın tarafları arasında uyuşmazlığın çözümü için doğru taraflara karşı dava açılması gerektiği ilkesini ifade ettiğini, ancak işbu dosyada,

pasif husumet ehliyetine sahip ...’nun taraf olarak yer aldığını, mahkemenin ...’na yönelik taleplerinin değerlendirmeksizin davayı açılmamış saymasının, yargılama hakkını ihlal ettiği gibi, adil yargılanma hakkını ve mahkemeye erişim hakkını da açıkça zedelediğini, dosyanın tefrik edilmesi nedeniyle, diğer davanın sonuçlarının bu dosyaya etkisinin değerlendirilebilmesinin de mümkün olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve HMK'nın 167. maddesi uyarınca mahkemenin, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına,

davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebileceği, somut uyuşmazlıkta da mahkemece, sadece faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebiyle açılan, diğer bir deyişle herhangi bir Kurum kararının iptali talebini içermeyen davada kendisine husumet düşmeyen ... hakkındaki davanın ayrılmasına karar verilmesinde bir isabetsizliğin olmadığı,

bu durumda da Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in "Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasında yapılacak işlemler" başlıklı 219/2. maddesinin açık hükmü uyarınca, ayrılan davalar bakımından daha önce tek karar ve ilâm harcı alınmış ise her biri için ayrıca karar ve ilâm harcı ile ayrılıp yeni esas numarası alan her dava için başvuru harcının alınmasının gerektiği, yine 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 27 ve 30. maddesi uyarınca,

peşin karar ilam harcı tamamlanmadan davaya devam olunamayacağı gibi Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulmasının da noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu, eksik harç ikmal edilmediği takdirde de Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi yollamasıyla HMK’nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde yenilenmediği takdirde de mahkemece kendiliğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin gerektiği, diğer bir deyişle Harçlar Kanununun harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmayıp;

değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağladığı, bu durum karşısında somut uyuşmazlıkta da mahkemece, yukarıda yazılı gerekçelerle HMK m.150/5 hükmü uyarınca 09/09/2024 tarihi itibari ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/02/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.