Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2026/362 K.2026/684

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 05/05/2025 tarih ve 2024/376 Esas - 2025/160 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından 24.11.2019 tarihinde 2019/07524, 2019/07525, 2019/07528, 2019/07530, 2019/07532, 2019/07533, 2019/07535, 2019/07531, 2019/07527 ve 2019/07526 sayılı çoklu kolonya şişesi tasarımı başvurusu yapıldığını, davalı Şirketin bu başvurulara itiraz ettiğini, YİDK'in davalı itirazlarını kabul ederek müvekkili tasarım tescillerinin kısmen hükümsüzlüğüne karar verildiğini, oysa, şişenin zorunlu unsurlarının dışında tasarımcıya kalan serbest alanın ve seçenek özgürlüğünün kısıtlı olduğunu, bu doğrultuda tasarıma ayırt edicilik katmanın da nispeten daha sınırlı bulunduğunu,

müvekkili tasarımları ile "..." firmasına ait D[NUMARA] sayılı uluslararası tasarım arasında gözle görülür farklar olduğunu, gerekçe gösterilen şişenin WIPO nezdinde 2013 yılında tescil edildiğini, 5 yıllık koruma süresinin dolduğu 2018 yılında yenilenmediğini, şişelerin kullanım amaçları ve şekli, boyutları, yapısal özellikleri, kapakların malzemesi,

kalitesi, ağzı, boynu, gövdesi, etiketleri ve taban tasarımlarının tamamen farklı bulunduğunu, YİDK kararlarında yine müvekkili adına tescilli 2014/03555-2, 2016/02990 -1, 2016/02990-2, 2016/02991-1, 2016/02999-1, 2016/03001-1, 2016/03020-1 ve 2016/03093-1 sıra numaralı tasarımların da gerekçe gösterildiğini, oysa müvekkili tasarımlarının bu tasarımlardan da farklı olduğunu ileri sürerek, YİDK'in 2020/T-306, 2020/T-307, 2020/T-308, 2020/T-309, 2020/T-310, 2020/T-311, 2020/T-312, 2020/T-316, 2020/T-317 ve 2020/T-318 sayılı kararlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davaya konu Kurum kararlarının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Şirket vekili, davaya konu davacı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, bilgilenmiş kullanıcı nazarında davaya konu davacı tasarımlarının, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu ve denetime elverişli bulunmadığını, mahkemece birebir bilirkişi raporunun kopyalandığını, dava konusu müvekkili tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz olduğunu, müvekkiline ait tasarımların kolonya şişesine, redde mesnet ... markasının tasarımınin ise su şişesine ilişkin bulunduğunu, karşılaştırmaya konu tasarımların birçok bakımdan birbirinden farklı olduğunu, SMK'nın 56. maddesinde iki tasarımın,

bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin farklı olmasının yeterli görüldüğünü ve 554 sayılı KHK döneminde ayırt edicilik kriteri için aranan belirgin bir şekilde farklı olma şartının aranmadığını, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilmesi kuralının da SMK döneminde kaldırıldığını, tasarımlar arasındaki farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı tarafından ayırt edilebilecek nitelikte olduğunu, ancak mahkemece bilgilenmiş kişi kavramının kanuna ve emsal kararlara aykırı biçimde yorumlandığını,

müvekkili adına tescilli tasarımların redde gerekçe gösterilmesinin de mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini ve eksik incelemeye dayandığını, istinaf kararı öncesinde alınan 26.07.2021 tarihli bilirkişi raporu ile istinaf kararı sonrasında alınan 13.12.2024 tarihli bilirkişi raporu arasında çelişkiler bulunduğunu, bilirkişi heyetinin, karşılaştırmaya konu şişeleri bir bütün olarak değerlendirmediğini, etiket ve renk kombinasyonlarını yenilik ve ayırt edici özellik olarak kabul etmediğini, oysa bu iki özelliğin de tasarımı oluşturan unsurlardan olduğunu,

bilirkişi raporunun kendi içinde de çelişkili bulunduğunu, seçenek özgürlüğünün kısıtlı olmasının ve teknik zorunlulukların dava konusu şişe tasarımına olan etkisinin değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda, redde mesnet ... tasarımının korumasının devam ettiğine dair değerlendirmenin son derece hatalı olduğunu, davalı Şirketin kötü niyetli bir şekilde tescil başvurularına itiraz ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1-Dava, tasarım başvurularının reddine dair YİDK kararlarının iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu tasarımların redde mesnet tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığının, tasarım uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetince hazırlanan bilirkişi raporunda açıklandığı, söz konusu bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, buna göre dava konusu davacı tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığı, tasarım tescili için mutlak yenilik kriterinin arandığı,

bu nedenle başvuru tarihinden bir yılı aşkın süre önce başvurusu yapılan davacı tasarımlarının redde mesnet alınmasında bir isabetsizlik olmadığı gibi redde mesnet alınan bir kısım tasarımların koruma sürelerinin sona ermesinin de sonuca etkili bulunmadığı, zira koruma süresi sona erse bile dava konusu tasarımların başvuru tarihinden önce kamuya sunulan tasarımların yenilik kırıcı nitelik taşıyacağı anlaşılmakla, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun davaların birleştirilmesi başlıklı 166/1. maddesi "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." hükmünü havidir.

Aynı maddenin 4. fıkrasında ise "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan hüküm kapsamında davaları birleştirilmesi ya da davaların bu çerçevede birlikte açıldığı hallerde, her bir dava bağımsızlığını koruduğundan, her bir dava yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması ve karar verilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, tasarım başvurularının kısmen reddine ilişkin YİDK kararlarının iptaline yönelik davaların, aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması nedeniyle aralarında bağlantı bulunduğu ve bu itibarla birlikte görülmelerinde bir isabetsizlik yok ise de her bir dava yönünden ayrı ayrı karar ve ilam harçlarının alınması gerekirken, mahkemece gerekçeli kararda tek bir harca hükmedilmesi doğru görülmemiş, harç kamu düzenine ilişkin olup re’sen gözetilmesi gerektiğinden Dairemizce, her bir YİDK kararının iptali talebi yönünden ayrı ayrı karar ve ilam harcı alınarak HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiş, davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığından vekalet ücreti yönünden ilk derece mahkemesi gibi karar verilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.