Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2026/668 K.2026/908

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 23/06/2022 tarih ve 2020/5 E. - 2022/207 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı karşı davacı şirket tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2000/05745 sayılı ... ..., 2003/02605 sayılı ... ve 2012/42512 sayılı ... markalarının sahibi olduğunu, ayrıca özel/00979 sayılı “...” tanınmış markasının da sahibi bulunduğunu, davaya konu “...” marka başvurusunun müvekkili şirketin markaları ile aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğundan SMK madde 5/1-ç uyarınca tescilinin mümkün olamayacağını, davalı şirketin “...” markasını tescil ettirmek istediği sınıfta ilgili bir kısım emtia bakımından tanımlayıcı olduğunu tespit eder Yargıtay kararının da bulunduğunu, markaların ortalama tüketici nezdinde özellikle işitsel,

görsel ve kavramsal benzerlikleri nedeniyle karıştırılmak suretiyle iltibasa yol açacağını,yine davaya konu markanın ortalama tüketici nezdinde müvekkili şirket markasının bir versiyonu olduğu kanaati uyandıracağını, müvekkilinin markasının içeriğini sulandırıcı nitelikte olduğunu ve başvurunun kötüniyetle yapıldığını da ileri sürerek 2019-M-9556 sayılı YİDK kararının iptaline, 2018/78390 başvuru numaralı “...” markasının dava esnasında tescil edilmesi halinde ise hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı karşı davacı şirket vekili, müvekkilinin “...” ibaresini ilk kez 2000 yılında kullanmaya başladığını, dava konusu olan “...” ibaresi üzerinde müvekkili şirketin kazanılmış hakkının bulunduğunu, davacı/karşı davalı yanın markasal kullanımı kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ve/veya belgeyi Kuruma sunmaması sebebiyle ilk olarak davacı/karşı davalı yanın Kuruma sunduğu deliller üzerinden bir inceleme yapılmasının ve kullanım halinin veya kullanmama halinin tespit edilmesi gerektiğini,

inceleme sonucunda davacı/karşı davalı yanın SMK m. 16/9’da belirtilen şekilde bir markasal kullanım gerçekleştiremediğinin tespiti halinde asıl davanın reddi yönünden hüküm tahsis edilmesi gerekeceğini savunarak davanın reddini istemiş, karşı davasında da davacı/karşı davalı yanın hak sahibi olduğu 2000/05745 “... ...”, 2003/02605 “...” ve 2012/42512 “...“ ibareli markasının kullanılmaması sebebiyle “yoğurt” emtiası dışında kalan emtianın tümü yönünden, kullanılmama durumunun başladığı tarihten etkili olmak üzere iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, asıl dava yönünden, dava konusu marka başvurusu, 01.09.2018 tarihinde yapılmış olup; itiraz aşamasında başvuru sahibinin davalı karşı davacı, davacı karşı davalının itirazına dayanak gösterdiği 2003/02605 ve 2000/05745 sayılı markalara ilişkin kullanım ispatı istediği,

davacı karşı davalının itirazına mesnet gösterdiği her iki marka da, dava konusu marka başvurusunun yapıldığı tarih itibariyle 5 yılı aşkın süredir tescilli olup, davacı karşı davalının iltibas iddiasına dayanak gösterdiği işbu markaları 29, 30 ve 32. sınıflardaki mallar üzerinde kullandığını ispatlaması gerektiği, davacı karşı davalının itirazına dayanak gösterdiği 2003/02605 ve 2000/05745 sayılı markalarını, itiraza konu 2018/78390 sayılı marka başvurusunun yapıldığı 01.09.2018 tarihinden önceki beş yıllık süre içinde, ülkemizde ciddi biçimde kullandığını ispatlayamadığı,

YİDK karar iptali davası bakımından, SMK 6/1 maddesi kapsamında iltibas değerlendirmesi yapılamadığı, hükümsüzlük istemi yönünden ise, davalı karşı davacı yanın, kullanma ispatı talebini huzurdaki davada hem defi hem karşı dava olarak ileri sürmüş ve davacı karşı davalının hükümsüzlüğe mesnet markalarını “yoğurt” emtiası dışındaki mallar üzerinde, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre içinde ciddi biçimde kullandığını ispatlamasını istediği, dava 06.01.2020 tarihinde açılmış olup;

davacı karşı davalının hükümsüzlük istemine dayanak gösterdiği 2003/02605, 2000/05745 ve 2012/42512 sayılı markalar, dava tarihi itibariyle 5 yılı aşkın süredir tescilli bulundukları, davacı karşı davalının, iş bu markaları, “yoğurt” dışındaki tescilli olduğu mal ve hizmetler üzerinde kullandığını ispatlaması gerektiği, eldeki davada kullanım ispatı bakımından sunulan tüm delillerin, “yoğurt” emtiasına ilişkin olup, davacı karşı davalı markalarının kapsadığı diğer mallara ilişkin herhangi bir kullanım delili ibraz edilmediği, davalı karşı davacı yanın “yoğurt” emtiası bakımından kullanım ispatı istemediği,

davacı karşı davalının hükümsüzlük istemine dayanak gösterdiği markaları, huzurdaki dava tarihinden (06.01.2020) önceki beş yıllık süre içinde, ülkemizde ciddi biçimde kullandığını ispatlayamadığı, dolayısıyla somut olayda hükümsüzlük davası bakımından, SMK 6/1 maddesi kapsamında iltibas değerlendirmesi yapılamadığı, dava konusu marka ile redde mesnet alınan markalar, hem işaret hem de emtia bağlamında karşılaştırıldığında.

2018/78390 sayılı davalı karşı davacı markasının ...; hükümsüzlüğe mesnet gösterilen davacı karşı davalı markalarının ise ..., ... ve ... ... şeklinde olduğu, taraf markaları arasında “...” ortak ibaresi yer almakla birlikte; bu durum tek başına markaların mevzuat kapsamında “aynı” ya da “ayırt edilemeyecek kadar benzer” olarak nitelendirilmeleri için yeterli olmadığı, markaların ilk bakışta birbirlerinden ayırt edilebilir şekil kelime ya da unsurları içermemeleri gerektiği, 200/05745 numaralı ... ...+şekil ibareli marka yönünden;

iş bu davacı karşı davalı markası ile dava konusu davalı karşı davacı markası, birbirlerinden yeterli düzeyde uzaklaşıp “aynı” ya da “ayırt edilemeyecek kadar benzer” olmaktan çıkmış markalar olduğu, söz konusu marka işaretleri arasında mevzuatta aranılan düzeyde ayniyet veya (ayniyet seviyesinde) “ayırt edilemeyecek” benzerlik bulunmadığı, 2003/02605 numaralı ve ... ibareli 2012/42512 numaralı ... ibareli markalar yönünden;

iş bu davacı karşı davalı markaları ile davalı karşı davacı markası birbirlerinden ayırt edilebilir farklılıklar içermediğinden bu marka işaretleri arasında mevzuatta aranılan düzeyde ayniyet veya (ayniyet seviyesinde) “ayırt edilemeyecek” benzerlik bulunduğu;

bu markaların emtia listelerinin aynı/aynı tür olup olmadığı incelendiğinde, davalı karşı davacı marka başvurusu kapsamında yer alan “30/03 Sup, aşureler dışında pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, keşkül.” emtiasının, davacı karşı davalı markalarının kapsadığı “30/03 Pudingler, kazandibi, sütlaç, sup, muhallebiler, aşureler.” emtiası ile aynı tür olduğu, anılan emtia yönünden SMK 5/1-ç maddesi koşulları oluştuğu, dava konusu ... ibaresinin, SMK’nın 5/1-c maddesi kapsamında “30.

Sınıf: 30/02 Makarnalar, mantılar, erişteler. 30/03 Sup, aşureler dışında pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, keşkül. 30/04 Bal, arı sütü, propolis. 30/05 Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. 30/06 Mayalar, kabartma tozları. 30/07 Her türlü un, irmikler, nişastalar.

30/08 Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. 30/09 Çaylar, buzlu çaylar. 30/10 Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, pastalar, krakerler, gofretler, kekler, tartlar. 30/11 Sakızlar. 30/12 Dondurmalar, yenilebilir buzlar. 30/13 Tuz. 30/14 Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

30/15 Pekmez.” malları yönünden hiçbir özel zihni çabaya gerek olmaksızın, doğrudan doğruya, emtia ile sıkı bir ilişki içerisinde olup olmadığı, söz konusu malların niteliğini, özelliğini, bir türünü veya kompozisyonunu, coğrafi kaynağını derhal düşündürüp düşündürmediği, tüketicinin işareti gördüğünde kesin olarak malın niteliğini tanımlayıp tanımlamadığı, “...” olma vasfını taşıyan gıda emtiası yönünden ... kelimesinin SMK 5/1-c bendi uyarınca tasviri bir işaret olduğu, “...” kelimesinin “30.

Sınıf: 30/03 Katmer, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar. 30/10 Bisküviler. 30/12 Dondurmalar, yenilebilir buzlar.” malları yönünden, halk arasında yaygın bir biçimde cins ve çeşit belirtmek için kullanılan bir kelime olduğu, tüketicilerin “Kaymalı Katmer, ... Baklama, ... Kadayıf, ... (Kremalı) Bisküvi, ...

(Kremalı) Dondurma” şeklinde tanımlanan gıda emtiasına aşina olduğu, dava konusu ... markası bakımından, “30/10 Bisküviler” emtiasına ilişkin olarak, davalı karşı davacının SMK m. 5/2 (Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.) uyarınca hak sahibi olduğu gözetilerek sonuca gidilmesi gerektiği, 2018/78390 sayılı ibareli davalı karşı davacı markasının, çekişme konusu “30.

Sınıf: 30/03 Katmer, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar. 30/12 Dondurmalar, yenilebilir buzlar.” malları yönünden 6769 sayılı SMK’nın 5/1-c maddesi anlamında tasviri bir işaret olduğu, somut ayırt edici niteliğe sahip olmadığı ve bu emtialar yönünden somut olayda tescil engeli/hükümsüzlük nedeni bulunduğu; markanın kapsadığı diğer mallar bakımından ise, somut olayda SMK 5/1-c bendi kapsamında tescil engeli ya da hükümsüzlük nedeni bulunmadığı,

davalı karşı davacı yan, kullanma ispatı talebini huzurdaki davada hem defi hem karşı dava olarak ileri sürmüş ve davacı karşı davalının mesnet markalarını “yoğurt” emtiası dışındaki mallar üzerinde, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre içinde ciddi biçimde kullandığını ispatlamasını istediği, karşı dava 26.02.2020 tarihinde açılmış olup; davacı karşı davalının 2003/02605, 2000/05745 ve 2012/42512 sayılı markalarının, dava tarihi itibariyle 5 yılı aşkın süredir tescilli bulunduğu,

davacı karşı davalının iş bu markaları, “YOĞURT” DIŞINDAKİ tescilli olduğu mal ve hizmetler üzerinde kullandığını ispatlaması gerektiği, eldeki davada kullanım ispatı bakımından sunulan tüm delillerin, “yoğurt” emtiasına ilişkin olup; davacı karşı davalı markalarının kapsadığı diğer mallara ilişkin herhangi bir kullanım delili ibraz edilmediği, davacı karşı davalı yan “yoğurt” emtiası bakımından kullanım ispatı istemediği ispat yük davacı karşı davalı da olup yerine getirilmediği gerekçesi ile asıl dava yönünden,YİDK iptal talebi yönünden davanın reddine, hükümsüzlük talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile,

davalı adına tescilli 2018/78390 sayılı "..." ibareli markanın 30. Sınıfın 3 alt grubunda yer alan "sup, aşureler dışında pastacılık ve fırıncılık mamülleri, tatlılar: ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, keşkül" ve 30 sınıfın 12 alt sınıfında yer alan "dondurmalar, yenilebilir buzlar" mal ve hizmet sınıfları yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, hükümsüzlüğe yönelik fazlaya dair talebin reddine, karşı dava yönünden; davanın kabulü ile,

davalı adına tescilli 2003/02605 sayılı "..." ibareli markanın, 2000/05745 sayılı "... ...+Şekil" ibareli markanın ve 2012/42512 sayılı "..." ibareli markanın "yoğurt" emtiası dışında kalan tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanmama nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı karşı davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili şirkete ait marka başvurusunda bulunduğu ‘‘...’’ ibaresinin tanımlayıcı olmadığını, ayırtedici olduğunu, ... ibaresinin müvekkili şirket tarafından 2000 yılından bu yanaaktif bir şekilde kullanıldığını, müvekkilinin "..."markası üzerinde müktesep hakka sahip olduğunu, "..." markasının tanımlayıcı marka statüsünde değerlendirilemeyeceğini, doğrudan bir emtianın karakteristik özelliğini,

coğrafi kaynağını belirtmeyen iş bu sözcüğün 6769 sayılı SMK’nın 5/1-c bendi uyarınca gerekçeli kararda belirtilen emtia yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, SMK 5/1-ç maddesinin uygulanabilmesi için işaretler arasındaki mal ayniyet veya ayırtedilemeyecek derecede benzerliğin yanında, işaretlerin kapsamındaki mal veya hizmetlerin deaynı veya aynı türden olması gerektiğini, müvekkilinin davacı/karşı davalının itiraza mesnet ileri sürmüş olduğu markaları bahsi geçen emtiada kullanmaması nedeniyle kullanmama defi ileri sürmüş ve kullanmama nedeniyle hükümsüzlük talepli karşı dava açtığını,

iş bu karşı davanın kabul edildiğini, söz konusu karşı davada kullanılmama durumunun başladığı tarihten olmak üzere geriye etkili olarak iptal talebinde bulunulduğunu, bu nedenle asıl davada verilmiş olan bu yöne ilişkin hükümsüzlük kararının yerinde olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Asıl dava YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü, karşı dava marka iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Asıl dava YİDK iptali ve hükümsüzlük, karşı dava ise marka iptali istemlerine ilişkin olup, mahkemece asıl davada YİDK iptali talebi yönünden davanın reddine, hükümsüzlük talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2018/78390 sayılı "..." ibareli markanın 30. Sınıfın 3 alt grubunda yer alan "sup, aşureler dışında pastacılık ve fırıncılık mamülleri, tatlılar: ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, keşkül" ve 30 sınıfın 12 alt sınıfında yer alan "dondurmalar, yenilebilir buzlar" mal ve hizmet sınıfları yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

hükümsüzlüğe yönelik fazlaya dair talebin reddine, karşı dava yönünden davanın kabulü ile, davalı adına tescilli 2003/02605 sayılı "..." ibareli markanın, 2000/05745 sayılı "... ...+Şekil" ibareli markanın ve 2012/42512 sayılı "..." ibareli markanın "yoğurt" emtiası dışında kalan tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanmama nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

Karar asıl davada davalı karşı davada davacı tarafça asıl ve karşı davaya yönelik olarak istinaf edilmiştir.

Karşı dava, markanın kullanılmaması nedeni ile 26.02.2020 tarihinde açılmış olup, karşı davada davalının 2003/02605, 2000/05745 ve 2012/42512 sayılı markalarının, dava tarihi itibariyle 5 yılı aşkın süredir tescilli bulunduğu anlaşıldığından, karşı davalının dava konusu iş bu markalarını, talep gibi, “YOĞURT” dışındaki tescilli olduğu mal ve hizmetler üzerinde kullandığını ispatlaması gerektiği anlaşılmakta olup, mahkemece bu ispatın yerine getirilmediği kanaatine varılmış ve yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak, karşı davada davacı, davalı yanın hak sahibi olduğu markalarının kullanılmaması sebebiyle “yoğurt” emtiası dışında kalan emtianın tümü yönünden, kullanılmama durumunun başladığı tarihten etkili olmak üzere iptaline karar verilmesini istemiş olup, mahkemece, bu talep göz önünde bulundurulmadan ve tartışılmadan davanın kabulüne karar verilmiştir. Yani mahkemece davacının, "kullanılmama durumunun başladığı tarihten etkili olmak üzere iptaline karar verilmesi" talebi yönünden mahkemece bir değerlendirme yapılmamış ve hüküm kurulmamıştır. Bu itibarla mahkemece, karşı dava yönünden bu hususun tartışılarak karşı davada davacının talebinin karşılanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

Diğer yandan asıl davada mahkemece, davalı adına tescilli 2018/78390 sayılı markanın, 2003/02605 numaralı "..." ibareli ve 2012/42512 numaralı "..." ibareli markalar ile SMK'nın 5/1-ç maddesi anlamındaki benzerliği nedeni ile hükümsüzlük davasının kısmen kabulüne karar vermiş ise de, az önce de belirtildiği üzere, karşı davada davacı, davalı yanın hak sahibi olduğu markalarının kullanılmaması sebebiyle “yoğurt” emtiası dışında kalan emtianın tümü yönünden, kullanılmama durumunun başladığı tarihten etkili olmak üzere iptaline karar verilmesini istemiştir. Davacının bu talebinin kabulü halinde asıl davadaki bu talep dayanaksız kalacağından mahkemece bu hususun da gözönünde bulundurulmadan karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekliliğe uyulmaması, 6100 sayılı HMK’nın 7251 sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik 353/1-a-6. maddesi uyarınca "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." halini oluşturur.

Bu itibarla Dairemizce, davalı karşı davacı vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nin 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre istinaf eden vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/05/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.