Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1167 K.2024/1554

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; özelleştirme işlemleri gereği ... mülkiyetinde bulunan dağıtım sistemlerinin işletme hakkının davacıya devredildiğini, dağıtım faaliyetlerinin davalı tarafından yürütüldüğü dönemde dava dışı düğün merasimi sırasında dava dışı şahsın evinin bahçesinde elektrik akımına kapılarak vefat ettiğini, bu nedenle ödenen tazminat tutarlarının kusurları oranında rücuen tazmini için davacı tarafından ...

2. AHM 2012/343 Esas sayılı rücuen tazminat davası açıldığını kararın kesinleştiğini, davacının icra takibi nedeniyle ödeme yapmak zorunda kaldığını, sorumluluğun davalıda olması gerekirken davacının ödeme yaptığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 22.340,50 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı aleyhine açılan davada ödeme tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin aşıldığını, rücu davasının mahiyeti gereği ödeme belgesi ibraz edilmesi gerektiğini, Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında davalı kurumun hiç bir şekilde hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davalının kusurunun da bulunmadığını belirterek öncelikle davanın usulden reddini, aksi halde davanın esas yönünden reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından mahkeme ilamı uyarınca ödediği tüm tutardan davalının sorumlu olduğu, eldeki davanın dayanağı ihtilafın sözleşmenin imza tarihinden önce 16/04/2006 tarihinde elektrik akımına kapılan dava dışı şahısların tazminatlarının rücuen tazmini olayına dayalı olup, davacının ödemiş olduğu ve belgelendirdiği bedeli davalıdan talep hakkı bulunduğu dikkate alınarak , davacının davasının kabulüne, 22.340,50 TL'den 17.653,26 TL'nin ödeme tarihi olan 05/03/2015 tarihinden, 4.687,24 TL'nin ödeme tarihi olan 04/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, alacağın zaman aşımına uğradığını, elektrik dağıtım faaliyeti tüm hak ve borçları ile blok satış yöntemi ile özelleştirildiğinden ve özelleştirmenin doğal bir sonucu olarak davalı HSS ve İHDS imzalanırken açıkça gayrikabili rücu ile ibra edildiğini, bu tür bir davanın taraflarına yöneltilmesinin mümkün olmadığından davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, rücuya konu olay,

16/04/2006 tarihinde düğün merasimi sırasında bahçede elektrik akımı ile çarpılarak vefat eden ...'ın hak sahipleri ile yaralanan ... ve ...'e tazminat ödenmesi olduğunu, bir kişinin ölümü ve iki kişinin yaralanması ile sonuçlanan olay üzerine ... AHM 2008/33 ve 34 E. sayılı dosyaları ile ... Edaş aleyhine maddi manevi tazminat davası açıldığını, anılan dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... Edaş'ın %20, ...

Belediye Başkanlığı'nın %30 ve konut sahibi ...'ın %50 kusurlu bulunduğunun görüldüğü, ... Edaş, karar ve rapor çerçevesinde ödediği bedelin diğer kusurlu bulunan taraflardan rücuen tahsili için ... 2. AHM 343 E sayılı dosyası ile dava açtığını, kısmen kabul edilen davada ...

Edaş aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini, eldeki rücu davası ise işte bu aleyhe vekalet ücreti ödemeleri hakkında olduğunu, davalı kurumun bu dosya ile hiçbir şekilde hukuki sorumluluğu bulunmadığını, davacı müşterek ve müteselsil sorumluluk gereği ödediği bedeli diğer kusurlu taraflara kusurları nispetinde rucü ettiğini, davadaki aleyhe vekalet ücretini ise alakasız haksız hukuksuz şekilde ...'tan istediğini, mahkemenin tek ve yalnızca İşletme Hakkı Devir Sözleşmesini (İHDS) esas almak suretiyle vermiş olduğu karar ve hukuki yorumun hatalı olduğunu,

... ile Elektrik Dağıtım A.Ş'leri arasında 24/07/2006 tarihinde imzalanan ve halen yürürlükte olan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin "Diğer Hususlar" başlıklı 18.6 maddesinde yer alan.

"Şirket, (...) bu sözleşmeye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil olmak üzere başkaca bir kamu kurum veya kuruluşundan talepte bulunamayacağını, (...) ...'tan masraf, zarar veya herhangi bir isim altında hiçbir talepte bulunmayacağını gayrikabili rücu ve kayıtsız şartsız olarak beyan, kabul ve taahhüt eder." hükmü gereğince davacı şirketin dava konusu ettiği alacaklara ilişkin olarak hiçbir talepte bulunmayacağının açıkça ortada olduğunu, salt İHDS tarihi olan 24/07/2006 tarihinden önceki döneme ait bütün sorumluluğun ...'a ait olduğu şeklinde hüküm kurulmasının bozmayı gerektirdiğini,

idarenin sorumluluğunun baki tutulması şeklindeki yorumun özelleştirmenin amacına da aykırı olduğunu, davalının davacıya kesinleşmiş bir borcu olmadığından ve dava konusu talep yargılamayı gerektirdiğinden ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuki olmadığını, alacağın avans faiz ile birlikte tahsiline hükmedilmesine itiraz ettiğini, dava konusu alacak talebinin dayanağı olan davada, alacağın yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedildiği ve ödemeler yasal faiz üzerinden yapılmış olmasına rağmen yerel mahkemece tesis edilen hükümde avans faizine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

söz konusu durumun davacı şirket lehine haksız kazanç sağlayacak ve şirket lehine sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; işletme hakkı devir sözleşmesine dayanılarak talep edilen rücuen tazminat davasıdır.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

... İcra Dairesi'nin 2015/120 esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı ... tarafından, borçlu ... aleyhine ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/343 E., 2013/182 K.sayılı ilamı ile hükmedilen 13.089,76 TL vekalet ücreti ve fer'ileri olmak üzere toplam 15.077,76 TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı , ... tarafından 05/03/2015 tarihinde iş bu icra dosyasına 17.653,26 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

... İcra Dairesi'nin 2015/121 esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı ... Belediye Başkanlığı tarafından, borçlu ... aleyhine ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/343 E., 2013/182 K.sayılı ilamı ile hükmedilen 1.832,40 TL, 1.609,08 TL vekalet ücretleri ve fer'ileri olmak üzere toplam 3.981,48 TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ... tarafından 04/03/2015 tarihinde iş bu icra dosyasına 4.687,24 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/343 E., 2013/182 K.sayılı ilamı incelendiğinde; davacı birleşen dosya davacısı ... tarafından, davalı birleşen dosya davalısı ... ve ...

Belediye Başkanlığı aleyhine 16/04/2006 tarihinde davalı ...'ın müstakil evinin bahçesinde düzenlenen düğün merasimi sırasında düğünü seyretmek için gelen ve ...'a ait evin üst kat terasına çıkan çocuklardan ...'ın aşağıya bakmaya çalışırken, elektrik tellerine çarparak hayatını kaybettiği, onu kurtarmaya çalışan ... ve ...'ün ise aynı şekilde elektriğe kapılarak yaralandıkları olay nedeniyle hak sahipleri tarafından açılan ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/33 E- 2008/34 Esas sayılı yargılaması sonucu kesinleşen ilamların icraya konulması neticesinde hak sahiplerine ödeme yaptığı , yargılamalarda alınan bilirkişi raporları uyarınca olayın meydana gelmesinde ...'a %20, ... Belediye Başkanlığına %30, ...'a %50 kusur izafe edildiği, bu nedenle ... tarafından yapılan tüm ödemelerin kusurları oranında dava dışı ... ve ... Belediye Başkanlığı'ndan rücuen tahsili talebiyle dava açıldığı, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/05/2013 tarih, 2012/343 E., 2013/182 K.sayılı ilamı ile davacı ...'ın davasının asıl ve birleşen dava yönünden kısmen kabulü ile kısmen reddine, kabul ve red oranları dikkate alınarak taraflar lehine ayrı ayrı vekalet ücretlerine hükmedilmesine karar verildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, yasal mevzuat ve istinaf nedenleri birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... tarafından, dava dışı ...'a ait müstakil evde 16/04/2006 tarihinde ... elektrik akımına kapılması sonucu ölmesi ,ve ... ve ...'ün yaralanması sonucu ... aleyhine açılan tazminat talepli davalar sonucu ...'ın hak sahiplerine yapmış olduğu tazminat ödemelerinden, dava dışı ... ile ... Belediye Başkanlığı'nın da kusurları oranında sorumlu olduğundan bahisle, dava dışı ... ve ...

Belediye Başkanlığı aleyhine rücuen tazminat talebiyle dava açtığı, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/05/2013 tarih, 2012/343 E., 2013/182 K.sayılı kararı ile ...'ın davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verildiği,dava dışı ... ve ... Belediye Başkanlığı lehine de, davanın red edilen kısmı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretlerine hükmedildiği, dava dışı ... ve ... Belediye başkanlığı tarafından ise iş bu vekalet ücretlerinin tahsili amacıyla ...

İcra Dairesi'nin 2015/120 ve 2015/121 esas sayılı icra takip dosyaları ile takip başlatıldığı, davacı ...'ın iş bu takip dosyalarına ödeme yaptığı, eldeki dava ile de iş bu takip dosyaları nedeniyle yapmış olduğu toplam 22.340,50 TL ödemenin davalıdan tahsilini talep ettiği hususunda dosyamız kapsamında ihtilaf bulunmadığı,

Dosyamız kapsamındaki ihtilafın davacı ...'ın bahsi geçen vekalet ücretlerine yönelik icra takipleri nedeniyle yapmış olduğu ödemenin İHDS kapsamında davalıdan rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı görülmüştür.

Taraflar arasında akdedildiği hususunda her hangi bir ihtilaf bulunmayan 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.1 maddesinde; sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun ...'a ait olduğu, 7.4 ve 7.6 maddesinde de; dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabının ... olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu bağlamda somut olay irdelendiğinde; davacı tarafça yukarıda ayrıntısıyla izah edildiği üzere, ödemek zorunda kaldığı tazminat tutarının kusurları oranında dava dışı ... Belediye Başkanlığı ile ...'dan rücuen tahsili talebi ile açmış olduğu dava neticesinde ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/05/2013 tarih, 2012/343 E., 2013/182 K.sayılı kararıyla dava dışı ... ve ...

Belediye Başkanlığı lehine hüküm altına alınan vekalet ücretlerinin icra yoluyla talebi üzerine davacı ... tarafından ... İcra Dairesi'nin 2015/120 esas sayılı takip dosyasına ödenen 17.653,26 TL ile ...

İcra Dairesi'nin 2015/121 esas sayılı takip dosyasına ödenen 4.687,24 TL'nin davalıdan tahsilinin talep edildiği yani tahsili talep edilen ödemelerin , ... tarafından yürütülmüş bulunan faaliyetler nedeniyle zarar gören üçüncü kişiler tarafından talep edilen tazminat olmayıp, yukarıda ayrıntısı ile izah edildiği üzere zararlandırıcı eylemde kusuru olduğu ve bu nedenler kendilerinden rücuen tazminat talep edilen dava dışı ...

Belediye Başkanlığı ile ...'a yapılan vekalet ücret ödemeleri olduğu , bu bağlamda tarafların imzaladıkları 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin.

7.4 maddesi "...Dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı ...'dır. .." hükmü dikkate alındığında ,zarar gören üçüncü kişi dışındaki kişilere yapılan ödemelerin İHDS kapsamında kalmayıp davacının dava dışı üçüncü kişilere rücu etmesi neticesinde ödediği bedeli rücuen davalıdan talep edemeyeceği, bu bağlamda ilk derece mahkemesince ihtilafın İHDS kapsamında kalmadığı dikkate alınarak,

davacının davasının reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye Üye - Zabıt Katibi -