Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1402 K.2025/22

Taraflar arasındaki sigorta tazminatı istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı, davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı; araç kiralama işi yaptığını, davalı sigorta şirketi ile rent a car kasko poliçesi tanzim ettiklerini, kendisine ait olan sigortalı ... plakalı aracın, kiracı ... kullanımında iken 08/06/2020 tarihli trafik kazası sonucu hasarlandığını, trafik kazası sebebiyle eksperden gerçek zararının tespit edilmesini istediğini, eksperin, araçtaki hasarı 86.805,66-TL olarak belirlediğini, bu zarardan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, ayrıca ekspere 450-TL ekspertiz ücreti ödediğini, davalı sigortanın,

talebine rağmen hasar bedeli ve ekspertiz ücretini kendisine ödemediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 86.805,66-TL hasar tazminatı ile 450-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 87.255,66-TL'nin, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı; davacı ...'a ait ... plakalı aracın, 143929420 numaralı Birleşik Kasko Sözleşmesi Sigorta Poliçesi ile 17/04/2020-17/04/2021 tarihleri arasında güvence altına alındığını, 08/06/2020 tarihinde, sigortalı aracın Ankara İli, Yenimahalle İlçesinde ... plakalı araçla maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza sonrası davacının başvurusu ile atanan eksperler tarafından sigortalı araçta meydana gelen zararla kazanın meydana geliş şekli hakkında başlatılan inceleme sonucu düzenlenen suistimal raporunda, hasarın, olumsuz olarak değerlendirildiğini,

davaya konu aracın kullanım amacı kiralık araç olarak beyan edilip davacı tarafından sigorta ettirilmekle birlikte, aracın kiralama işlemlerinin, davacı tarafından mı yoksa raporda belirtilen ...

Oto Kiralama firması tarafında mı yapıldığı hususunun belirli olmadığını, kaldı ki davacı tarafından dava dilekçesi ekine araç sürücüsü ... isimli şahıs ile yapılmış bir kira sözleşmesinin de eklenmediğini, sigortalı aracın kiralama işlemlerinin kimin tarafından yapılacağı hususunun poliçe tanzim edilirken risk priminin belirlenmesi açısından önemli olduğunu, aksi davranışın beyan yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenlerle davacının, sigorta genel şartları uyarınca tazminat hakkını kaybettiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davacının talep ettiği tazminatın son derece fahiş olduğunu,

avans faizi işletilmesi talebini kabul etmediğini, davacı ile aralarında tanzim edilen sigorta poliçesinin Muafiyet Bilgileri başlıklı 2. maddesinde "herhangi bir hasarda 4.479,70 TL tenzili muafiyet uygulanacaktır" denildiğini, yargılama sonucunda aleyhlerine hüküm kurulması halinde muafiyetin dikkate alınması gerektiğini, aracın hasar bedelinin bilirkişi tarafından net olarak tespitinin gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının tacir olduğu, mahkemenin görevli ve yetkili olduğu, Ticaret sicil kayıtlarından "... ... Yedek Parça Emlak inşaat Otomotiv Turizm... Ltd. Şti." nin, 24/10/2019 tarihinde ... tarafından, ... 'a devredilmiş olduğu, genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ekspertiz raporu, trafik kayıtları, kaza tutanakları , ... Oto kiralama sözleşmesi, ...

Oto tarafından aracın sürücü ...' e kiralandığına ilişkin yazı cevabı, hasar ve sigorta uzmanı bilirkişi raporu kapsamı, poliçede aracın kullanım şekli olarak "kiralık oto- şöförsüz" olarak kiraya verileceğinin belirtildiğinin görülmesi, aracın, kiralık olduğu sabit olup trafik kaza tespit tutanağı da gözetilerek hasarın, poliçe kapsamında kaldığının kabulünün gerektiği ve poliçe hükümleri uyarınca 4.479,70-TL tenzili muafiyet yapılarak bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle;

" Davanın kısmen kabulüne, 81.519,61 TL hasar bedeli, 450 Ekspertiz ücreti toplamı 81.969,61 TL'nin arabuluculuk tutanak son tarihi itibari ile temerrüde düştüğü kabul edilerek 24.06.2021 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine " ilişkin karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, eksik inceleme ile karar verildiğini, hasarın poliçe teminatı dışında kaldığına yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, hasar dosyası kapsamında yapılan tespitlerde aracın kullanım amacının kiralık araç olduğu beyan edilerek davacı tarafından sigorta ettirildiği anlaşılmakta ise de, bu kiralama işlemlerinin davacı tarafından mı yoksa raporda geçen ...

Oto Kiralama firması tarafından mı yapıldığının belli olmadığını, kiralayan ... ile yapılmış bir kira sözleşmesinin de sunulmadığını, davacının, Kasko Sigortası Genel Şartları ile TTK'nın 1435 ve 1439 madde hükümlerine göre beyan yükümlülüğüne kasıtlı olarak aykırı davrandığını, kazadan 9 gün sonra geç bildirimde bulunduğunu, ihbar yükümüne aykırı davrandığını, şirket eksperlerinin aracı incelemesine izin vermediğini, tazminat hakkını bu nedenlerle kaybettiğini, mahkeme kabulünün bu nedenlerle hatalı olduğunu ayrıca bilirkişi raporunda hasar tespitine esas bildirilen piyasa rayiçlerinin bilimsel olmadığını,

piyasa fiyatlarını gösteren karşılaştırmalı ürünlerin raporda gösterilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409. maddesinde sigortacının, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.

Dava konusu hasarın, davalı sigorta şirketine ihbar edilmesi üzerine, davalı sigorta tarafından görevlendirilen ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen 30/06/2021 günlü kasko kesin

ekspertiz raporunda; parça bedelinin iskontolu 41.427,84-TL, işçilik bedelinin 7.285,00-TL, ikinci hasar parça

bedelinin iskontolu 11.936,42-TL olmak üzere toplam hasarın, 4.479,70-TL'lik muafiyet sonrası 56.169,56-TL olup 10.110,52-TL'lik KDV ile birlikte toplam 66.280,08-TL olduğunun belirlendiği, davacı tarafından tek taraflı olarak aldırılan bilirkişi raporunda ise; parça bedelinin 77.896,66-TL, işçilik bedelinin 8.909,00-TL olmak üzere toplam hasarın, KDV dahil 86.805,66-TL olacağının belirlendiği görülmüştür.

Dosya kapsamında Makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda; davacı tarafından tek taraflı aldırılan bilirkişi raporu ve davalı tarafından görevlendirilen eksperin tanzim etmiş olduğu raporun incelendiği, dava konusu aracın, olayın oluş şekli, fotoğraflar, ekspertiz raporlarında sıralanan hasarlı parça

niteliklerine göre, sağ yan, sol arka ve ön kesiminden hasara uğradığı, davacının aracına ilişkin alınan

rapor ve ekspertiz raporu karşılaştırıldığında; ekspertiz raporu ve tespit raporu arasında iskonto ve bazı

parçalar bakımından farklılıklar bulunduğu, her ne kadar davalı sigorta şirketi hasarın fahiş

olduğunu beyan etmiş ise de, iskonto olmama durumu dikkate alındığında davacı tarafından aldırılan

raporda belirtilen hasarın daha ekonomik olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından görevlendirilen

eksperin anlaşmalı olan servis ... servisini kullandığı, Davacı tarafından aldırılan

bilirkişi raporunda hasarın 86.805,66-TL, davalı tarafından görevlendirilen eksperin, iskontolu hasarın

66.280,08- TL olduğunu belirlediği, dosya kapsamına göre aracın onarılmadan satışının yapıldığı, aracın

olay anındaki ikinci el piyasa değerinin 290.000-TL olup hasar miktarına göre pert-total olmadığı, davacının zararının aracın pert-total olma durumuna göre değil parça ve işçiliklerine göre belirlenmesi

gerektiği, davalının görevlendirdiği eksperin, hasarda 30.631,10-TL iskonto

yaptığı ancak yaklaşık % 50’ye tekabül eden bu iskonto ile aracın sağlıklı onarımının mümkün olmayacağı

gibi gerçek hasarı da kapsamayacağı, buna göre davalının görevlendirdiği eksper tarafından

tanzim edilen rapor karşısında davacı tarafından aldırılan raporun hasara daha uygun olduğu, ancak poliçe muafiyeti gereği 4.479,70-TL muafiyet tenzilinin gerektiği, sonuç olarak davacıya ait araçta

meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 08/06/2020 tarihi itibariyle 81.519,61-TL olduğunun bildirildiği anlaşılmış, mahkemece, bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; poliçe hükmü gereği tenzili muafiyet yapılarak taraflarca aldırılan eksper raporları değerlendirilerek hesaplama yapılmış olması, özellikle davalı tarafından yaptırılan eksper incelemesinin ayrıntılı şekilde karşılanmış olması dikkate alındığında hükme ve denetime elverişli olup davalının rapora ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Olay sırasında davacı adına kayıtlı bulunan ... plakalı araç, davalı sigorta şirketi

tarafından, 17/04/2020-17/04/2021 vadesinde meydana gelecek rizikolara karşı, 143929420 numaralı

birleşik Kasko Sözleşme Poliçesi “Genişletilmiş Kasko” teminat altına alınmıştır. Sigorta poliçesinde

sigortalı ve aracın ruhsatında araç maliki olarak ... yer almakta olup taraflar arasında tanzim edilen poliçede aracın kullanım şekli " kiralık oto - şoförsüz " olarak belirlenmiştir. Mahkemece, poliçede aracın kullanım şeklinin "kiralık oto- şöförsüz" olarak kiraya verileceği şeklinde belirtilmesi ile aracın, kiralık olduğunun sabit olduğu ve trafik kaza tespit tutanağı kapsamı da gözetildiğinde hasarın, poliçe kapsamında kaldığının kabulü ile davanın bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut dosya kapsamında toplanan delillerden; dava dışı ... Oto Kiralama firması tarafından verilen 23/03/2022 havale tarihli dilekçede, davacıya ait ... plakalı ... marka aracın, 2019 Kasım - 2021 Temmuz arasında, dava dışı ...

Oto Kiralama firmasında kiralık araç olarak çalıştırıldığı, ... tarafından yapılan kaza sonrasında ise hasarlı olarak satıldığı (davacı, aracı, 12/10/2020 tarihinde 3.kişiye hasarlı haliyle satmıştır) ve kirada çalışmasının sona erdiğinin bildirildiği, Ticaret Sicil kayıtlarından, davacının hissedarı olduğu ... ... Yedek Parça Emlak İnşaat Otomotiv Turizm ... Ltd. Şti. de ki mevcut hisselerini, 24/10/2019 tarihinde dava dışı ...'a devrettiği, sözü edilen ...

Oto Kiralama firmasının, bu şirket bünyesinde faaliyet gösterdiği, davacının, iş bu poliçenin düzenlenmesini istemekte ki amacının, maliki olduğu sigortalı aracı, oto kiralama işi yapan firma bünyesinde şoförsüz olarak 3. kişilere kiralamak olduğu, poliçede kiralamanın kimin tarafından yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Kaza Tespit Tutanağı kapsamına göre söz konusu trafik kazası 08/06/2020 tarihinde, dava dışı sürücü ... kullanımında iken meydana gelmiştir. ... isimli kişiyle dava dışı ... Oto Kiralama şirketi arasında düzenlenen " oto kiralama sözleşmesi" dosyaya sunulmuştur.

Bu sözleşmede sigortalı araç bilgileri bulunmakta olup aracın çıkış tarihi, 06/06/2020 18:58, aracın dönüş tarihi ise 08/06/2020 11:00 olarak yer almakta olup kaza tespit tutanağı kapsamına göre aracın, kiracı ... kullanımında iken kazaya karışarak hasarlanması anılan zaman dilimi içinde olup o halde davalı sigortanın, kazanın poliçe teminatı dışında kaldığı, beyan yükümlülüğüne aykırı davranılması sebebiyle tazminat hakkının kaybedildiğine ilişkin istinaf sebepleri yerinde değildir.

Davacı ile davalı arasındaki poliçenin, 17/04/2020-17/04/2021 tarihleri arasını kapsadığı, 08/06/2020 tarihinde meydana gelen kazanın, poliçe kapsamında kaldığı, poliçede davalının kabulüne göre de aracın kullanım şeklinin "kiralık oto- şöförsüz" olarak kiraya verilmesi olarak belirtildiği, kazanın, aracı kiralayan 3. kişi ... sevk ve idaresindeyken meydana geldiğinin kaza tespit tutanağı ile sabit olup tarafların da kabulünde olduğu, yine aracı kiralayan ile ... oto Kiralama firması arasında oto kira sözleşmesi imzalandığı, o halde dosya kapsamında ki delillere göre, söz konusu kazanın, poliçe teminatı dahilinde kalarak davacının, bildirim ve beyan yükümüne aykırı davranmadığına ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davalı sigorta, davacının, kazadan 9 gün sonra geç bildirimde bulunduğunu, kaza sonrası araç üzerinde incelemelere izin vermediğini ileri sürmüş ise de; dosya kapsamında alınan 25/05/2022 tarihli bilirkişi raporu kapsamına göre, dava konusu hasarın davalı sigorta şirketine ihbar edilmesi üzerine sigortanın görevlendirdiği ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen 30/06/2021 günlü kasko kesin

ekspertiz raporunda, parça bedeli iskontolu 41.427,84-TL, işçilik bedeli 7.285-TL, ikinci hasar parça

bedeli iskontolu 11.936,42-TL olmak üzere toplam hasarı, 4.479,70-TL muafiyet indirimi ve

10.110,52-TL KDV ilavesi ile, 66.280,08-TL olarak belirlediği, davacı tarafından tek taraflı olarak aldırılan bilirkişi raporunda ise, parça bedeli 77.896,66-TL,

işçilik bedeli 8.909-TL olmak üzere toplam hasarın KDV dahil 86.805,66-TL olacağının belirtildiği, dosya kapsamına göre, araç onarılmadan satışının yapıldığı, davalı tarafından görevlendirilen eksper tarafından

tanzim edilen rapor karşısında, davacı tarafından aldırılan raporun hasara daha uygun olduğunun tespit edildiği, ancak poliçe muafiyeti gereği 4.479,70-TL muafiyet tenzili gerektiği, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının, buna göre olay tarihi olan

08/06/2020 tarihi itibarıyla 81.519,61-TL olacağı, olayın, trafik

kazası tespit tutanağında belirtilen şekilde ve poliçe vadesinde gerçekleşmesi, araçta meydana gelen hasarlar ile kaza tespit tutanağının uyumlu olması da dikkate alındığında poliçe teminatı

kapsamında olduğunun değerlendirildiği görülmüştür. O halde, hükme ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu kapsamındaki tespitlere göre, davalının, bu hususlara ilişkin itirazının yersiz olduğu gibi davalı sigortanın, araç üzerinde eksper incelemesi yaptırdığı, aksinin davalı sigorta tarafından, somut delillerle kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -