Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1403 K.2024/166

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı bankanın ... Şubesi ile ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 08/09/2015 tarihli 15.000.000,00 TL bedelli, 29/06/2018 tarihli 10.000.000,00 TL bedelli, 17/05/2013 tarihli 750.000,00 TL bedelli, genel kredi sözleşmeleri gereğince krediler kullandırıldığını, akit firma dışındaki davalı diğer borçlular .... ve Tic. Ltd.

Şti., 1. maddede sözü edilen genel kredi sözleşmelerini müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, borcun tamamından davacı bankaya karşı hukuken sorumlu olduklarını, sözleşmeden doğan borcun ödenmemesi üzerine davacı banka tarafından akit firma ve karşı taraf kefillere Yenimahalle 3. Noterliği’nin 22/12/2020 tarih-36697 yev. no.lu ihtarnamesi keşide edilerek ilgili hesapların kat edildiğinin bildirildiğini, kredi borçlarının ödenmesi gerektiği aksi halde yasal takibe geçileceğinin ihtar edildiğini,

borcun ihtarnamenin tebliğine karşın ödenmemesi üzerine davacı banka alacaklarının tahsilini teminen 25/03/2021 tarihinde (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla) karşı taraf kefil aleyhine Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2021/4178 esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine başlandığını,

ancak karşı taraf borçlular vekili tarafından icra dosyasına sunulan dilekçe ile takibe ve takip talebinde belirtilen borçların tamamına itiraz edildiğini belirterek davalılar tarafından Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2021/4178 esas sayılı dosyasına yönelik haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şekliyle devamına, davalılar aleyhine itiraz edilen alacağın %20’sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde kredilerin davalı ...Ltd.Şti’ne kullandırıldığını, diğer davalıların kefil sıfatı taşıdığı belirtilmiş olmasına rağmen dilekçe ekinde kredi ve kefalet sözleşmeleri bulunmadığını, davacı davalıların itirazı üzerine duran Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2021/4178 sayılı ilamsız takibinden önce icra takibine konu ettiği aynı alacağı için 11.03.2021 tarihinde Ankara Gayrımenkul Satış İcra Dairesinde 2021/574 esas numarası ile 3.850.000 TL asıl alacak üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattıklarını,

dava konusu icra takibi ve icra takibi yanında davacı aynı alacağı için 13.01.2021 tarihinde Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesinde 2021/70 esas numarası ile 1.250.000 TL asıl alacak üzerinden de ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattıklarını, davacı dava konusu ettiği alacağı rehin ipotekle teminat altına almış olduğundan İİK 45/1 maddesi gereği öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla alacağını tahsil etmeye çalışmalı alacağını tahsil edemez ise diğer takip yollarına başvurmasını gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece.

Davalı asıl borçlu yanında müteselsil kefil davalıların ödenmeyen kredi borcundan kefalet limiti oranında ve kendi temerrütlerinin hukuki sonuçları ile sorumlu olduklarından genel kredi sözleşmelerine dayalı olarak davacı banka tarafından asıl borçlu şirkete kullandırılan taksitli ticari krediler kapsamında ödenmeyen davacı banka alacağından sözleşme hükümleri dikkate alınarak bilirkişi tarafından yapılan hesaplama neticesinde takip tarihi itibariyle davacı bankanın 9.808.711,45 TL asıl alacağının bulunduğu, bu alacaktan genel kredi sözleşmesi hükümleri gereğince müteselsil kefil davalıların sorumlu olduğu,

İİK 45 maddesi kapsamında asıl borçlu ...San.ve Tic.Ltd.Şti'nin davacı bankaya olan borçlarının teminatını teşkil etmek üzere düzenlenmiş olan toplam 5.100.000,00 TL ipotek tutarının davacı bankanın 9.808.711,45 TL alacağından mahsubu ile bakiye 4.708.711,45 TL alacağın ilamsız takip kapsamında davalı asıl borçludan istenebilir olduğu öte yandan ödeme emrinde gayri nakit alacağın depo edilmesine ilişkin bir talep bulunmadığı,

nakit alacak ile birlikte tahsilinin talep edildiği görülmekle usulüne uygun depo talebini içermeyen gayri nakit alacağa ilişkin itirazın iptali talebinin yerinde olmadığı mahkememizce kabul edilmiş, asıl borçlu lehine düzenlenmiş olan ipoteklerin paraya çevrilmesine ilişkin Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin 2021/70 esas ve 2021/574 esas sayılı takip dosyaları nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ilamsız takibin devamına karar verilmiş ipotekli taşınmazların satış işlemleri yapılmış ise de 2021/574 esas sayılı takipte satışın henüz kesinleşmediği,

2021/70 esas sayılı takipte ise satışın işbu dava tarihinden sonra 06.07.2021 tarihinde kesinleşmiş olduğu nazara alınarak tahsilatların icra müdürlüğünce infaz aşamasında nazara alınmasına, asıl alacak likid bulunduğundan kabul edilen nakit alacak miktarı üzerinden davacı yaranına icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

davanın kısmen kabulü ile Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2021/4178 esas sayılı takibe davalı ...San.ve Tic.Ltd.Şti'nin itirazının 4.708.711,45 TL asıl alacak üzerinden, davalılar ...'in itirazının 9.808.711,45 TL asıl alacak üzerinden iptali ile Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin 2021/70 esas ve 2021/574 esas sayılı takip dosyaları nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takibin aynı koşullarda devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

%20 icra inkar tazminatı olan 1.961.742,29 TL'nin davalı ...San.ve Tic.Ltd.Şti'nin 941.742,29 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, takibin kötü niyetle yapıldığı kanıtlanamadığından davalıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine, Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin 2021/70 esas ve 2021/574 esas sayılı takip dosyalarında yapılan tahsilatların icra müdürlüğünce infaz aşamasında nazara alınmasına karar vermiştir

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı asıl borçlu ...Ltd.şti. davacıdan kullandığı krediler nedeniyle davacı lehine 2.250.000,00 TL, kredilere kefil olan davalı ... ise 2.850.000,00 TL bedelli ipotek tesis ettiğini, sonuçta kullanılan kredilerin teminatı olarak toplamda 5.100.000,00 TL ipotek tesis edildiğini, davalı ...Ltd.şti 2012 yılında davacı bankadan kredi kullanmaya başladığını, 2012-2016 yılları arasında kullandığını 2.059.000 TL toplam tutarlı kredilerin tamamını anapara+faiz olarak ödediğini,

akabinde davacı bankanın basiretli bir tacir gibi davranmayarak davacı ve kefillerinden aldığı teminatların çok üzerinde kredi kullandırması nedeniyle borçun katlanarak büyüdüğünü ve ödenemez hale geldiğini, davalı ...2018 yılında davacıya (rakamlarda hata olabilir) 6 milyon TL anapara ve 4 milyonun üzerinde faiz ödemesi yaptığını, resmi kurum ve okullara yemek üretimi yapan asıl borçlunun pandemi nedeniyle kurum ve okulların kapanması üzerine ödeme güçlüğüne düşerek kredi taksitlerini ödeyememesi üzerine davacı banka kullandırdığı krediler nedeniyle;

a) 13.01.2021 tarihinde ankara gayrımenkul satış icra dairesinde 2021/70 e numarası ile 1.250.000 tl asıl alacak üzerinden de ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi, b) 11.03.2021 tarihinde ankara gayrımenkul satış icra dairesinde 2021/574 e numarası ile 3.850.000 tl asıl alacak üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattığını, davacı bu iki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinden hemen sonra aynı borç için 24.03.2021 tarihinde Ankara 6.icra Müdürlüğünün 2021/4178 sayılı dosyası ile ipotek bedellerini dahi alacağından düşmeden tüm alacağı için ilamsız icra takibi başlattığını,

önce rehne başvurma kuralına rağmen davacı alacaklı bu kurala riayet etmeden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibiyle beraber aynı alacak için ilamsız icra takibi de başlattığını, ilamsız icra takibine itiraz edildiğini, davacının kullandırdığı krediler için asıl borçlu ...Ltd.şti’nin 2.250.000,00 TL, davalı kefil ...’in ise 2.850.000,00 TL ipotek verdiğini, davacının bu ipotekler nedeniyle icra takibi başlattıktan sonra aynı alacağın tamamı için ilamsız icra takibi yapmasının İİK.

45. maddeye aykırı olduğu, ilamsız takipte “ tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla” şerhinin bulunmadığını, ayrıca ilamsız takipte faiz de talep edilmediği” belirtilerek, takdiri mahkemeye ait olmak üzere, davacının ipotek veren asıl borçlu ile yine aynı borç için ipotek veren kefil ... hakkında yaptığı ilamsız takip yapamayacağını, diğer borçlu kefillerin hakkında yapılan ilamsız takibin” tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla” şerhi ile birlikte yapılabileceğini raporunda belirttiğini, bilirkişi raporu dosyaya ulaştıktan sonra davacı bilirkişi raporuna yaptığı itirazda;

“yaptığı ilamsız takibin hukuka aykırı olmasının kendisinden kaynaklanmadığını, kendisinin düzenlendiği takip talebi ve ödeme emrinin icra dairesi tarafından fiziki dosya tutulmadığı gerekçesiyle kabul edilmediğini, bu nedenle takip talebinin yanlış ve hatalı olduğu” savunmasını yaptığını, davacının, dava konusu ettiği alacağı rehin/ipotekle teminat altına almış olduğundan İİK’nın kamu düzenine ilişkin 45/1 maddesi gereği öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıp alacağını tahsil edemez ise diğer takip yollarına başvurmasının,

başka bir deyişle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla açtığı icra takibinde alacağı miktar netleşmeden ilamsız icra takibi yapamayacağı kuralı yerel mahkeme tarafından görmezden gelinerek bahsi geçen emredici maddeye aykırı karar verilmesinin, davacının tüm dava boyunca ve halen ilamsız takibe konu ettiği, ipotek bedelleri dahil, tüm alacağı için cebri icra işlemleri yapmaya devam etmesinin yine mahkeme tarafından görmezden gelinerek davacının açtığı ve yürüttüğü takipte kötüniyetli olmadığına karar verilmesini, asıl borçlunun kullandığı krediye kefil olan davalı ...’in takibe konu borç için 2.850.000,00 TL ipotek verdiğinin sabit olduğunu,

bu nedenle ... aleyhinde İİK 45/1 maddesi gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip sonuçlanmadan ilamsız takip yapılamayacağı halde, üstelik ipotek bedeli düşürülmeden, takibin devamına karar verilmesi açıkça hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle tüm davalılar için verilen davanın kısmen kabulü kararının kaldırılarak davanın tüm davalılar yönünden reddine ve davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, numaralı talebimiz yerinde görülmezse mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Sitesi Şubesi müşterilerinden ...San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne, 08/09/2015 tarihli- 15.000.000,00 TL bedelli, 29/06/2018 tarihli, 10.000.000,00 TL bedelli, 17/05/2013 tarihli 750.000,00 TL bedelli genel kredi sözleşmeleri gereği krediler kullandırılmış, davalılar ... , ... Paz. Ve Tic. Ltd.

Şti. de, sözkonusu sözleşmelerin tamamını, müşterek borçlu - müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, kredili borçlu firma ve kefillere ait kredi hesabı, müvekkili bankaca görülen lüzum üzerine 30.09.2019 tarihinde kat edildiğini ve borçlulara Yenimahalle 3. Noterliği’nin 22/12/2020 tarih-36697 yev. no.lu ihtarnamesinin keşide edilerek, ilgili hesabın kat edildiği ve kredi borcunun ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, hesabın usulüne uygun olarak kat edilmesine rağmen borcun ödenmemesi üzerine Ankara 8.asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/52 d.iş. sayılı dosyasından yapılan başvuru neticesinde, kredili asıl borçlu ...

San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Yönünden, faiz ve masraflar hariç 9.232.849,67 TL tutarındaki toplam alacaktan, icra iflas kanununun 45.maddesi gereğince ipotek limiti olan 5.100.000,00TL düşüldükten sona kalan ve teminat altına alınmayan 4.132.849,67 TL tutarındaki alacağın, müteselsil kefillerden ... yönünden faiz ve masraflar hariç 9.232.849,67 TL tutarındaki toplam alacaktan, icra iflas kanununun 45.maddesi gereğince, kefaletinin teminatını teşkil etmek üzere tesis edilen ipotek bedelleri toplamı olan 2.850.000,00 TL düşüldükten sona kalan ve teminat altına alınmayan 6.382.849,67 TL tutarındaki alacağın, diğer kefiller ...

Paz. Ve Tic. Ltd.

Şti. yönünden ise borçlar kanununun müteselsil kefaleti düzenleyen 586. maddesi hükmü gereğince 9.232.849,67 TL tutarındaki alacağın (faiz ve masraflar hariç) tamamının tahsili için ihtiyati haciz kararı temin edildiğini, mahkeme heyeti tarafından görevlendirilen sayın bilirkişi tarafından hazırlanan raporda, müvekkili bankanın takip tarihi itibariyle davalılardan toplam 13.095.250,68TL tutarında alacağının bulunduğunu ve taleple sınırlılık ilkesi gereği müvekkilinin davalılar ...

Paz Tic Ltd Şti. aleyhine 10.488.794,34 TL harca esas değer üzerinden takip yapmakta haklı olduğu tespitlerine yer verilerek davadaki haklılıklarının doğruladığını ve yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek, davalılar aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedildiğini, gayrinakdi alacağın deposu talepleri ile faiz taleplerimiz yönünden davanın reddedilerek müvekkili banka aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini, yerel mahkeme tarafından verilen kararının kısmen kaldırılmasına ve davanın tüm talepleri yönünden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; davacı banka ile davalı ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan kredinin ödenmediğinden bahisle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344. maddesinde, istinaf dilekçesi verilirken istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve tebliğ giderleri de dahil olmak üzere tüm giderlerin ödeneceği, bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirileceği, verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkemece başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verileceği düzenlemesi yer almaktadır.

Davalılar vekili tarafından istinaf başvuru dilekçesi ile birlikte nispi istinaf karar harcı ile istinaf kanun yoluna başvurma harcı yatırılmamıştır. Bunun üzerine Dairemizin istemi üzerine ilk derece mahkemesince 6100 sayılı HMK'nun 344. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna başvuru esnasında alınması gerekli olan 167.508,77 TL nispi karar harcı ile 80,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının ve 200,00 TL gider avansının ikmali için düzenlenen muhtıra davalılar vekiline 26/07/2022 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak verilen bir haftalık kesin sürede muhtıra ile bildirilen istinaf nispi karar harcı ile istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve gider avansı yatırılmamıştır.

Tüm bu nedenlerle davalılar vekilince süresi içerisinde harç yatırılmadığından Dairemizce HMK'nun 352. maddesi gereğince HMK'nun 346/1 madde kapsamında istinaf başvurusunun yapılmamasına karar verme yetkisi bulunduğu görüşünde ise de, emsal Yargıtay kararı doğrultusunda 6100 Sayılı HMK'nın 346/1. maddesi gereğince gerekli kararın verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir (Emsal mahiyette Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 26/01/2021 tarih ve 2021/85 Esas 2021/463 Karar sayılı ilamı).