Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1737 K.2024/1295

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen tarımsal amaçlı genel kredi ve teminat sözleşmesinin teminatı olmak üzere müvekkili ...'nın taşınmazları üzerinde ipotek tesis edildiğini, ipotek tesis tarihinde müvekkilinin ayırtım gücü bulunmadığını iddia ederek taşınmazlar üzerine tesis edilen ipoteklerin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Bankası AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev ve husumet itirazında bulunarak, davaya bakmakla Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, açılan davanın yerinde olmadığını, davacıların başından beri tüm işlemlerden haberdar olduğunu, eşinin ipotek tesisine müvekkili bankaya MK 194 maddesi gereği peşinen muvafakatname verdiği belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinin 1. fıkrasında belirtilen davalardan olup, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurduğunu, dava şartı olduğu, aynı zamanda, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2.fıkrasında belirtildiği şekilde, davacı arabulucuya başvurmak ve arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini de dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, davacının ise, görevsizlik kararından sonra arabuluculuğa başvurduğu,

ancak HMK'nun 115/2. maddesinde göre, eldeki davada dava şartı noksanlığının dava açıldıktan giderilmesi mümkün görülmediği, ayrıca; dava tarihi görevsiz mahkemede davanın açıldığı tarih olup, bu tarihten sonra dava görevli mahkemeye gönderilmeden önce arabuluculuğa başvurulması halinde, yasanın amacına uygun bir başvuru olduğundan söz edilemeyeceği, aksinin kabulü, davayı görevsiz mahkemede açan kişinin sonradan arabuluculuk dava şartını tamamlamış olması sonucunu doğurmakla, yasayı dolanarak eşitliğe aykırı bir sonuç ortaya çıkaracağı, bununla birlikte,

görevsiz mahkemede dava açan kendi kusuru ile davasını yanlış mahkemede açtığı ve kendi kusurundan faydalanması da düşünülemeyeceği, davacının dava şartı olan arabuluculuğa başvurmadan davayı ikame ettiği gerekçeleriyle HMK'nun 114/2 delaletiyle TTK'nun 5/A, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ve HMK'nun 115/2. maddeleri gereğince arabuluculuğa yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ipoteğin fekki istemiyle açılan eldeki davada asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu düşüncesiyle arabuluculuğa başvurulmadan davanın açıldığını, mahkemece görevsizlik kararı verilip dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderildikten sonra davanın esasına girilmeden, ön inceleme yapılmadan arabuluculuk son tutanağının mahkemeye ibraz edilmesi suretiyle arabuluculuk şartının tamamlandığını, kaldı ki davanın ipoteğin fekki davası olup, alacak yahut tazminat davası olmaması nedeniyle arabuluculuğa da tabi olmadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; davacı ...'nın taşınmazları üzerinde genel kredi sözleşmesinin teminatını teşkil etmek üzere tesis edilen ipoteğin, ipoteğin tesis tarihinde davacı ...'nın ayırtım gücünden yoksun olması nedeniyle geçersiz olduğu iddiasına dayalı ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

Dava konusu ipotek genel kredi sözleşmesinin teminatını teşkil etmek üzere verilmiş olmakla ticari niteliktedir.

01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A maddesi, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı haline getirmiştir.

Yine, 05 Nisan 2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31, 34, 36, 37, 38 ve 41. maddeleri 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu kapsamda; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartıdır.

6325 sayılı kanunun dava şartı olarak arabuluculuğu düzenleyen 18/A maddesi; ''(1) ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise, arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2 ) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın, bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilir '', hükmünü içermektedir.

Anılan hükümden anlaşılacağı üzere arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmemiş olması dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini gerektirmemektedir. Mahkemece yapılması gereken iş davacıya, son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilerek sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Öte yandan, dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.

Somut olayda, davacı vekili tarafından 08/01/2021 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılmış olup, Asliye Hukuk Mahkemesince Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle 16/09/2021 tarihinde davanın usulden reddine karar verilmesinden önce davacı vekilince 27/07/2021 tarihinde arabulucuya başvurulmuş ve görevsizlik kararın kesinleştiği 27/10/2021 tarihinden önce, tarafların uzlaşmadığına dair 26/08/2021 tarihinde son tutanak düzenlenmiştir.

Davacı vekilinin 28/09/2021 tarihinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi üzerine dosyanın Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edildiği, anılan mahkemece 2021/666 Esas sayılı dosyasında davacılar vekilince arabuluculuk son tutanağının da ibraz edildiği 30/12/2021 tarihli 1.celsede davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, eldeki davada genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak tesis edilen ipoteğin fekki talep edilmiş olup, istemin konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olmaması karşısında arabuluculuğa tabi olmadığından arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -