Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1881 K.2022/1609

Taraflar arasındaki ihtiyati hacze itiraz istemine ilişkin talebin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı ihtiyati haciz kararına itirazın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında verilen ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu, mal kaçırma şüphesinin söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin sigorta şirketi olduğunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından düzenli olarak denetlendiğini, müvekkili şirketin iflası durumunda da koruma olarak Güvence Hesabı kurumunun devreye gireceğini, bununla birlikte ilgili kararın teminat mektubu sunularak kendilerince istinaf edildiğini belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ihtiyati haciz kararına itirazın koşullarının İİK'nun 265. maddesinde açıkça hükme bağlandığı, itiraz sebeplerinin sınırlı olduğu, itirazın İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan nedenlere dayanmadığı gibi ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını gerektirecek bir gerekçe ve bu kapsamda belgede sunulmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz ettiklerini, bu sebebin mal kaçırma şüphesi olduğunu, müvekkilinin ise mal kaçırma şüphesinin bulunmadığını, müvekkili şirketin sigorta şirketi olduğunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından düzenli olarak denetlendiğini, müvekkili şirketin iflası durumunda da koruma olarak Güvence Hesabı kurumunun devreye gireceğini, sigorta şirketi olarak mal kaçırma durumlarının hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin ihtiyati haciz kararının icraya konulduğu daireye borcu karşılar miktarda teminat mektubu koyduğunu, mehil vesikası temin ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, İİK'nun 265. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkindir.

Lehine ihtiyati haciz kararı verilen vekili, taraflar arasında görülen dava neticesinde müvekkili lehine tazminata hükmedildiğini, itiraz eden borçlunun üzerinde kayıtlı mal varlığını kaçırması halinde müvekkilinin alacağını tahsil edemeyeceğini, ilama dayalı icra takiplerinde ihtiyati haciz alınması için teminat aranmadığını belirterek 48.390,06 TL alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Anılan talep dayanağı olarak da Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/06/2022 tarih 2021/622 Esas 2022/459 Karar sayılı kararını ibraz etmiştir.

Talebe dayanak Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/06/2022 tarih 2021/622 Esas 2022/459 Karar sayılı ilamıyla, davacının aracının davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, sigortalı aracın karıştığı kaza sonucu hasara uğradığı, davalı sigorta şirketinin hasarın teminat dışında kaldığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 40.083,00 TL'nin 24/08/2021 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan 742,42 TL harç, 1.553,85 TL yargılama gideri, 6.010,79 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece 07/07/2022 tarih ve 2022/295 D.İş Esas 2022/265 Karar sayılı karar ile, talebe konu mahkeme kararına dayalı para borcunun vadesinin geldiği, rehinle temin edilmediği, alacaklının alacağını ve muaccel olduğunu yaklaşık ispat koşuluyla ortaya koyduğu, ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, anılan karara karşı borçlu ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine ise, duruşma açılarak yapılan itiraz yargılaması sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile ihtiyati haciz kararına itirazın reddine dair ek karar verilmiştir.

İhtiyati haczin koşullarını düzenleyen İİK'nun 257. maddesi, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının ihtiyaten haczettirebileceği düzenlenmiştir. Aynı yasanın 258. maddesi gereğince alacaklının, alacağının varlığı ile haciz sebepleri hakkında mahkemeden olumlu şekilde kanaat uyandırması gerekli ve yeterlidir. Bir başka deyişle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacaktır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2014 tarihli 2013/16354 esas 2014/3605 karar sayılı içtihadı emsal niteliktedir).

İİK'nun 265. maddesinde, ihtiyati haciz kararına karşı itiraz usulü düzenlenmiş olup, düzenlemeye göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye itiraz edebilecektir.

Somut olayda, ihtiyati haciz kararına itiraz eden dinlenmeden mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İtiraz eden borçlunun henüz huzuri ile yapılan haciz ve/veya yokluklarında yapılan haciz tutanağının kendilerine tebliği söz konusu olmadığından ihtiyati haciz kararına itiraz edenin itirazının süresinde olduğu kabul edilmiştir.

İİK'nun 265. maddesinde, ihtiyati haciz kararına itiraz nedenleri tahdidi olarak sayılmıştır.

İhtiyati haciz kararına itiraz edenin itiraz sebepleri ise İİK'nun 265. maddesinde tahdidi olarak sayılı sebeplerden değildir.

Nitekim emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15/02/2016 tarih ve 2016/1119 Esas 2016/1425 Karar sayılı ilamında da "... Talep, ilama dayanılarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemine ilişkindir. İhtiyati haciz, İİK’nın 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati hacze itiraz koşulları ise, aynı Kanun’un 265. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bu madde hükmüne göre, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına karşı borçlu, ihtiyati haciz kararının dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz edebilir. Bu itiraz sebepleri sınırlı ve şekli niteliktedir.

Somut olayda, taraflar arasında görülen Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/316 esas 2015/185 karar sayılı ilamı ihtiyati hacze konu edilmiş, ihtiyati haciz kararı verilmiş ve borçlu tarafından ihtiyati hacze itiraz edilmiş ve mahkemece, sigorta şirketi olan borçlunun finans durumunun iyi olduğu ve ihtiyati hacze dayanak ilamın temyiz edilerek mehil vesikası alındığı gerekçesiyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Ancak, para borçlarına ilişkin ilama bağlı alacaklarda, ilamın icra takibine ve ihtiyati hacze konu olabilmesi için kural olarak kesinleşmiş olması gerekmemekte ve temyiz aşamasında alınan mehil vesikası da yalnız icra takibinin durmasını sağlamakta olup, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmamaktadır.

Bu durumda, mahkemece, alacaklının vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı olduğu, bunun rehinle de temin edilmediği ve itirazın İİK'nın 265. maddesinde belirtilen sebeplerden olmadığı gözetilerek ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, muaccel olmayan alacaklar için söz konusu olabilen borçlunun ekonomik durumu göz önüne alınarak ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş,

kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesiyle lehine ihtiyati haciz kararı verilen alacaklı vekilinin temyiz itirazları kabul edilerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına hükmedilmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece ihtiyati haciz kararına itiraz edenin itiraz sebeplerinin İİK'nun 265. maddesinde tahdidi olarak sayılan sebeplerden olmadığı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetlidir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlunun ihtiyati haciz kararına itirazının reddine ilişkin ek kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.