Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/198 K.2024/258

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen 2014/119687 sayılı soruşturma kapsamında, Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliği’nin 26.10.2015 tarih ve 2015/4104 D.

İş sayılı kararı ile davacı Şirketin de aralarında bulunduğu ...A.Ş. bünyesindeki Grup şirketlerinin tamamına Kayyım atandığını ve yönetim organlarının yetkilerinin Kayyım Heyetine devredildiğini, 15/08/2016 tarihli resmi gazete yayımlanan 674 sayılı olağan üstü hal kapsamında bazı düzenlemeler yapılması hakkında KHK'nın 19. Maddesine istinaden Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 06/09/2016 tarih ve 2016/4628 D.

İş sayılı kararı ile ...bünyesindeki şirketlerde görev yapan kayyımların yetkilerinin TMSF'ye devrine karar verildiğini ve müvekkili şirketin şuan itibariyle TMSF'nin idaresinde olup yönetim kurulu üyelerinin TMSF tarafından atandığını, 683 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 7/1 maddesi gereğince sorumluluk davalarına ilişkin tüzel kişiliğin genel kurulun veya yetkili kurulun kararının aranmasına gerek bulunmadığını, zorulu arabuluculuk yoluna müracaat edilmiş olup süreç sonunda anlaşılamadığını,

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Denetleme Dairesi Başkanlığı’nın 21.01.2019 tarih ve 44649743-663.02-E.999 sayılı Kurul Karan Bildirimi konulu yazısı kapsamında, Kurul Karar Organının 27.12.2018 tarihli toplantısında, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında yapılan inceleme sonucunda, davacı Şirketin faaliyet ve kuruluş amaçları ile ilgili olmayan, grup şirketleriyle de bir bağlantısı kurulamayan, ...nin ve ... ile çalışan, yönetim ve sözleşmesel ilişkisi olmayan üçüncü kişilerin,

yetkililer tarafından gerekçeleri izah edilemeyen kişisel nitelikte olan ihtiyaçları ve ticari teamüllere uygun olmayan harcamalarının şirket tarafından karşılanması yoluyla dava dışı bir turizm acentesi aracılığıyla ulaşım, konaklama, gezi, araç kiralama vb. gibi açıklamalarla düzenlenen faturalar yoluyla Denetleme Raporu tarihi olan 18.09.2018 tarihi itibariyle en az 4.983,04 TL sermaye ve/veya mal kaybına uğrattığının belirtildiğini;

bu nedenle, SPK Kararına istinaden Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) İdaresindeki davacı şirket için hesap edilen ve bu zararlara dair fazlaya dair tüm haklar saklı kalmak üzere bilirkişi marifetiyle hesaplanacak ve ortaya konulacak sermaye ve/veya mal varlığı kaybı zararının avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etme gereği doğduğunu belirtmiş ve SPK’nın dava konusuna esas teşkil eden 21.01.2019 tarih ve E.999 sayılı yazısı doğrultusunda davacı şirketin uğradığı tespit edilen ve fazlaya ilişkin tüm yasal haklar saklı kalmak kaydı ile toplamda en az 4.983,04 TL zararın, her bir davalıdan,

Denetleme Raporunun tarihi olan 18.09.2018 tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınmasına ve davacı şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; zarar iddiasının hangi yönetim kurulu kararlarına hangi yönetim kurulu işlemlerine hangi sayı tarihli ve kim adına düzenlenen faturalara kısaca hangi somut delillere dayandığının belirtilmediğini, iddiaların somut delile ve gerekçeye dayanmadığını, mahkeme tarafından varsa bahsedilen faturaların hangileri olduğunun araştırılması,

SPK denetim raporunun celbinin sağlanması halinde ayrıntılı cevap verileceğini, usul yönünden arabuluculuk sürecinden müvekkili ...'in haberdar edilmediğini, dava şartının gerçekleşmediğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, geçerli ibra kararları varken yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davası açılamayacağını, cevap verebilmek için gerekli asgari, somut en küçük bir delil dahi dosyada bulunmadığını, 26/10/2015 tarihinden bugüne kadar müvekkillerinin şirketten el çektirildiğini,

26/10/2015 tarihine kadar şirketin ekonomik ve finansal işlemlerinin tamamının TTK ve SPK'da yer alan yasal düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirildiğini, halka açık şirketlerin tamamının uluslararası bağımsız denetim kuruluşu tarafından denetlenerek uygunluk raporu verildiğini, ...A.Ş.'nin kurucu hakim şirket olduğunu, %100 hakimiyet halinde şirketlerin tamamının ekonomik açıdan bütünleştiğini, şirketler topluluğunun amacına uygun olarak hakim şirket hakimiyetini bağlı şirkete kayba uğratacak şekilde veya topluluğun menfaati gereği bağlı şirkete menfaat sağlamak üzerine kullanılabileceğini,

aynı faaliyet yılı içinde varsa kayıpların denkleştirilerek, denkleştirmenin nasıl ve ne zaman yapılacağı konusunda kayba uğrayan şirkete bir talep hakkı sağlanmışsa bu kaybın tanzimi gerekmediğini, holdinglerin müşterek hizmet üretmelerini ve bunların bağlı şirketlerine yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde fatura etmelerinin yasal olarak mümkün olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu olan harcamaların tarihlerini kapsar şekilde 01/01/2009-26/10/2015 tarihleri arasında davalı ...'in yönetim kurulu başkanı, davalı ...'in yönetim kurulu başkan yardımcısı olarak görev yaptığı, harcamaların yapıldığı yıllarda şirketi her konuda temsil ve izam etmeye davalıların münferit imzası ile temsil ve ilzama yetkili kılındıkları, toplam 10 adet fatura nedeniyle davacı şirket tarafından 2.505,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği,

yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda sadece ...'nin 21/09/2011 tarihli Bodrum Dalaman Havalimanına yaptığı uçuşa ilişkin 488,00 TL'lik fatura nedeniyle davacı şirketin zararının bulunduğu, diğer uçuşların ise ...'ye veya grup şirketlerine müşterek yarar veya menfaat sağlamak üzerine görevli statüsü ile uçuşlarını yaptıkları, 2 kişinin ise şirketin veya grup şirketlerinin personeli olmadığı,

ancak birinin uçuşunu şirketin genel müdürü ile birlikte aynı uçakla Batman'a yapması diğerinin de uçuşunu yine şirketin sondajlar koordinatörü ile birlikte aynı uçakla Batman'a yapması dikkate alındığında bu iki kişinin uçuşunun şirketin Batman'daki petrol ve türevleri faaliyeti kapsamında şirketin üst düzey yöneticileri ile birlikte ve onlara refakat ederek görev icra etmek amacıyla yapıldığını gösterdiği gerekçesiyle davacı şirketin zararının bulunmadığının bildirildiği,

ancak davacı şirketin personeli olmayan kişilerin davacı şirketin veya grup şirketlerinin faaliyeti kapsamında söz konusu uçuşların yapıldığına ilişkin görevlendirme yazısı veya bir belge bulunmadığından harcamaların davacı şirket veya grup şirketlerin faaliyeti kapsamında yapılmadığı kanaatine varıldığı, söz konusu harcamalar nedeniyle şirketin zarara uğradığının kabul edilmesi gerektiği, dava konusu edilen tüm harcamalardan dolayı davacı şirketin zarara uğradığı,

bu zarardan harcamaların yapıldığı tarihte davacı şirketin yönetim kurulu başkanı ve yönetim kurulu başkan yardımcısı olan davalıların TTK'nun 553/1 maddesi gereğince müteselsilen sorumlu oldukları, her ne kadar yapılan genel kurullarda yönetim kurulunun ibra edildiği savunulmuş ise de, genel kurullarda dava konusu harcamaların genel kurulun bilgisine sunulmadığı, genel kurulda tartışma yapılmadığı dikkate alındığında ibranın davalıların sorumluluktan kurtarmayacağı dikkate alınarak savunmanın yerinde görülmediği,

TTK'nun 560 maddesine göre sorumlu olanlara karşı tazminat isteme hakkının davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 ve herhalde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, bu fiil cezayı gerektirip Türk Ceza Kanuna göre daha uzun zamanaşımına tabi bulunuyorsa tazminat davasında da bu zamanaşımının uygulanacağı, dava tarihi itibariyle davanın zamanaşımına uğramadığı,

davalıların toplam 2.505,00 TL zarardan sorumlu oldukları, eylemin haksız fiil niteliğinde olması nedeniyle harcama tarihinden itibaren davacının işin ticari iş olması nedeniyle ticari faiz talep edebileceği, davacının SPK rapor tarihine kadar işleyen faizi zarar miktarına dahil ederek dava açtığı dikkate alındığında dava tarihi itibariyle davacının tazminat alacağının 2.505,00 TL asıl alacak, 1.673,57 TL faiz olmak üzere toplam 4.178,57 TL olduğunun anlaşıldığı,

her ne kadar davacı taraf birleşik faiz talebinde bulunmuş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 8/2 maddesine göre üç aydan aşağı olmamak üzere faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi şartının, yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmelerinde geçerli olduğu,

bu fıkranın, sözleşenleri tacir olmayanlara uygulanmayacağına ilişkin hüküm gereğince dava konusu tazminat alacağında birleşik faiz uygulanmayacağı, somut olayda alacağın tacirler arasındaki cari hesap veya ödünç sözleşmesinden kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 4.178,57 TL alacağın, 2.505,00 TL asıl alacağı 18/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kısmen kabul kararındaki kısmen ret kısmının hukuka aykırı olduğunu, zorunlu arabuluculuk yoluna müracaat edilmiş olup, davalılar ... veya vekilinin toplantıya mazeret bildirmeksizin katılmadığını, fakat mahkemece toplantıya katılmayan yan ve vekili lehine yasaya aykırı olarak vekalet ücretine hükmedildiğini, ticari uyuşmazlık nedeniyle dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna müvekkili tarafından başvurulduğunu, davalılardan ... veya vekilinin mazeret bildirmeden toplantıya katılmaması nedeniyle arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama sonucuyla neticelendiğini,

mahkemece Kanun'un hükmüne aykırı şekilde kısmen kabul kararı neticesinde, davalı lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, dolayısı ile dava şartı zorunlu arabuluculuk toplantısına katılmayan davalı yararına vekalet ücretine mahkemece hükmedilmesinin Kanun'un açık düzenlemesine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin davalılar tarafından zarara uğratıldığını, mahkemece eksik rapora itibar edilerek hükmün hesaplama tutarı açısından eksik tesis edildiğini, karara dayanak alınan bilirkişi raporunda, SPK Denetim Raporu'nda da hesaplama detayları belirtilmiş olan ve talepleri içerisindeki faizin açıkça göz ardı edildiğini,

bu konuda itirazları olmasına rağmen hiçbir şekilde mahkemece hesaplama yapılmaksızın karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, SPK yazısındaki tespitlere göre 3. kişilerin yetkililer tarafından gerekçeleri izah edilemeyen kişisel nitelikte olan ihtiyaçları ve ticari teamüle de uygun olmayan harcamalarının müvekkili tarafından karşılanılması yoluyla, ... acentesi aracılığıyla içeriği ulaşım, konaklama, gezi, araç kiralama vb. açıklamalarla düzenlenen faturalar yoluyla SPK Denetleme Raporu tarihi olan 18/09/2018 tarihi itibarıyla en az 4.983,04 TL tutarında sermaye ve/veya malvarlığı kaybına uğratıldığının belirtildiğini,

mahkemece karara esas alınan bilirkişilerin raporunun hesaplama yönünden eksik olup, faiz hesaplamasına dair itirazlarının mahkemece karşılanmadığını, dosyadaki SPK Denetleme Raporunda faize dair hesaplama yöntemi, verileri ve detaylarının da gösterildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun'un 41. maddesi ile değiştirilen 341/2. fıkrasında öngörülen kesinlik sınırı üç bin Türk Lirasıdır. 01/01/2021 tarihinden itibaren ise bu sınır 5.880,00 TL'dir. İlk derece mahkemesince davacının en az 4.983,04 TL zarara uğradığı iddiasıyla açılan tazminat davasında davanın kısmen kabulüne, 4.178,57 TL tazminatın, 2.505,00 TL asıl alacağa 18/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Davaya dayanak yapılan SPK raporunda işbu dava konusu zarara sebep olan 10 adet faturanın toplam 2.505,00 TL olup, zararın ise en az 4.983,04 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı vekilinin istinafa konu ettiği miktar, SPK raporundaki dayanak fatura miktarları (toplam 2.505,00 TL) gözetildiğinde 10/02/2021 tarihli karar kesin niteliktedir. Kesin olan kararlara karşı HMK'nun 346/1. maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, HMK'nun 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verilebilir. Bu karar usule ilişkin nihai bir karardır. (Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukukunda İstinaf sayfa 176)

Tüm bu nedenlerle HMK'nun 352. maddesindeki düzenleme gereğince mahkeme hükmünün kesin olması nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen bu usulden red kararına karşı miktar gözetildiğinden temyiz yolu açık değildir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05/01/2018 tarih ve 2017/3597 Esas 2018/5 Karar sayılı ilamı).