Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/247 K.2022/1437

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/07/2020

NUMARASI :.....

KARŞI TARAF : HASIMSIZ

TALEP

Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ : 07/01/2020

KARAR TARİHİ : 10/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/12/2022

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait bilgisayar serverlarına yapılan siber saldırı neticesinde Ekim 2016 dönemine ait e-defter ve beratlarının bulunduğu klasörün kullanılamaz ve içindeki dökümanlara ulaşılamaz hale geldiğini, belgelerin kurtarılması amacıyla çalışma yapıldığı halde belgelerin kurtarılamadığını, müvekkilinin bu konuda özel bir entegratör firmasıyla çalışmadığını, ... ... Başkanlığı tarafından da belgelerin ikincil örneklerinin 2016 yılında saklanmadığını belirterek müvekkilinin ekim 2016 dönemine ait e-defter ve beratlarına ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talep eden tarafından defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özenin gösterilmediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, kayıtlarla ilgili dışarıdan bir siber saldırı söz konusu olmadığı, zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı, verilerin kaybolmasının öğrenilmesinden itibaren 15 günlük yasal süresi içinde dava açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu e-defter ve beratlara şirket tarafından 28/12/2019 tarihinde yapılan inceleme sırasında ulaşılamadığını, diğer tüm defter ve beratlara ulaşıldığını, bu nedenle hasarın bilgisayar sistemine giren bir virüs nedeniyle olduğunun düşünüldüğünü, veri güvenlik firmasının raporu üzerine yasal süre içerisinde dava açıldığını, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporuyla da söz konusu verilen saklandığı sistemdeki donanımsal sorunların giderilmesi için yapılan çalışma sırasında sehven silindiğinin tespit edildiğini, müvekkilini kasti bir davranışıyla silinmediğini,

müvekkilinin basiretsiz ve özensiz davrandığına ilişkin gerekçenin hatalı olduğunu, 05/11/2019 tarihli tutanak ile incelemeye başlanılacağından haberdar olunduğunu, bu tarihin incelemenin başladığına ilişkin bildirim tarihi niteliğinde bulunduğunu, zayinin 28/12/2019 tarihli hazırlık aşamasında ortaya çıktığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Talep eden şirket Kdv beyannamesi, yeminli mali müşavirlik denetim ve tasdik sözleşmesi, yeminli mali müşavirlik özel amaçlı tasdik raporu, adli bilişim uzmanından alınan 06/01/2020 tarihli uzman mütalaası, 05/11/2019 tarihli .... incelemeye başlama tutanağı, .... Vergi Dairesi müzekkere cevabı, yargılama aşamasında adli bilişim uzmanından alınan 02/03/2020 tarihli bilirkişi raporu dosya içerisinde yer almaktadır.

05/11/2019 tarihli .... Denetim Kurulu incelemeye başlama tutanağında, talep eden şirketin 2016-2017 dönemine ilişkin vergi incelemesine başlandığı belirtilmiştir.

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, dava konusu 2016/Ekim ayı e-defter ve beratlarına ilişkin dosyaların saklandığı sistemde yaşanan donanımsal sorunun giderilmesi amacıyla yapılan planlı işlem sırasında sehven silindiği, silinen dosyaların hem olayın gerçekleştiği 2016 Ekim'de ve hem de olayın anlaşıldığı 2019 Kasım'da yapılan veri kurtarma çalışmaları kapsamında bütünlüğünü kaybettiği, eksik ve okunamaz şekilde geri getirildiği, talep eden tarafından 2016 yılı ekim ayında geri getirilen dosyaların veri bütünlüğünü kaybettiğinin anlaşılmaması sebebiyle gerekli başvuruları yapmadığı,

2019 yılı kasım ayında anlaşılması sonrasında gerekli başvuruları yaptığı, bahse konu harddiskin 2016 Ekim döneminden günümüze aktif kullanılmasından dolayı silinen belgelerin geri getirilmesinin günümüz teknolojik yöntemler kapsamında mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Talep eden şirketin Ekim 2016 dönemine ait e-defter ve beratlarının şirket bilgisayarlarına yapılan siber saldırı sonucu zayi olduğunu iddia etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı, talep edenin basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca işbu zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekir. Dosya kapsamından talep eden şirketin 2016-2017 dönemine ilişkin defter ve kayıtları üzerinde vergi denetim kurulu tarafından 05/11/2019 tarihinde inceleme başlatılmıştır.

Bu durumda mahkemece, talep edenin en geç 05/11/2019 tarihinde 2016 Ekim dönemine ait e-defter ve beratlarının zayi olduğunu öğrendiği, anılan tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde talepte bulunması gerekirken hak düşürücü süre geçtikten sonra 07/01/2020 tarihinde istemde bulunduğu, talebin hak düşürücü süre gözetilerek usulden reddine karar verilmesi gerekirken hem hak düşürücü süre, hem de esas yönünden reddi gerektiğine yönelik gerekçe oluşturulmak suretiyle talebin reddine karar verilmesinde gerekçe yönünden isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle talep eden vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının gerekçe yönünden kaldırılmasına, talep eden vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, hak düşürücü süre içinde açılmadığından talebin usulden reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.