Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/251 K.2023/1826

Taraflar arasındaki alacağa ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2012/12341 sayılı dosyasında satışa çıkarılan üç adet taşınmazın 02/10/2014 tarihinde yapılan ihalesine iştirak ettiğini, ihalede en yüksek teklifler olmek üzere birinci taşınmaz için 230.000,00 TL, ikinci taşınmaz için 250.000,00 TL ve üçüncü taşınmaz için 790.100,00 TL pey sürerek üç taşınmazı da satın aldığını, satıştan önce olmak üzere her bir taşınmaz için sırasıyla 50.000,00 TL, 50.000,00 TL ve 170.000,00 TL'lik teminatları icra dosyasına depo ettiğini, ihalelerin müvekkili üzerinde kalmasından sonra da kalan 150.000,00 TL,

200.000,00 TL ve 620.100,00 TL'yi icra müdürlüğünün ... Bankası hesabına yatırdığını, yapılan ihalelere karşı dosya borçlusunun açtığı ihalenin feshi davasında Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesince 08/10/2014 tarihinde ihalelerin feshine karar verildiğini, icra müdürlüğünce ...

Adliye Şubesine yatırılan 1.240.000,00 TL'lik ihale bedeline 02/10/2014 tarihinden 22/06/2015 tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte toplam 1.270.000,00 TL ödeme yaptığını, ihale kesinleşinceye kadar nemalanması için ihale bedelinin yatırıldığı hesaba bankaca uygulanan mevduat faiz oranının bankalarca uygulanan faiz oranlarından düşük olduğunu, müvekkiline ait paraya %3,50 oranında mevduat faizi uygulandığını, aylık mevduata uygulanan en düşük faizin %10,25 olduğunu, buna göre davacının 60.000,00 TL kaybı olduğunu belirterek,

şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, verdiği ıslah dilekçesi ile talebini 33.316,41 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının iddia ettiği şekilde, açılan hesaplara uygulanan faiz oranlarının düşük olması ve faiz oranlarındaki fark nedeniyle kaybı olmasının söz konusu olmadığını, ihale bedelinin nemalandırılmasının tamamen rutin prosedüre uygun olarak yapıldığını, herhangi bir aykırı işlemin söz konusu olmadığnı, müzekkere gereğince bu dosya adına açılan hesaba uygulanan faiz oranı ile aynı dönemde aynı şekilde açılan diğer mahkeme/icra müdürlüğü hesaplarına uygulanan faiz oranları arasında herhangi bir farklılığın olmadığını, davacının bankanın müşterisi olmadığından vadeli mevduat faizi talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, dava şartlarının oluşması için icra müdürünün görevi nedeniyle kanun hükümlerine göre yapmak zorunluluğunda olduğu işlemleri yapmaması ve yanlış yapması sonucunda doğan zarar olması gerektiğini, iddia edilen zarar ile icra müdürlüğünce yapılan işlem arasında illiyet bağı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece.

06/05/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre,davalı ... tarafından yayınlanmış olan 06.05.2008 tarih 104/1 sayılı genelgede, emanet paraların ...'ta açılacak hesaplarda toplanmasının tebliğ edildiği, banka ile bakanlık arasında faiz oranı belirleme yönünde herhangi bir mutabakatın bulunmadığı, Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2012/12341 sayılı dosyasından 02.10.2014 tarihinde satışa çıkanlar 3 adet taşınmazın ihale bedeli olarak, satış kesinleşmesinden önce davacı şirket tarafından, İcra Müdürlüğünün davalı banka Ankara Adliye Şubesi nezdindeki vadesiz hesabına 10.10.2014 tarihinde 1.270.100,00 TL yatırıldığı,

Davalı banka ile davacı arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmadığı, icra dosyası borçlusu tarafından ihalenin feshi davası açılması sonrasında, İİK 134.

Maddesi gereği ihale bedelinin birer aylık vadelerle nemalandırılması hususunda İcra Müdürlüğünün davalı bankaya 14.10.2014 tarihinde talimat verdiği, açılan vadeli hesaba bankanın, hesabın kapanış tarihine kadar %4,50 faiz oranı üzerinden tahakkuk ettirdiği net faiz toplamının 33.386,42 TL olduğu, İcra Müdürlüğünün bankaya paranın vadeli hesaba aktarılması talimatı verdiği dönemde, emsal diğer 2 bankanın da | aylık vadeli mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranının % 4,50 olduğu ve bu oran üzerinden faiz işletilmesi halinde 33.386,42 TL getirisinin olacağı hesaplandığı,

davacının, davalılardan tahsilini talep edebileceği herhangi bir faiz farkı alacağının bulunmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...' ın diğer mevduatlara uygulanan aylık faiz oranı dahi baz alındığında, uygulanması gereken faiz oranının %9 olarak tespit edildiği belirlendiğini,davalı ...'nca; icra ihaleleri sonucunda ihale bedelinin nemalandırılmak üzere yatırılacağı emanet banka hesabı bir genelge ile belirlendiğinden belirlenen bankaya ve uygulanacak faiz oranına bu aşamada müdahalesi olamayacak olan müvekkilin herhangi bir bankada mevduatını değerlendirdiğinde elde edeceği nema gelirinden mahrum edilmesi öncelikle Anayasa' ya aykırı olduğunu,

AİHS ve Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kavramına dahil "faiz talep hakkı" davalılar arasında akdedilen, müvekkilin tarafı olmadığı/olamayacağı münhasır ve tekelden yapılan sözleşme ile sınırlandırılmış/ortadan kaldırıldığını, piyasa koşullarına göre günümüz şartlarında mevduat yatırımlarına uygulanması gereken faiz oranının da altında kararlaştırılan faiz oranı ile müvekkilin yoksun bırakıldığı nema alacağının ödenmesinden her iki davalı da müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, yerel mahkemece dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu doğrultusunda ,

02.10.2014-22.06.2015 tarihleri arasında toplam 263 günlük bir mevduata uygulanması gereken faiz oranının en az % 9,49 olduğu tespit edilmesine ve davalı Bankaca dosyaya verilen müzekkere cevabında, kendi müşterilerine "aylık" mevduat oranı olarak %10,25 uygulandığı kabul edilmesine rağmen neye göre mevduata uygulanacak aylık faiz oranının %4,50 olduğunun kabul edildiğinin anlaşılır olmadığını,

gerek uzun vade gerekse aylık bazda değerlendirildiğinde dahi müvekkilin aylık faiz kaybının en az %4-%4,5 olduğu matematiksel olarak sabitken icra dairesi emanet kasa hesabının nema oranı ile aynı olduğu kanaati ile kurulan usul yasa ve hukuka aykırı hükmün bozularak ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; yatırılan ihale bedeline bankanın müşterilerine uyguladığı oranın altında faiz oranı uygulaması nedeniyle eksik ödenen faiz alacağının tahsili istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2012/1341 sayılı takip dosyasının incelenmesinde, 02/10/2014 tarihinde satışa çıkarılan üç adet taşınmazın ihale bedeli olarak davacı şirket tarafından satışın kesinleşmesinden önce icra müdürlüğünün ...

Ankara Adliye Şubesi nezdindeki vadesiz hesabına 1.270.100,00 TL nakit para yatırdığı, İcra dosyası borçlusu tarafından ihalenin feshi davası açıldığı, İcra İflas Kanununun 134. maddesi gereği ihale bedelinin birer aylık vadelerle nemalandırılması hususunda icra müdürlüğü bankaya 14/10/2014 tarihinde talimat verildiği,... tarafından yayınlanan 06/05/2008 tarih ve 104/1 sayılı genelgede, emanet paraların ...'da açılacak hesaplarda toplanmasının bildirldiği,

15/10/2014 tarihinde 1.270.100,00 TL tutarında bir ay vadeli hesap açıldığı hesaba aylık %4,50 oranında faiz uygulandığı ve İhalenin feshi üzerine 21/06/2015 tarihinde icra müdürlüğü tarafından vadeli hesabın kapatılarak paranın icra dairesinin vadesiz hesabına aktarılmasını bankaya bildirdiği, vadeli hesabın faizli bakiyesi olan 1.303.486,42 TL'nin icra müdürlüğünün vadesiz hesabına aktarıldığı ve EFT ile davacının banka hesabına gönderildiği, davalı bankanın uyguladığı faiz oranı olan %4,50 üzerinden hesabın kapanış tarihinde tahakkuk eden faizi toplamının 33.386,42 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 26/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... tarafından yayınlanmış olan 06.05.2008 tarih 104/1 sayılı genelgede, emanet paraların ...'ta açılacak hesaplarda toplanmasının tebliğ edildiği, banka ile bakanlık arasında faiz oranı belirleme yönünde herhangi bir mutabakatın bulunmadığı, Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2012/12341 sayılı dosyasından 02.10.2014 tarihinde satışa çıkanlar 3 adet taşınmazın ihale bedeli olarak,

satış kesinleşmesinden önce davacı şirket tarafından, İcra Müdürlüğünün davalı banka Ankara Adliye Şubesi nezdindeki vadesiz hesabına 10.10.2014 tarihinde 1.270.100,00 TL yatırıldığı, Davalı banka ile davacı arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmadığı, icra dosyası borçlusu tarafından ihalenin feshi davası açılması sonrasında, İİK 134.

Maddesi gereği ihale bedelinin birer aylık vadelerle nemalandırılması hususunda İcra Müdürlüğünün davalı bankaya 14.10.2014 tarihinde talimat verdiği, açılan vadeli hesaba bankanın, hesabın kapanış tarihine kadar %4,50 faiz oranı üzerinden tahakkuk ettirdiği net faiz toplamının 33.386,42 TL olduğu, İcra Müdürlüğünün bankaya paranın vadeli hesaba aktarılması talimatı verdiği dönemde, emsal diğer 2 bankanın da | aylık vadeli mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranının % 4,50 olduğu ve bu oran üzerinden faiz işletilmesi halinde 33.386,42 TL getirisinin olacağı hesaplandığı,

davacının, davalılardan tahsilini talep edebileceği herhangi bir faiz farkı alacağının bulunmadığı belirtilmiştir.

Dairemizce, davalı bankanın ve merkez bankasına bildirilen fiilen uygulanan faiz oranları dikkate alınarak faizli bakiyeler konusunda alınan ek raporda özetle,Ankara 29. İcra Dairesi, .... Adliye Sarayı Şubesi Müdürlüğü’ne

hitaben yazmış olduğu 15.10.2014 tarihli yazısında; 2012/12341 E. sayılı dosyada 02.10.2014

tarihinde yapılan ihale ile ilgili olarak ihale bedeli 1.270.100,00 TL’nin vadesiz hesaplarından

alınarak açılacak vadeli hesaba aktarılması ve 1’er aylık dönemler halinde nemalandırılmasının talep

edildiği, Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 02.12.2016 tarih ve 2016/395 E. sayılı

müzekkeresine, T.C. Merkez Bankası’nın 26.12.2016 tarih ve 15279 sayılı cevap yazısı eki “TL

Üzerinden Açılan Mevduat Hesaplarına Kamu Bankalarınca Fiilen Uygulanan Azami Yıllık Faiz

Oranları” tablosunda: 1 aya kadar vadeli hesaplara uygulanan azami faiz oranlarının 2014 yılı

10. Ayında % 17,96 – 11. Ayında % 11,00 – 12. Ayında % 13,30 - 2015 yılı 1. Ayında % 11,81 – 2.

Ayında %11,10 – 3. Ayında % 11,80 – 4. Ayında % 11,43 – 5. Ayında ise 11,36 olduğunun, belirlendiği,Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16.07.2020 tarih ve 2019/654 E. sayılı

müzekkeresine, .... Müşteri ve Hesap Operasyonları Müdürlüğünün

27.07.2020 tarih ve 10459 sayılı cevap yazısında; 20.05.2013 – 16.11.2015 tarihleri arasında 1 ay

vadeli hesaplara uygulanan faiz oranının % 4,50 olduğunun, belirtildiği,

İcra müdürlüğünce 15.10.2014 tarihinde birer ay vadeler halinde nemalandırılması

kaydıyla 1.270.100,00 TL anapara ile banka nezdinde açılan vadeli hesaba, ilgili dönemler için 1

aylık vadeli mevduata uygulanan ve T.C. Merkez Bankasına kamu bankalarınca bildirilen, Fiilen

Uygulanan Azami Yıllık Faiz Oranları 2014 yılı 10. Ayında % 17,96 – 11. Ayında % 11,00 – 12. Ayında

% 13,30 - 2015 yılı 1. Ayında % 11,81 – 2. Ayında %11,10 – 3. Ayında % 11,80 – 4. Ayında %

11,43 – 5. Ayında ise 11,36 faiz oranları üzerinden yapılan hesaplamada 21.06.2015 tarihi itibariyle

94.391,99 TL net (faizin % 15 stopaj vergisi düşüldükten sonra) faiz hesaplandığı belirtilmiştir.

İhalenin feshi kararının kesinleşmesi ile alıcının ihale ile iktisap ettiği mülkiyet hakkı geçmişe etkili olarak son bulur ve hissedarlara geri döner (Baki Kuru İcra İflas Hukuku El Kitabı S. 622). İhale konusu taşınmazın alacaklı adına tescilinin yapılması ve ihale bedelinin hissedarlara dağıtılması da kazanılmış hak oluşturmaz. (12. Hukuk Dairesinin 22/01/2008, 2007/ 23029 esas, 2008/872 karar sayılı ilamı da bu yöndedir)

İİK.nun 134. Maddesine göre; İcra müdürü, ödenen ihale bedeli ile ilgili olarak, ihalenin feshine yönelik şikâyet sonucunda verilecek karar kesinleşinceye kadar para bankalarda nemalandırılır. İhalenin feshine ilişkin şikâyetin kabulüne veya reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, ihale bedeli nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenir.

İİK.nun 134.maddesine göre "İhalenin feshine ilişkin şikayetin kabulüne veya reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, ihale bedeli nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenir" hükmünü içermektedir. Anılan madde uyarınca, ihale bedeli nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenir. İhalenin feshi talebinin kabulü halinde nemalandırılmış bu satış bedeli ihale alıcısına, reddi halinde ise alacaklıya ödenir.

İİK 134. maddesinin 5. fıkrasından kaynaklı nemalar, alacaklıya alacağının yanında ihalenin kesinleşmesine kadar tahsil edememesi nedeniyle ödenmesi gereken ve depo edilen ihale bedelinin getirisi niteliğinde paralardır. Böylece ihale alıcısının ihalenin feshi halinde, kendi yatırdığı paranın tamamı üzerinde hakkı olup, nema ihale alıcısına ödenir. (Yargıtay 4.Hukuk Dairesi Esas No: 2019/3127 - Karar No: 2021/7447)

Davacı yan icra dosyasında ihale edilen taşınmazları satın alarak ihale bedellerini ödediğini, ihalenin feshedildiğini, yatırdığı ihale bedelinin nemalandırılması için uygulanan faiz oranı düşük olduğunu iddia etmiş, davalı bakanlık, yapılan ödemenin uygun olduğunu, fahiş miktarda faiz alacağı talep edildiğini savunmuş, davalı banka ise icra müdürlüğü/mahkeme hesaplarına uygulanan faiz oranları arasında herhangi bir farklılık bulunmadığını, davacıyla aralarında akdi ilişki olmadığını, banka tarafından mevduata uygulanan faiz oranının icra müdürlüğü hesabına uygulanması talebinin yerinde olmadığını savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, 02/10/2014 tarihinde satışa çıkarılan üç adet taşınmazın ihale bedeli olarak davacı şirket tarafından satışın kesinleşmesinden önce icra müdürlüğünün ...

Ankara Adliye Şubesi nezdindeki vadesiz hesabına 1.270.100,00 TL nakit para yatırıldığı, İcra dosyası borçlusu tarafından ihalenin feshi davası açıldığı, İcra İflas Kanununun 134. maddesi gereği ihale bedelinin birer aylık vadelerle nemalandırılması hususunda icra müdürlüğü tarafından davalı bankaya 14/10/2014 tarihinde talimat verildiği,... tarafından yayınlanan 06/05/2008 tarih ve 104/1 sayılı genelgede, emanet paralarının ...'da açılacak hesaplarda toplanmasının bildirildiği, davalı banka nezdinde 15/10/2014 tarihinde 1.270.100,00 TL tutarında bir ay vadeli hesap açıldığı,

hesaba aylık %4,50 oranında faiz uygulandığı ve İhalenin feshi üzerine 21/06/2015 tarihinde icra müdürlüğü tarafından vadeli hesabın kapatılarak paranın icra dairesinin vadesiz hesabına aktarılmasını bankaya bildirdiği, vadeli hesabın faizli bakiyesi olan 1.303.486,42 TL'nin icra müdürlüğünün vadesiz hesabına aktarıldığı ve EFT ile davacının banka hesabına gönderildiği,

davalı bankanın uyguladığı faiz oranı olan %4,50 üzerinden hesabın kapanış tarihinde tahakkuk eden faiz toplamının 33.386,42 TL olduğu Dairemizce alınan bilirkişi ek raporunda,davalı bankanın Merkez Bankasına bildirdiği faiz oranları üzerinden yapılan hesaplama sonucu 21.06.2015 tarihi itibariyle

94.391,99 TL net (faizin % 15 stopaj vergisi düşüldükten sonra) faiz hesaplandığı icra müdürlüğünün İİK m 134 uyarınca paranın nemalandırılması için davalı bankaya müzekkere yazdığı, nema gelirinin düşük olmasında icra memurunun bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla davalı Adalet Bakanlığına yönelik davanın reddine karar verilmiştir. İİK'NUN 134.maddesi ile ...

Personel Genel Müdürlüğünün, 82084579/7176 sayılı, “nemalandırma” konulu, 22/09/2017 tarihli genelgesinde, icra iflas dairesince ihalenin feshi davası açılması veya sıra cetveline itiraz veya şikayet halinde bedelin bakanlığın ekli 104/1 sayılı genelgesi gereğince kamu bankası olarak hizmet veren ... Bankası ve ... Bankası'nın ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ...

Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın "mevduat ilan edilen yıllık faiz oranları bildirim formu" ile bildirilen ve şubelerinde ilan edilen 1 aylık mevduata uygulanacak "tabela faizi (cari faiz)" oranlarından en yüksek olanından az olmamak üzere nemalandırılmasının belirtildiği dikkate alındığında davalı ... ...

Bankası tarafından Merkez Bankasına bildirilen faiz oranları üzerinden nemalandırma yapılması gerekirken dava konusu ihale bedeline % 4,50 faiz oranının uygulanması sonucu davacının zarara uğradığı zira,davacının ihale bedeli olarak icra dosyasına depo ettiği nakit para, ihalenin feshi davasının kesinleşmesine müteakip nemalandırılarak davacıya iade edilmiş ise de, ihalenin feshi davası açıldığı tarih ile ihalenin feshine ilişkin verilen kararın kesinleştiği tarihe kadar davacı bu paradan mahrum kalmış, belirtilen dönemde ihale bedeli olarak yatırılan paraya düşük oranda faiz işletilmesi sebebiyle

Dairemizce davalı bankanın Merkez Bankasına bildirdiği faiz oranları üzerinden yapılan hesaplama sonucu 21.06.2015 tarihi itibariyle

94.391,99 TL faiz alacağının bulunduğu, davacıya 33.386,42 TL ödenmesi sonucu bakiye alacağının 61.005,57TL olduğu böylece davalı bankanın fiilen uyguladığı faiz oranından daha düşük faiz oranı uygulamak suretiyle davacının zararı oluştuğu davacının 19.03.2018 tarihinde davayı 33.316,41 TL üzerinden ıslah ettiği anlaşılmakla HMK 26.maddesi gözetildiğinde taleple bağlı kalınarak davalı banka aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesinde davanın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. Davacının nema gelirini 21.06.2015 tarihinden itibaren faizi ile birlikte isteme hakkı varken, dava tarihi itibari ile faiz istediğinden ıslah edilen tutara da dava tarihinden itibaren davacının tacir olduğu gözetilerek avans faizi yürütülmesine karar verilmiştir

Tüm bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davalı ... aleyhine açılan davanın reddine davalı banka aleyhine açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.