Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/310 K.2022/1678

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep edenler vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep edenler vekili dilekçesinde özetle; müvekkilleri şirketlere ai ticari defterlerin, bu Yıllara Ait Gelir Gider Faturaları, Kargo Tesellüm Belgeleri İmei Numaralarının şirket yetkilisinin aracında meydana gelen yangın nedeniyle tamamen zayi olduğunu iddia ederek ... Şti'ne ait 2017-2018-2019-2020 Yevmiye - Envanter-Defter-i Kebir ve Tüm Defterler, Bu Yıllara Ait Gelir Gider Faturaları Ve Kargo Tesellüm Belgeleri ve İmei Numaralarının, ...

Şti ye 2019-2020 Yılları Yevmiye -Envanter-Defter-i Kebir ve Tüm Defterler Bu Yıllara Ait Gelir Gider Faturaları Ve Kargo Tesellüm Belgeleri ve İmei Numaralarının, ... şirketine ait 2020 Yılları Yevmiye -Envanter-Defter-i Kebir ve Tüm Defterler Bu Yıllara Ait Gelir Gider Faturaları Ve Kargo Tesellüm Belgeleri İmei Numaralarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; yangın tarihinden önceki dönemlere ilişkin davacı şirketler hakkında sahte belge düzenleme ve kullanma yönünden vergi incelemesi başlatıldığı ve incelemenin devam ettiği, ayrıca davacı şirketlerin yangın öncesi döneme ilişkin vergi borçlarının bulunduğu, öte yandan, davacı şirketlerin defterlerinin şirket merkezinde bulunmayıp, davacı şirketlerin kurucusunun aracında muhafaza edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, davacının basiretli davranmadığı, defterlerin ve kayıtların muhafazası ve güvenliği için gerekli önlemleri almadığı, davacı şirketlerin vergi incelemesinden kurtulmak kastı ile hareket ettikleri kabul edilerek talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Müvekkilinin ticari faaliyetinin tek merkezden yürütülmesi ve maliyetlerin azaltılması amacıyla talep eden 3 şirketin merkezini dahil ettiğini, bu 3 şirketle beraber ...

Şirketi ile ...'ın kendisine ait bütün ticari defter ve belgeleri bu şirketlerin işlemleri bitene kadar ... plakalı araca taşıdığını ve bu araçta muhafaza ettiğini, 03/11/2020 tarihinde araç seyir halinde iken araçta yangın meydana geldiğini ve araç içerisinde bulunan talebe konu ticari defter ve kayıtların yandığını, mahkemeden zayi belgesi istendiğini, mahkemece talebin reddedildiğini, ret gerekçesinin eksik incelemeye dayalı olduğunu, yangının Eskişehir yolu üzerinde meydana geldiğini, itfaiye raporunda yangında herhangi bir kasıt bulunmadığının tespit edildiğini,

talep eden şirketlerin adres değişikliği ve taşıma işlemi yaptığının sabit olduğunu, şirketin vergi borcunun bulunmasının geçerli bir sebep olamayacağını, aynı olaya ilişkin olarak Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/641 Esas 2021/339 Karar sayılı dosyasında talepleri doğrultusunda zayi kararı verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Somut olaya gelince; talep yanca her 3 şirketin faaliyetlerinin tek merkezden yürütülmesi ve maliyetlerin azaltılması amacıyla şirketlerin merkezlerinin tahliye edildiği ve şirketlere ait ticari defter, bilgi ve belgelerin ... plakalı araç içerisinde muhafaza edildiği, aracın Eskişehir yolu üzerinde seyir halinde iken yangın sonucu araçta bulunan ticari defter ve belgelerin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talepte bulunmuştur.

Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda ise, talep eden şirketlerin davaya konu ticari defter ve belgelerin şirketlerin merkezlerinin tahliye edilerek tek merkezde işlemlerin yürütüleceğinden bahisle şirketlere ait ticari defter ve kayıtların ...'a ait ... plakalı araç içerisinde muhafaza edildiği esnada araçta çıkan yangın sonucu zayi olduğu iddia edilmiş ise de,

ilk derece mahkemesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere talep eden şirketlere ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun ve korunaklı bir alanda muhafaza edilmesi gerektiği halde talep eden şirketlerce ticari defter ve belgelerin şirket merkezinden çıkartılarak bir araç içerisinde tutulmuş olmasından ötürü talep eden her 3 şirketinde bu duruma göre ticari defter ve belgelerinin muhafazası için gerekli olan tedbir ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından talebin reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar,

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları).

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.