Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/71 K.2022/1433

Talep eden tarafça ortağı olduğu şirketin karar ve pay defterinin kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden talep dilekçesinde özetle; ortağı olduğu ... Ltd. Şti.'nin karar ve pay defterlerini kaybettiklerini, bu nedenle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, davacının TTK gereği saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler açısından gerekli dikkat ve özeni göstermediği, basiretli bir tacir gibi davranmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden istinaf dilekçesinde özetle; ortağı olduğu şirkitin pay ve karar defterinin şirket muhasebecisinde olduğunu,muhasebecinin trafik kazasında öldüğünü,bürosunun kapalı olduğunu kimseye ulaşamadıklarını bu nedenle defterleri bulamadıklarını belirterek kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.

Talep, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi gereğince ticari defter ve belgelerin zıyaa uğramasından ötürü zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı şirketin sicil kaydının incelenmesinde; şirketin iki ortakla kurulduğu ve ortaklardan davacının ve dava dışı ...'ın 18/03/2009 tarihli tescile göre şirketin 10 yıl süre ile münferiden temsile yetkili kılındıkları ve yetki sürelerinin sona erdiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olaya gelince; talep eden yanca şirketin muhasebecisinin trafik kazasında öldüğü bürosunun kapalı olduğu ve kimseye ulaşamadıkları bu nedenle defterleri bulamadıkları iddiasıyla zayi verilmesine ilişkin işbu dava açılmıştır.

Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Somut olayda ise, talep edenin dilekçe içeriğine göre davanın şirket adına açıldığı, şirketin davaya konu ticari defter ve belgelerini korunması gerektiği halde bu özenin gösterilmediği anlaşıldığından açılan davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları).

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.