Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/146 K.2023/828

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/07/2016 tarihinde müvekkili ile davalı arasında.... A.Ş.'nin hisselerinin devri için anonim şirket pay satış ve devir sözleşmesi akdedildiğini bu sözleşme gereğince davalının müvekkil ile 2.059.385,00 Euro borçlu olup bu güne kadar ödeme yapılmadığını Ankara 27. İcra müdürlüğünün 2022/5852 Esas sayılı dosyasında 1.000.000,00 Euro'luk kısım için icra takibi başlatıldığının ödemeye davacı tarafından itiraz edildiğini belirtmiş ve itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazı ile birlikte harç eksikliğinin tamamlanmasına, zamanaşımı sebebiyle davanın reddine, zamanaşımı itirazımızın kabul edilmemesi halinde dövizle sözleşme yapma engeli sebebiyle ödemenin 02/01/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden yapılmasına, haksız ve kötüniyetli takip sebebiyle davacının % 20 den az olmamak üzere icra tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki uyuşmazlığın anonim şirket pay devri sözleşmesinden kaynaklandığı ve davanın ortaklık ilişkisinden dolayı bir ortak tarafından diğerine karşı açılmış olması nedeniyle HMK'nın 14/2 maddesi gereğince davaya tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yerde bakılması gerektiği, payları devre konu şirketin merkezinin İzmir Menemen ilçesinde bulunduğu Menemen ilçesinin ticari davalar yönünden bağlı bulunduğu ticaret mahkemesinin kesin yetkili olduğu ve mahkememizin yetkisiz olduğu kanaatine varılmakla HMK 114/1-ç, 115/2 ve HMK 14/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; pay devir sözleşmesi kapsamında davalı, müvekkilinin... A.ş.'deki paylarının tamamının kendisine devredilmesi karşılığında müvekkiline, ...

A.ş. ile birlikte müşterek borçlu olarak, toplamda 2.059.385,00-avro bedel ödemeyi taahhüt ettiğini, ne var ki anılan bedelin müvekkile ödenmemiş olması sebebiyle işbu alacağın, fazlaya ilişkin talep haklarımız saklı tutulmak kaydıyla, şimdilik 1.000.000,00-avro'luk kısmının tahsili adına Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5852 e. sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, kötü niyetli ve alacağın tahsilini geciktirme gayesinde olan davalının icra takibine vaki itirazı üzerine huzurdaki dava ikame edildiğini, huzurdaki uyuşmazlık taraflar arasındaki pay devir sözleşmesinden değil,

anılan sözleşme neticesinde ortaya çıkan alacağın/devir bedelinin davalı tarafından ödenmemesinden kaynaklanmadığını, bu şekilde bir alacağın ödenmemesinin ortaklık ilişkisi ile hiçbir bağlantısı bulunmadığı gibi, müvekkilinin dava tarihi itibariyle...

A.ş.'de ortaklık sıfatı da bulunmadığını haliyle, ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu yetkisizlik kararının dayanağını oluşturan hmk m. 14/2 hükmünde öngörülen kesin yetki kuralı yönünden aranan şartlar somut olayda meydana gelmemiş olup, ilk derece mahkemesi kararı açıkça hatalı olduğunu, bu nedenle, istinaf incelemesinin duruşmalı yapılarak, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.10.2022 tarih ve 2022/323 e.

2022/660 k. sayılı kararına karşı yapmış oldukları istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini,pay devir sözleşmesi kapsamında davalı, müvekkilin... A.ş.'deki paylarının tamamının kendisine devredilmesi karşılığında müvekkiline, ...

A.ş. ile birlikte müşterek borçlu olarak, toplamda 2.059.385,00-avro bedel ödemeyi taahhüt ettiğini, ne var ki anılan bedelin müvekkiline ödenmediğini, bu sepeple işbu alacağın, fazlaya ilişkin talep haklarının saklı tutulmak kaydıyla, şimdilik 1.000.000,00-avro'luk kısmının tahsili adına Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5852 e. sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, kötü niyetli ve alacağın tahsilini geciktirme gayesinde olan davalının icra takibine vaki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiğini, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,

tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; anonim şirket pay devir sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

Dava dışı ... .... A.Ş.' nin ticaret sicil kayıtları dosya içerisinde yer almaktadır.

Davacı yan davalı ile anonim şirket pay satış ve devir sözleşmesi akdedildiğini bu sözleşme gereğince davalının kendisine 2.059.385,00 Euro borçlu olup bu güne kadar ödeme yapmadığını iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davalı şirket merkezinin ... olduğu, HMK'nun 14/2. maddesi uyarınca Menemen ilçesinin ticari davalarda Karşıyaka Mahkemelerinin kesin yetkili bulunduğu gerekçesiyle kesin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf itirazı uyuşmazlığın taraflar arasındaki pay devir sözleşmesinden değil, anılan sözleşme neticesinde ortaya çıkan alacağın/devir bedelinin davalı tarafından ödenmemesinden kaynaklandığını, bu şekilde bir alacağın ödenmemesinin ortaklık ilişkisi ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını kesin yetkiye ilişkin verilen kararın hatalı olduğuna yöneliktir.

Dava dışı şirket Menemen Ticaret Sicil Müdürlüğünde 3997 sicil numarası ile kayıtlı olup, ticari merkez adresinin ... ... olduğu dosya içeriğiyle sabittir.

Şubeler ve Tüzel Kişilerle İlgili Davalarda Yetki başlıklı HMK'nun 14/2. maddesi "Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmünü içermektedir.

HMK'nın 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi benimsenmiş olup; uyuşmazlıkların en az giderle, en makul sürede ve en az emekle çözümü amaçlanmıştır.

Dava tarihinden önce şirket ortağı olan ve ancak "dava öncesi ortaklık sıfatı sona eren" kişinin, daha sonra ortaklık ilişkisinin mevcut olduğu tarihlerden kaynaklanan hukuki ilişkilere dayalı uyuşmazlık nedeni ile ortak veya ortaklığa ya da devir alan kişiye karşı dava açılması durumunda ilgili şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili sayılması; iddia ve savunmanın kanıtlanması, uyuşmazlığa ilişkin belgelerin şirketten ya da şirketin kayıtlı olduğu Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden celbi ya da gerektiğinde şirket merkezinde yerinde inceleme yetkisi verilmesi,

gerektiğinde şirket temsilcisinin isticvabı gibi hususlar bakımından usul ekonomisi ilkesine daha uygun olacaktır.

Bu itibarla dava tarihinden önce şirket ortağı olan ve ancak "dava öncesi ortaklık sıfatı sona eren" kişinin, daha sonra ortaklık ilişkisinin mevcut olduğu tarihlerden kaynaklanan hukuki uyuşmazlık nedeni ile ortak veya ortaklığa dava açması ya da bu kişiye dava açılması durumunda HMK’nın 14/2. maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralının uygulanması gerekir.

Hal böyle olunca, mahkemece davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresinin Menemen olduğu, işbu davada HMK'nun 14/2. maddesi uyarınca şirketin merkezinin bulunduğu Menemen ilçesinin ticari davalarda Karşıyaka Mahkemelerine bağlı olduğu ve Karşıyaka/İzmir Asliye Ticaret mahkemelerinin kesin yetkili olduğu, kesin yetkinin HMK'nun 114/1.ç maddesi uyarınca dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği gözetilerek davanın kesin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. (Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay 11.Hukuk Darisenin 25.03.2022 tarih 2021/9104 Esas 2022/2412 Karar sayılı ilamı)

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın usulden reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.