Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1945 K.2024/51

Taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit davasında mahkemece ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verilen ara karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA VE TALEP

Davacı vekili Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/86 D.iş Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu talep dilekçesinde özetle;davalılar ... ve ... tarafından müvekkili aleyhine Ankara 1. İcra Dairesi'nin 2023/17186 esas sayılı dosyasında 03/09/2014 tarihli hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan 30/06/2018 vade tarihli alacağın tahsili için 1.78S.869,86 TL tutarında alacak için takip başlatıldığını, ancak elektronik tebligat ile ödeme emrine süresi içerisinde itiraz edilmediğinden takibin 11/07/2023 tarihinde kesinleştiğini ve haciz aşamasına geçildiğini,

03/09/2014 tarihli hisse devrini içeren sözleşmede gerekli yasal koşulları taşımadığı için müvekkilinin kefaletinin geçersiz olduğunu, keza alıcı ... mirasçısı sıfatı ile takip başlatılmış ise, mirasın reddi ile ilgili Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/337 esasında açılan ve görülen dava sonucu davanın kabulüne karar verildiğini, Yargıtay aşamasında olduğunu bu nedenlerle açılacak menfi tespit davası öncesinde mağduriyetine yol açılmaması için icra veznesine yatırılacak paranın esas dava sonuçlanıncaya kadar alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/07/2023 tarih ve 2023/86 D.iş Esas 2023/86 D.iş karar sayılı kararı ile, söz konusu belgelerin incelenmesinden icra takibinin 03/09/2014 tarihli sözleşmeye istinaden, ...

Ticaret ve Sanayi A.Ş.'deki ... ve ...'e ait hisselerin ...'e bir kısmı peşin, bir kısmı vadeli olarak ve ...'in kefaleti ile satışından kaynaklı olarak yapıldığı, İcra takibine dayanak alacağın varlığı ve miktarının keza istenebilirlik koşulunun bulunup bulunmadığının, borçlu tarafından açılacak menfi tespit davasında belirlenebileceği yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşılmakla,

İİK'nın 72/3 maddesi dikkate alınarak Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2023/17186 Esas sayılı takip dosyasına davacı borçlu tarafından yapılacak ödeme sonucu İcra Müdürlüğü kasasına giren paranın takip alacaklısına ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu yasaklanmasına karar verilmiştir.

Aleyhine Tedbir talep edilenler vekili ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir. Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince 19/07/2023 tarihli ek karar ile; istinaf dilekçesi ihtiyati tedbire itiraz şeklinde değerlendirildiğinde istinaf talebinin reddine, davalılar vekilince sunulan talebin itiraz olarak değerlendirilebilmesi için dosyanın Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/535 Esas sayılı dosyasına gönderilmesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 16/11/2023 tarihli ara kararı ile, Ankara 9 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/86 D.iş sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verildikten sonra 01/08/2023 tarihinde tedbir istemine dayanak uyuşmazlık ile ilgili olarak esas davanın açıldığı ve halen derdest olduğu, bu bağlamda; itiraz dilekçesi ve Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/86 D.iş sayılı ihtiyati tedbir dosyası ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

tedbir dosyasına sunulan Ankara 19.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/337 esas sayılı dosyasında verilen mirasın hükmen reddi kararı ve 03/09/2014 tarihli hisse devir sözleşmesi birlikte gözetilerek yaklaşık ispat koşuluna uygun delilin bulunduğu ve İİK 72/3 m.gereğince ihtiyati tedbir yasal şartlarının oluştuğu anlaşılmakla Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/86 D.iş ve 19/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına vaki itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbire itiraz edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı/borçlu tarafın, menkul haczi sırasında dosya konusu meblağı ödeme güçlerinin bulunmadığını beyan ederek taraflarından süre talep ettiğini, fiili haciz nihayete erdikten sonra borçlu asil ve vekili ile telefonda da görüşülerek ödeme şartları üzerine görüşüldüğünü, davacı tarafın, müvekkillerinin haklılığının farkında olmakla birlikte 03.09.2014 tarihli hisse devir sözleşmesinden kaynaklı müvekkillerinin alacaklarını da esas itibarıyla kabul ettiğini, ödeme güçlerinin bulunmadığı yönündeki beyanları bu hususu doğruladığını, binaen aleyh davacı taraf;

borçluluğunu, borçlu sıfatının neye dayandığını, borcun neyden kaynaklandığını ve miktarını en az müvekkiller kadar iyi bildiğini, dosya konusu meblağı ödeme durumlarının olmadığını beyan ederek haksız bir şekilde ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, mezkur dava açılırken davacı tarafın, kendilerine karşı takibin kefil sıfatıyla mı yoksa ... mirasçısı sıfatıyla mı başlatıldığının ödeme emrinden açıkça anlaşılmadığını, kefil veya borçlu ... mirasçısı sıfatıyla kendisinin takip alacaklısına herhangi bir borcu bulunmadığını, kefaletin kanunun emredici kurallarına aykırı ve geçersiz olduğunu,

öte yandan dava dışı borçlu ...'in mirasının Türk Medeni Kanunu'nun 605/2. maddesi uyarınca reddedildiği yönünde beyanda bulunarak menfi tespit davası açılacağının belirttiğini, davacı borçlunun ihtiyati tedbir talebi haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilleri ile dava dışı ... arasında 03.09.2014 tarihinde ... Tic. Ve San.

A.ş. hisselerine ilişkin müvekkillere ait hisselerin dava dışı ... satılarak devredilmesi hakkında hisse devir sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu hisse devir sözleşmesine göre; müvekkili ... %46,9967sine tekabül eden 3.289.771 adet hissesini, müvekkil ... ise %2.7428ine tekabül eden 191.999 adet hissesini dava dışı ... devrettiğini, işbu hisse devir sözleşmesi uyarınca nakden ve defaten ödenen bir kısım bedel dışında geriye kalan bakiye hisse bedeli için ödeme vadeleri belirlendiiğini, işbu sözleşme davacı/borçlu ... ve dava dışı ...

A.ş. tarafından müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, devam eden süreçte davacı ...'in babası dava dışı ..., 09.01.2018 tarihinde vefat ettiğini, mirasını sadece eşi ve kızlarının reddettiğini, davacı oğlu ... ise yasal süresi içerisinde babası ...'in mirasını reddetmediğini, bu nedenle davacı, hem halihazırda dava dışı ...'in yasal mirasçısı olması sebebiyle hem de söz konusu sözleşmeyi müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalaması sebebiyle işbu hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan müvekkillerinin hisse devir bedeli alacağını ödemekle yükümlü olduğunu,

davacı ... tarafından müvekkillere ve sosyal güvenlik kurumuna karşı, davacı ...'in babası muris ...'in 09.01.2018 tarihinde vefat etmesi üzerine geriye kendisi de dahil mirasçıları kaldığını, davacı ...'in kendisi dışında diğer mirasçıların mirası reddettiklerini, terekenin aktifine yönelik olarak kendisinin tasarrufta bulunmadığını, muris aleyhine şahısların ve kamu kurumları tarafından başlatılan icra takipleri ve derdest dava dosyalarının mevcut olduğunu, davacı tarafın davacı taraf somut olarak işbu karardan başkaca bir hukuki dayanağı da ileri süremediğini,

03.09.2014 tarihli hisse devir sözleşmesinin varlığını ve borçlarını davacı tarafın ikrar ettiğini, müvekkillerinin alacaklarını kabul ettiğini, bu nedenle ödeme yapmak için süre talep ettiğini, kendilerine süre verildikten sonra ödeme yapmak yerine haksız ve kötü niyetli olarak ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, ihtiyati tedbir talep edilirken temelde dayanılan ve dava dilekçesi ekinde mahkemeye sunulan mirasın hükmen reddi kararıyla ilgili gerçeğe aykırı beyanlarda bulunulduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilen icra dosyası taraflar arasındaki uyuşmazlık kapsamında davacı/borçlu aleyhine başlatılan ilk icra takibi olmadığını,

davacı/borçlu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun gerekçelerle borcunu ödememekte ısrar ederek müvekkillerinin alacaklarına kavuşmalarını engelleyerek ağır bir şekilde zarara uğrattığını, Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/831 e.

2017/931 k. sayılı ve 07.12.2017 tarihli kararı huzurdaki dosya açısından hisse devir sözleşmesinin niteliğinin, hukuka uygunluğu ve davacının borçlu olduğunun tespiti açısından kesin hüküm niteliğinde olduğunu, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 16.11.2023 tarih ve 2023/535 e. sayılı itirazın reddi kararının ve neticede Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 19.07.2023 tarih ve 2023/86 d. iş sayılı ihtiyati tedbir kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yargılama giderlerinin ve karşı vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişitr.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin diğer bir koşulu ise mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir.

Dosya kapsamı dikkate alındığında ve mevcut delil durumu gözetildiğinde yaklaşık ispatın bulunduğu ve HMK 389.maddesinde öngörülen şartların gerçekleştiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.