Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/25 K.2024/1556

Taraflar arasındaki tazminata ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

ASIL DAVADA DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalının ...

Otomotiv Sigorta Aracılık Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ortaklıkları olduğunu, aralarında çıkan anlaşmazlık sonucu noterde düzenlenen sözleşme ile ortaklığı feshettiklerini, şirket bünyesindeki mevcut binanın ikiye bölündüğünü, ... olarak kullanılmayan tarafın satışı hariç her türlü kullanım hakkının davacıya bırakıldığını, davacının kendisine düşen kısmı iskan ruhsatı olmaması nedeniyle kiraya veremediğini, sözlü olarak defalarca davalıya iskan konusunda başvurmasına rağmen hiçbir işlemin yapılmadığını, iskan işlerinin halledilmesi ve kira kaybının olduğu yönünde davalıya ihtar çekildiğini,

taraflar arasında iskan işine ilişkin masrafların yarı yarıya ödeneceği hususunda yeniden anlaşma yapıldığını, davacının yapılan anlaşma haricinde bir takım ödemelerde bulunduğunu, ruhsatın olmaması nedeniyle davacının kendine ait yeri kiraya veremediğini ve bu nedenle kira kaybının olduğunu, davalının ödemesi gereken masrafları ödemediğini belirterek davacının binanın tadilatları için ödemiş olduğu 25.600,00 TL'nin yarısı olan 12.800,00 TL'nin ödenmemiş kısmı olan 1.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsiline,

davacının vergi dairesi ve belediyeye ödemiş olduğu toplamda 2.332,00 TL'nin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsiline, davalının kusurundan kaynaklı olarak davacının alamadığı 6 aylık kira bedeli olan toplamda 54.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsiline, taraflar arasındaki sözleşmeye rağmen iskan işini yapan şirkete sadece davacının ödeme yapmış olması nedeniyle yapmış olduğu 35.000,00 TL ödemenin yarı miktarı olan 17.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; birleşen dosya davacısı ile birleşen dosya davalısının davaya konu edilen gayrimenkullerde müşterek malik olduklarını ve kanunen gayrimenkullerde yapılacak tüm işlemlerden ve masraflardan birlikte sorumlu olduklarını, bu nedenlerle her türlü talep, dava ve tazminat haklarının saklı kalması kaydıyla tarafların müşterek mülkiyetlerinde bulunan gayrimenkullere müvekkilinin yaptığı masrafların tespit edilerek payı oranında davalıdan faizi ile birlikte tahsilini, ayrıca davalının haksız fiilleri neticesinde müvekkilinin uğradığı zararın tespiti ile faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yapılan masraflara ilişkin olarak müvekkili olan davalıdan herhangi bir talepte bulunmadığını, müvekkilinden talepte bulunulmadan dava açılarak alacak talebinde bulunulmasının hukuken kabul edilemeyeceğini, davacı ile davalının davaya konu edilen gayrimenkullerde müşterek malik olduklarını ve kanunen gayrimenkullerde yapılacak tüm işlemlerden ve masraflardan birlikte sorumlu olduklarını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kardeş olan tarafların birlikte ticarethane işletmekte iken aralarında çıkan anlaşmazlık sonucu ortaklığı fesih ettiklerini, sözleşme gereği binanın işletmesinin davacıda kalacağını, binanın diğer tarafının satış hariç müvekkiline bırakılacağını, müvekkilinin kendi kullanımına düşen yeri kiraya vermek istediğini ancak iskan ruhsatı olmadığından veremediğini, ruhsat için davacının ilgilenmediğini, davacının talep ettiği masrafların kendine ait yer ile ilgili olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;asıl davada davacı birleşen davada davalı ... tarafından çatı onarımı, yangın merdiveni ve çatı imalatı için yapılan 25.600,00 TL tutarındaki masrafın zorunlu giderlerden olması karşısında bu tutarın 1/2 oranına tekabül eden kısmından ...'ın sorumlu olduğu, dava dilekçesinde bu iş nedeniyle bakiye 1.800,00 TL'nin ödenmediğinin iddia edilmesi karşısında asıl dava davacısının talep edebileceği tutarın 1.800,00 TL olduğu, yapı kullanım izin belgesi harcı ile cins değişikliği harcı olarak ödenen 2.332,70 TL'nin 1/2'sinden yine asıl dava davalısı ...'ın sorumlu olduğu, bu kapsamda asıl dava yönünden davalı ... ...'ın sorumlu olduğu toplam tutarın (1.800,00 + 1.116,35 =) 2.966,35 TL olduğu sonucuna varıldığından asıl davanın bu tutar üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerektiği,

Birleşen dava yönünden ise, birleşen dava davacısı ... tarafından iskan ruhsatı alınması için toplam 44.041,96 TL tutarında masraf yapıldığı, yapılan bu masrafın 1/2'sinden birleşen dava davalısı ... ...'ın sorumlu olduğu sonucuna varıldığından birleşen davanın (44.041,96 / 2 =) 22.020,98 TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmakla,

Asıl dava yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 2.966,35 TL'nin asıl dava tarihi olan 15/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl dava davalısı ...'dan alınarak asıl dava davacısı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Birleşen dava yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 22.020,98 TL'nin birleşen dava tarihi olan 10/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dava davalısı ...'dan alınarak birleşen dava davacısı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada davacı- birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, her ne kadar dava konusu taşınmaz taraflar arasında müşterek mülkiyet hükümlerine tabi ise de taraflar arasında ki uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre çözümlenmesi gerektiğini, dava konusunun sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinde;

birleşen dava davacısı ...'ın yapmış olduğu masrafları talep edebilmesi için sözleşmede açıkça bir hüküm bulunması gerektiğini, sözleşmeye bakıldığı zaman davalı yönünden masraflara ilişkin açıkça bir hüküm bulunmaması nedeniyle karşı davanın reddi gerektiğini, karşı davacının yapmış olduğu masrafları iş bu davada müşterek mülkiyet hükümlerine göre görevli mahkeme olmadığından kanunen talep edemeyeceği hususu gözetilmeden yerel mahkemece karar verildiğini, yerel mahkemece alınan 13/09/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre;

asıl dava yönünden müvekkilin iskan ruhsatı alabilmesi için yapmış olduğu 25.600,00 TL'lik bina tadilatının zorunlu masraflardan olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, bilirkişi raporunca müvekkil tarafından yapılan zorunlu masraflar belli iken yerel mahkemece yalnızca 2.966,35 TL'lik alacağın kabulü ile fazlaya ilişkin istemlerin reddine dair karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın, dava dilekçesinde harca esas değeri 75.632,00 TL olarak belirttiğini, birleşen karşı dava dilekçesi ile harca esas değerin 40.049,78 TL olarak belirttiğini, asıl dava davacısının reddedilen kısmı taraflarından daha fazla olmasına rağmen vekalet ücretleri aynı olduğunu, gerekçeli kararın devamında asıl davada her iki tarafa da 2.966,35 TL vekalet ücreti ödenmesine,

birleşen davada ise her iki tarafa 9.200,00 TL vekalet ücretine karar verildiğini, gerekçeli kararda hatalı vekalet ücreti hesaplaması yapıldığını, yerel mahkeme kararında haksız fiilden kaynaklanan tazminat miktarının reddini kabul etmediğini, birleşen dava dilekçesinde birleşen dava davalısının haksız fiilleri neticesinde müvekkile verdiği tüm zararlar için 15.528,80 TL haksız fiil tazminatı taleplerinin olduğunu, yerel mahkemenin haksız fiilden kaynaklanan tazminat isteminin reddine karar verdiğini,

ayrılma süreci sonrasında gayrimenkulün ikiye ayrıldığı ve ... bayiliğinin bulunduğu tarafın müvekkilin kullanımına bırakıldığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, ancak davalı müvekkile bırakılan ... bayi ve servis işi ile ilgili olan ve mülkiyeti ... ... A.Ş' ye ait olan Totem ve Tabelalar ile yine mülkiyeti ...

A.Ş' ye ait olan Totem ve Tabelaları müvekkile vermediğini, daha sonra da tabelaları tahrip ettiğini, müvekkilinin bunların eski hale getirilmesi için masraf yapmak zorunda kaldığını, ayrıca müvekkilinin tabelaların bayilik şartlarına uymamasından dolayı bayisi olduğu firmalar nezdinde itibar kaybı olup, ... tarafından kendisine buna dair ceza kesildiğini, her ne kadar yerel mahkeme zararın varlığı ve tutarı ile davalının kusuru ispat edilemediğinden tazminat istemleri reddedilse de müvekkili tarafından ödenen bedellerin dava dilekçesi ekinde mevcut olduğunu,

dosya kapsamında mevcut olan delillerle ispatlanmış olan haksız fiilden kaynaklanan tazminat isteminin kabulünün gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; asıl ve birleşen davada , ortak taşınmaza yapılan faydalı ve zorunlu masrafların sebepsiz zenginleşme hükümlerine ve taraflar arasında tanzim edilen sözleşme hükümlerine göre tahsili talebine ilişkindir 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamında yer alan Konya 2. Noterliği'nin 31/07/2013 tarih,15991 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Sözleşme" başlıklı belge incelendiğinde. "Konya ili, ... ilçesi, Dr. Sadık Ahmet caddesi, bila no adresinde ticaret yapmakta olan ... Otomotiv Sigorta Aracılık Hizmetleri Sanayi Ticaret A.Ş bünyesinde iş yeri ... diğer taraf olarak ikiye ayrılmıştır. ... kompozit kaplamalarla olan yer ...

Otomotiv Sigorta Aracılık Hizmetleri Sanayi Ticaret AŞ bünyesinde kalıp ... tarafından işletilecektir. Diğer taraf ise ... tarafından işletilip satış hakkı hariç istediği gibi tasarruf hakkına sahiptir...

Müştereken sahibi ve maliki bulunduğumuz Konya ili, ... ilçesi, Dikilitaş mahallesinde kain 22546 sayılı ada, 2 parsel sayılı taşınmazın 7 yıl müddetle herhangi birimizin hissesini bir başkasına satmaması için ilgili tapu müdürlüğüne satılmaz şerhini koydurmaya taraflar yetkilidir." şeklinde beyan edilmek suretiyle sözleşme tanzim ve imza edildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında yer alan 26/12/2013 tarihli "Sözleşmedir" başlıklı belge incelendiğinde; davacı birleşen dosya davalısı ... ... ile davalı birleşen dosya davacısı ... arasında "Müştereken sahibi ve maliki bulunduğumuz ...parselde kayıtlı taşınmazın iskan ruhsatı için ve çıkacak olan tapuların da yarı yarıya müşterek yapılmasına karşılık Mimarlık ve Mühendislik Bürosu...'e 90.000 TL (Yalnızdoksanbin), iskan alınması için ...

Belediyesine de (resim, harç vb.) 25.000 TL (yalnızyirmibeşbin) ortak ödemeyi ... ile ... kabul etmişlerdir. Bu süreç içerisinde Mimarlık ve Mühendislik Bürosu ... ... Belediyesi ve diğer Büyükşehir Belediyesi'ne çıkacak olan (iskan için) ceza, harç, resim vs. gibi çıkacak harçlara ... yukarıdaki belli edilen meblağların haricindeki kısma katılmayacak olup, bu bedeller ... tarafından karşılanacaktır.

İskan alma süreleri geciktirilip ve fazla çıkan harçlar ödenmeme tarafına gidildiği takdirde yapılan ihtarnameler karşılığında ...'ın alacakları saklı kalmak kaydı ile işbu sözleşme şahitler huzurunda imza altına alınmıştır." şeklinde beyan edilmek suretiyle sözleşme tanzim ve imza edildiği görülmüştür.

Sözleşmeye konu edilen ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde; taşınmazın evveliyatında 69/2400 pay ile ... Belediyesi, 1203/2400 pay ile ... Belediyesi, 564/2400 pay ile ... ..., 564/2400 pay ile ... adına kayıtlı iken 19/03/2006 tarih, 4366 yevmiye numaralı taksim işlemi ile 1/2 pay ile ... ..., 1/2 pay ile ... adına tapuya kayıt ve tescil edildiği, akabinde 19/03/2014 tarih, 11392 yevmiye numaralı işlem ile dava konusu taşınmaz üzerinde kat irtifakı tesisi suretiyle taşınmazda yer alan zemin/ 1 numaralı bağımsız bölüm olan depolu asma katlı dükkanın ve zemin/2 numaralı bağımsız bölüm olan asma katlı dükkanın 1/2 pay ile ... ..., 1/2 pay ile ... adına tapuya kayıt ve tescil edildiği ve halen dosyamız davacı ve davalısı adlarına kayıtlı olduğu görülmüştür.

Mahkemece hükme esas alınan 13/09/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; asıl davada davacı birleşen davada davalı ... tarafından çatı onarımı, yangın merdiveni ve çatı imalatı için yapılan 25.600,00 TL tutarındaki ödemenin ve yapı kullanım izin belgesi harcı ile cins değişikliği harcı toplamı olan 2.332,70 TL tutarındaki ödemenin zorunlu giderlerden olduğu, bu davacı tarafından yapılan diğer masrafların ise zorunlu giderlerden olmadığı,

asıl davada davalı birleşen davada davacı ... tarafından bahçe ve peyzaj işleri için ödenen 6.000,00 TL'nin, kilitli parke uygulaması için ödenen 5.200,00 TL'nin, demir kapı için ödenen 1.500,00 TL'nin, alçıpan vd işler için ödenen 9.000,00 TL'nin, imar harcı için ödenen 457,00 TL'nin ve belediyeye ödenen 21.884,96 TL'nin iskan ruhsatı alınabilmesi için yapılması gereken zorunlu giderlerden olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve yasal mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; asıl dosyada davacı tarafça taraflar arasında çıkan anlaşmazlık sonucu ortaklıklarını fesh ettiklerini ve taşınmaz üzerinde yer alan ... işletmesinin davalıda kalmak suretiyle mevcut binayı ikiye böldüklerini, davacıya isabet eden kısmın iskan alınamaması nedeniyle davacı tarafça kiraya verilemediği,

bunun üzerine davalı ile iskan alınması konusunda anlaşmaya varıp, sözleşme tanzim etmelerine rağmen davacı tarafça iskan için ilave imalatlar ve ödemeler yapıldığından bahisle, iskan için ilave olarak yapılan 3.600,00 TL+ 2.000,00+ 20.000,00 TL imalat bedeline karşılık davalı tarafça 11.000,00 TL ödendiği dikkate alınarak kalan bedelin yarısı olan 1.800,00 TL'nin, davacı tarafça ...

Belediyesi'ne ödenen 2.170,00 TL harç ve 162,00 TL vergi bedelinin ayrıca ... şirketine ödemiş olduğu 35.000,00 TL bedelin yarısı olan 17.500,00 TL ile taşınmazı 6 ay kiraya verememesinden kaynaklı 54.000,00 TL olmak üzere toplam 75.632,00 TL bedelin davalı ...'dan tahsilinin talep edildiği,

Birleşen davada ise birleşen dosya davacısı- asıl dosya davalısı ... tarafından ise bahsi geçen taşınmaza, bahçe peyzaj kilit taşı döşemesi nedeniyle 6.000,00 TL, kilit taşı uygulaması nedeniyle 5.200,00 TL, demir kapı imalatı nedeniyle 1.500,00 TL, binanın ikiye bölünmesi nedeniyle 9.000,00 TL masraflar yaptığını, 457,00 TL imar harcı, 21.884,56 TL'de belediyeye harç ve ceza ödediğini, ayrıca iskan ruhsatı almak için de ...'a yapılan 5.000,00 TL ödeme olmak üzere toplam 49.041,96 TL masraf yaptığını, bu masrafın yarısı olan 24.520,98 TL masraf ile davalı ...'ın tabelalarına vermiş olduğu zarar ve haksız fiilinden kaynaklı meydana gelen 15.528,80 TL zararı olmak üzere toplam 40.049,78 TL'nin ... Uyararlsan'dan tahsilinin talep edildiği,

Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 15/08/2014 tarih, 2014/467 E., 2018/292 K.sayılı ilamı ile asıl davanın kısmen kabulü ile, birleşen davanın reddine karar verildiği, ilgili karara karşı asıl davada davalı-birleşen davada davacı ...'ın istinafı üzerine Dairemizin 22/04/2022 tarih, 2020/1362 E., 2021/601 K.sayılı ilamı ile ilgili kararın kaldırılmasına, dosyanın görevli ve yetkili Konya Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Konya Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verildiği,

bunun üzerine dosyanın Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yukarıda belirtilen esasına kaydının yapılıp, yukarıda yazıldığı şekilde karar verildiği, tarafların zorunlu ve faydalı masraf yaptığını iddia ettikleri taşınmazın taraflar adına 1/2 pay ile tapuya kayıtlı olduğu, taraflarca iskan ruhsatı alınması için yapılacak ödemelere dair 26/12/2013 tarihli sözleşme imzalandığı hususlarında dosyamız kapsamında uyuşmazlık bulunmadığı,

dosyamız kapsamındaki uyuşmazlığın bahsi geçen taşınmaza tarafların yapmış olduğu masrafların birbirlerinden talep edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise hangi hukuki müesseselerin somut uyuşmazlığa uygulanabileceği ve tarafların bu masraflara katlanma yükümlülük oranlarının belirlenmesi noktasında toplandığı görülmüştür.

Kural olarak paydaşlardan biri ortak taşınmaza yönelik olarak yaptığı giderleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre diğer paydaşlardan talep etme hakkına sahiptir. Ancak taşınmaz mal müşterek halde kaldığı sürece diğer paydaşın mal varlığında bir fazlalık meydana gelmez. Paydaşın yaptığı giderlere ilişkin dava hakkı, yapılan giderlerin diğer paydaşların mülkiyetine geçtiği zaman doğar.

Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir tarafın mal varlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. İade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tesbit edilmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme borçlusunun bu muhdesatın yapıldığı anda ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği ileri sürülemez.

Zira, vücuda getiren paydaş tarafından kullanılan muhdesatın, diğer paydaşlara herhangi bir katkısı bulunmamaktadır. Ekonomik yönden zenginleşme ve fakirleşmenin, satış suretiyle taşınmazdaki ortaklığın giderildiği anda gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Daha açık deyişle, sebepsiz zenginleşme; satışın yapılıp bedelinin ödendiği tarihte gerçekleşir.

İyileştirmeden doğan sebepsiz zenginleşme nedeniyle hükmedilecek miktar, iyileştirmenin satış tarihinde taşınmazın değerinde meydana getirdiği artış oranında olmalıdır. (Emsal Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 06/04/2017 tarih, 2015/19239 E., 2017/4932 K.,18/12/2017 tarih, 2017/16637 E., 2017/17751 K., 03/03/2014 tarih, 2013/18575 E., 2014/3167 K.sayılı ilamları)

Bu bağlamda somut olay irdelendiğinde; taraflar arasında imzalanan 26/12/2013 tarihli sözleşme ile tarafların dava konusu taşınmazın iskan ruhsatının alınması için Mimarlık ve Mühendislik Bürosu ...'a 90.000,00 TL, ... Belediyesi'ne 25.000,00 TL ortak ödemeyi kabul ettikleri, yani söz konusu sözleşmenin konusunun Mühendislik Bürosuna ödenecek 90.000,00 TL ile, ...

Belediyesi'ne 25.000,00 TL'ye kadar ödenecek olan resim, harç vs giderinin oluşturduğu, tarafların her birinin ...'a ödenecek bedelden 45.000,00 TL 'ye kadar, Belediyeye ödenecek harç, ceza, resim gibi bedelden 12.500,00 TL'ye kadar sorumlu olup, söz konusu iki kaleme dair fazla ödeme yapılması gerekmesi durumunda da bu ödemelerin ... tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, bu durumda dosyamız davacı ve davalısı tapu kayıt malikleri tarafından taşınmaza yapılan masraflardan sözleşmeye konu edilen Mimarlık ve Mühendislik Bürosu ... ve ...

Belediyesine yapılacak ödemelere ilişkin tarafların sorumluluk şartlarının sözleşmeyle belirlendiği dikkate alındığında, taraflarca bahsi geçen bu iki kaleme ilişkin yapılan ödemelerin birbirlerinden talep edilebilme şartlarının sözleşme serbestisi ilkesi gereğince 26/12/2013 tarihli sözleşme kapsamında değerlendirilmesi, bahsi geçen iki kalem dışındaki masrafların ise yukarıda ilkelerini açıkladığımız sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği,

Buradan hareketle, öncelikle asıl dava yönünden davacının talep kalemleri değerlendirildiğinde; davacının iskan için ilave imalatlar yaptığından bahisle toplam 25.600,00 TL ödeme yaptığı, bunun yarısı olan 12.800,00 TL'nin davalı ... tarafından ödenmesi gerekirken, davalı ... tarafından 11.000,00 TL ödeme yapıldığından bahisle, bakiye 1.800,00 TL'nin, ...

Belediyesi'ne ödenen 2.170,00 TL harç ve 162,00 TL vergi bedelinin, ... şirketine ödenen 35.000,00 TL bedelin yarısı olan 17.500,00 TL ile davacının taşınmazı 6 ay kiraya verememesinden kaynaklı 54.000,00 TL olmak üzere toplam 75.632,00 TL bedelin talep edildiği, bu kalemlere ilişkin talep değerlendirildiğinde, talep edilen ...

Belediyesi'ne ödenen 2.170,00 TL harç ve 162,00 TL vergi bedelden tarafların ne şekilde sorumlu olacağının taraflar arasında tanzim edilen 26/12/2013 tarihli sözleşme ile kararlaştırıldığı, bakiye talepler yönünden ise taraflar arasında bir anlaşma bulunmadığı, davacının taşınmazı 6 ay kiraya verememesinden kaynaklı 54.000,00 TL'ye ilişkin talebinin de Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26/06/2018 tarih, 2014/467 E., 2018/292 K.sayılı ilamı ile reddedildiği,

davacının bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmaması nedeniyle davacının kira mahrumiyetinin bulunmadığına yönelik mahkeme kabulünün asıl dosya davalısı lehine usulü kazanılmış hak teşkil ettiğinden asıl dava davacısının kira kaybı tazminat istemi yönünden talebin reddine karar vermek gerekeceği, davacının diğer talep kalemlerinin de yukarıda kurallarını ortaya koyduğumuz genel hükümlere yani sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre irdelenmesi gerektiği, bu durumda davacının ... şirketine ödenen ve davalıdan tahsili talep edilen masrafların ise yukarıda belirtildiği şekilde sözleşme kapsamında kalmadığı,

bu bağlamda davacı tarafça, tarafların ortak olduğu taşınmaza yapılan giderler kapsamında kaldığı ve kural olarak paydaşlardan birinin ortak taşınmaza yönelik yaptığı giderleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre diğer paydaşlardan talep etme hakkına sahip ise de taşınmaz mal somut uyuşmazlıkta olduğu gibi müşterek halde kaldığı sürece diğer paydaşın mal varlığında bir fazlalık meydana getirmeyeceğinden, paydaşın yaptığı giderlerin dava hakkının ancak yapılan giderlerin diğer paydaşların mülkiyetine geçtiği zamanda doğacağı, dava konusu taşınmazın henüz ortaklığının giderilmediği ve paydaşlığın devam edip,

taşınmaz üzerinde de her iki tarafın kullanımı söz konusu olduğundan davalı paydaşın sebepsiz zenginleşmesinin henüz gerçekleşmediğinden davacı tarafça ... şirketine ödendiği iddia oluna bedelin yarısı olan 17.500,00 TL'nin davalı ...'dan tahsilinin talep edilmeyeceği,

Davacı tarafça iskan için ilave imalatlar yaptığından bahisle ödediği iddia olunan 25.600,00 TL ödemeden kaynaklı bakiye 1.800,00 TL yönünden de talep edilen iş bu masraf kaleminin tarafların ortak olduğu taşınmaz için yapıldığı, dava konusu taşınmazda henüz taraflarca ortaklığın giderilmediği dikkate alındığında bu aşamada yukarıda ayrıntısı ile izah edildiği üzere iş bu masraf kalemini de talep edilme imkanı bulunmadığı anlaşılmış ise de, davalı ...'nın 11.000,00 TL ödeme yaparak bu kalem yönünden ödeme iradesini ortaya koyduğu, bu kalem yönünden ödemeyi kabullendiği, bakiye 1.800,00 TL'yi ödediğine ilişkin dosya kapsamına sunulu delil bulunmadığı dikkate alındığında, davacının 1.800,00 TL'lik talebi yönünden davasının kabulü gerekeceği anlaşılmıştır.

Karşı davacı asıl dosya davalısı tarafça talep edilen masraf kalemleri irdelendiğinde; yukarıda ayrıntısıyla dökümü yapılan masraf kalemlerinden sadece iskan ruhsatı için ...'a ödenen 5.000,00 TL ile ...

Belediyesine ödenen ceza ve harçlar olmak üzere 21.884,96 TL ile, imar harçları için ödenen 457,00 TL'nin 26/12/2013 tarihli sözleşme kapsamında kaldığı, bakiye talepler olan bahçe peyzaj kilit taşı döşemesi nedeniyle 6.000,00 TL, kilit taşı uygulaması nedeniyle 5.200,00 TL, demir kapı imalatı nedeniyle 1.500,00 TL, binanın ikiye bölünmesi nedeniyle 9.000,00 TL masrafın tarafların paydaş olduğu taşınmaza yapılan masraflar olup, yukarıda ayrıntısıyla izah edildiği üzere,

dava konusu taşınmazdaki ortaklık devam ettiği sürece yani her iki paydaşın taşınmazdan faydalanmaya devam ettiği süre zarfında diğer paydaşın sebepsiz zenginleştiğinden bahsedilemeyeceğinden bu masrafların bu aşamada talebi mümkün olmadığından bu masraflar kalemleri yönünden birleşen dosya davacısı ... 'nın davalıdan alacaklı olmadığı,

yine her ne kadar birleşen davada davacı tarafından davalının kendisine ait tabelalara zarar verdiği iddiasıyla tazminat isteminde bulunulmuş ise de zararın varlığı ve tutarı ile aynı zamanda davalının kusuru ispat edilemediğinden birleşen dava yönünden davacının haksız fiilden kaynaklı tazminat isteminin de reddine karar vermek gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı asıl dosya davacısı ... tarafından, ... Belediyesine ödenen 2.170,00 TL ve 162,00 TL vergi ile birleşen dosya davacısı ... tarafından imar harcı için ödenen 427,00 TL ile ... Belediyesine ceza ve harç olarak ödenen 21.884,96 TL bedel ile birleşen davacı ... tarafından ...

Mühendisliğe ödenen 5.000,00 TL yönünden yapılan değerlendirmede ise; söz konusu masraf taleplerinin taraflarca nasıl ödeneceğine ilişkin taraflar arasında 26/12/2013 tarihli sözleşme tanzim edildiği, bu sözleşmeye göre davacı ...'ın ...

Mühendisliğe ödenecek tutarın 45.000,00 TL'lik kısmından, Belediyeye ödenecek masraflarında 12.500,00 TL'lik kısmından sorumlu olduğu, bu durumda birleşen dosya davacısı ... tarafından Belediyeye toplam 22.341,96 TL, asıl dosya davacısı tarafından toplam 2.332,70 TL harç ve ceza ödendiği, bu durumda Belediyeye ödenen toplam harcın 24.674,66 TL olup, her bir davacının bu bedelin yarısı olan 12.337,33 TL ödemekle yükümlü olduğu,

bu durumda ... tarafından (22.341,96-12.337,33=10.004,63 TL) 10.004,63 TL fazla, ... tarafından da (12.337,33-2.332,70 =10.004,63 TL) TL az ödeme yapıldığı dikkate alındığında, birleşen dava kapsamında 10.004,63 TL'nin birşelen dosya davalısı ...'dan tahsili ile birleşen dosya davacısı ... 'a ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesince asıl dava yönünden 1.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl dava davalısı ...'dan tahsili ile asıl dava davacısı ... ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen dava yönünden ise, 10.004,63 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birşelen dosya davalısı ...'dan tahsili ile birleşen dosya davacısı ...'a ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasa aykırı bulunmakla, kararının kaldırılmasına, kaldırma gerekçesi dikkate alındığında sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.