Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/356 K.2025/21

Taraflar arasındaki şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin en son yapılan ve 2021 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması, müzakeresi ve onayı. 2021 yılı finansal tabloların (bilanço ve gelir tablosu) okunması, müzakeresi, onayı ve yönetim kurulunun ibrası; akleasing nezdinde haziran ayı içerisinde leasing ödemesi konusunda ortaklara bilgi verilmesinin görüşülmesine gündemin 6. maddesinin gerekçelendirilmesi;

şirket sermaye artırılmasının görüşülmesi ve şirket ana sözleşmesinin sermaye başlıklı 6. maddesinin tadili, 6102 sayılı yeni ticaret kanunu'nun 394. maddesi uyarınca yönetim kurul üyelerinin huzur hakkı ödenmesi konusunun görüşülmesi konularının görüşüldüğü 2021 olağan genel kurul toplantısı 20.06.2022 tarihinde yapılmak üzere ilana çıkıldığını, söz konusu toplantıda müvekkili ... vekili aracılığı ile talep etmesine rağmen toplantıdan haberdar olduğu tarihten bu yana faaliyet raporunun, finansal tabloların, bilançonun, mizanın, gelir-gider tablosunun incelemeye sunulmadığını, incelemeye imkan verilmediğini,

yasaya uygun şekilde talep edilmesine karşın gönderilmediğini ifade ettiğini, ayrıca ortak olarak 2021 mali yılı ve buna dayalı müzakere edebileceği bilgi ve belgelerin bir kısmının ise ancak toplantı gününden önceki cuma günü gönderildiğini, bilgi ve belgelerin kapsamlı olarak incelenemediğini bu sebeple incelemek için genel kuruldan ek süre, ayrıca TTK m.420 ve toplantı yönetmeliği uyarınca toplantı'nın ertelenmesi talep edildiğini, toplantının finansal tablolara ilişkin 3. ve 4. maddeleri TTK m. 420 kapsamında 1 ay süre ile ertelendiğini,

gündemin diğer finansal tabloların müzakeresi sonucu karar alınması gereken maddeleri olan sermaye artırımını içerir 5. 6. ve 7. maddelerinin görüşülmesi ise hukuka aykırı olarak ertelenmediğini ve bu konuda yasa ve usule aykırı suretle karar alındığını, TTK m.420 gereğince erteleme talebinde bulunulmasına karşın 5. 6. ve 7. maddeler kapsamında erteleme yapılmamasının hukuka aykırı olduğu müvekkili tarafından vekili aracılığı ile muhalefet şerhi olarak tutanağa geçirildiğini, gündemin ertelenen 3 ve 4'üncü maddeleri bakımından ise, 2021 yılı olağan genel kurul toplantısı 27.07.2022 tarihinde yapıldığını,

gündemin ertelenen ve 27.07.2022 tarihinde görüşülen 3. ve 4. maddeleri. (3) 2021 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması, müzakeresi ve onayı.

(4) 2021 yılı finansal tabloların (bilanço ve gelir tablosu) okunması, müzakeresi, onayı ve yönetim kurulunun ibrası hususları olduğunu, toplantıda müvekkili ... vekili aracılığı ile hem faaliyet raporu, bilanço ve finansal tablolar bakımından görüşülen gündeme dair belirli sorular yöneltildiğini, TTK m.437 uyarınca bilgi alma hakkı kullanıldığını, ayrıca hususlarda inceleme talebinde bulunulduğunu ancak bu talebi cevapsız bırakıldığı gibi sorulan sorulara da özensiz ve baştan savma şekilde yüzeysel cevaplar verildiğini, bilgi alma hakkını kullanan müvekkili,

pay sahipliği haklarını kullanabilmek için gerekli olması sebebiyle genel kuruldan belirli konularda özel denetim talebinde bulunduğunu, genel kurul toplantısında TTK madde 437 kapsamında bilgi alma hakkı kullanıldığını fakat sorulan sorulara yeterli ve aydınlatıcı cevaplar alınamadığını, inceleme taleplerine cevap verilmediğini, madde 438 uyarınca talep edilen özel denetçi atanması isteminin de bu şekilde reddedilmesi dolayısıyla şirket nezdindeki mevcut durumun tespit edilebilmesi için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu,

müvekkili bakımından özel denetçi atanması talebi için gerekli koşullar oluşmuş olduğundan ve müvekkilinin özel denetçi tayini talebinde hukuki yararı bulunduğunu iddia ederek ... Otelcilik A.Ş.'ye genel kurulda da maddeler halinde sıraladığı hususların tespiti bakımından özel denetçi atanmasını talep ettiğini, davalı şirket ...

Otelcilik A.Ş’ye 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 438 vd. maddeleri çerçevesinde ve dilekçesi içeriğinde açıkça belirtmiş olduğunu ve talep ettiği hususlar kapsamında özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın TTK.'nın 437 inci maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının engellediğini düşünüyorsa, özel denetçi atanmasını talebinden önce TTK m. 437/5’e göre genel kuruldan 10 gün sonra dava açması gerektiğini, davacı taraf Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/616 esas sayılı dosyasında bilgi alma ve inceleme talepli müvekkili şirkete karşı dava ikame ettiğini, ancak anılan dava kanunda belirtilen süre de açılmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının özel denetim talebiyle inceleme talebi arasında seçim yapması gerektiğini,

davacının faaliyet raporunun finansal tabloları, bilançonun, mizanın, gelir gider tablosunun incelemeye sunulmadığı, incelemeye imkan verilmediği, yasaya uygun şekilde talep edilmesine karşın gönderilmediği, TTK 420 maddesi uyarınca erteleme talebinde bulunduğu, söz konusu erteleme talebine rağmen şirket yönetim kurulu tarafından ısrarla bir kısım maddelerin görüşülerek karara bağlandığı, oylanmayan gündem maddelerinin görüşülmesinin ise ertelenen genel kurul toplantısına bırakıldığı, özel denetim talebinde bulunduğu ve talebin haksızca reddedildiği, sorulan sorulara verilen cevapların yönetim kurulu tarafından verilmediği,

şirket dışı kişiler tarafından cevaplandırıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Ankara 4. ATM'nin 2021/731 ve 2021/732 Esas numaralı genel kurul kararının iptali ve özel denetçi atanmasına ilişkin davalarda bilirkişilerce hesaplama oranlarının fiili durumu yansıtmadığı,

bu şekilde genel kurulda alınan kararların tamamının TTK 445 vd. maddeleri uyarınca yokluğuna/butlanına/iptaline karar verilmesi yönünde bilirkişi tarafından görüş sunulduğunun beyan edildiğini, bilirkişi raporunun bir çok eksiklik ve yanlışlıklar içerdiğini, dilekçede açıklanan sebeplerle ve resen tespit edilecek gerekçelerle 27/07/2022 tarihli 2021 Yılı hesap ve işlemlerine ilişkin olarak yapılan olağan genel kurulu'nun TTK., ilgili mevzuat ve şirket esas sözleşmesine uygun bir şekilde yapılmış olduğundan davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı vekili tarafından 27/07/2022 tarihli Olağan Genel Kurulu'nda bilgi alma hakkı kullanıldıktan sonra belirtilen hususlarda özel denetçi atanmasının talep edildiği, özel denetçi atanması talebinin divan başkanı tarafından genel kurulun oylamasına sunulmadığı, bu nedenle özel denetçi talebi konusunda genel kurulun kabul veya redde ilişkin bir kararının bulunmadığı,

diğer taraftan davacı tarafça ileri sürülen iddialar, bilgi alma hakkı kapsamında sorulan sorulara verilen cevaplar ve sunulan delillere göre şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya konulmadığı gerekçeleriyle özel denetçi atanması için TTK 439 maddesindeki şartların gerçekleşmediği gerekçeleriyle varılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; özel denetçi atanması koşullarının oluştuğunu, mahkemece davanın reddi kararının usul ve yasaya aykırı olup, hükmün gerekçesiz olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; TTK 439. maddesine dayalı olarak özel denetçi atanması talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde, her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceğini, aynı kanunun 439. maddesinde ise,

genel kurulunun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birine halka açık anonim şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibarı değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahiplerinin şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde üç ay içinde özel denetçi atanmasını isteyebilecekleri, aynı yasanın 440/2. maddesinde ise, mahkemece verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/12/2017 tarih 2016/8800 Esas 2017/7610 Karar sayılı ilamı).

Kesin olan kararlara karşı HMK'nın 346/1. maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, HMK'nın 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verilebilir. Bu karar usule ilişkin nihai bir karardır (Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, sayfa 247).

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin TTK'nun 440/2. maddesi gereği ilk derece mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, HMK'nun 341. ve 352. maaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen bu usulden red kararına karşı TTK'nun 440/2. maddesi gereğince temyiz yolu açık değildir.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi