Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/550 K.2024/1161

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Meşrutiyet Şubesi müşterisi olan dava dışı borçlu ... Taah. İnş. Mad. Ltd.

Şti. ile müvekkili banka arasında 10/02/2017 tarihli 5.000.000,00 TL ve 25/09/2017 tarihli 15.000.000,00 TL bedelli genel kredi ve teminat sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye istinaden nakit ve gayri nakit krediler kullandırıldığını, davalıların sözleşmelere müştereken ve müteselsilen kefil olduklarını, müvekkili bankanın kredilerden dolayı 20.925,45 TL nakit, 950.000,00 TL gayri nakit kredi alacağı bulunduğunu, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/403 esas sayılı dosyada 02/12/2021 tarih, 2021/837 sayılı kararla davalıların konkordato projesinin tasdik talebinin adi alacaklar yönünden kabulüne karar verildiğini,

davalı borçlulardan konkordato projesinin tasdiki ile çekişmeli hale gelen kesin mühlet tarihi 09/12/2020 itibariyle muaccel olmuş ve mer'i teminat mektubu riskine istinaden tahakkuk etmiş 77.732,63 TL komisyon alacaklarının mevcut olduğunu, müvekkilinin alacaklarının, alacak bildirim dilekçeleri ile bildirilmiş olmasına rağmen komiserler heyeti tarafından dikkate alınmadığını, bu nedenle müvekkilinin davalılardan olan alacaklarının konkordato projesine dahil edilmediğini, müvekkili bankanın alacaklarının çekişmeli hale geldiğini,

konkordato komiserler kurulu tarafından alacaklılar toplantısına davet ilanının belirtilen yerlerde ilan edilmediğini, usulüne uygun alacaklılar toplantısı davet ilanında bulunulmadığını, konkordato projesinin tasdik taleplerinin kabulüne karar verildiğini, yasal süresi içinde karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, konkordato yargılaması sırasında alacak bildirim dilekçesi ile bildirilen ve belgelendirilen müvekkilinin kesin mühlet tarihi itibariyle davalı borçlulardan olan alacaklarının projeye dahil edilmemiş olduğunu, bu nedenle müvekkili bankanın zarara uğrayacağını,

müvekkili bankanın davalılardan toplam 1.048.658,08 TL nakit ve gayri nakit alacağının İİK 308/b maddesi gereğince tahsili gerektiğini, arabulucu yoluna başvurulduğunu, görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla çekişmeli hale gelen müvekkili banka tarafından tanzim olunan 950.000,00 TL bedelli mer'i teminat mektubu riskinin,

kesin mühlet tarihine kadar tahakkuk etmiş olan toplam 20.925,45 TL ve 09/12/2020 tarihi itibariyle muaccel olmuş ve mer'i teminat mektubu riskine istinaden tahakkuk etmiş 77.732,63 TL komisyon alacakları toplamı 1.048.658,08 TL nakit ve gayri nakit risklerin öncelikle mahkemece belirlenecek bir bankaya depo edilmesine, alacağın tespit ve tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirttiği çekişmeli alacağın tahsili ve depo edilmesini talep ettiğini, çekişmeli alacağın tahsili ile birlikte depo edilmesi talebinde bulunamayacağını, İİK madde 308/b-1 uyarınca açılacak davanın bir eda davası olmadığı, tespit davası olarak açılabileceğini, davacı bankanın süresinde alacak bildiriminde bulunmadığını, buna bağlı olarak konkordatoya tabi alacaklar listesinde çekişmeli veya çekişmesiz herhangi bir sıfatla alacaklı olarak yer almadığını, davacı bankanın itiraza uğramış herhangi bir alacağı söz konusu olmadığından bu davayı açamayacağını, davacının alacak iddiasını muacceliyet ve miktar yönünden ispat edemediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; bankacı bilirkişinin yaptığı hesaplamanın yerinde olduğu, bilirkişi heyeti ayrık rapor sunmuş ise de, hukuki değerlendirmenin mahkemece yapılacağı, bu yönde yeniden rapor alınmayı gerektirir bir hususun olmadığı, dava İİK'nın 308/b maddesi uyarınca çekişmeli alacağın tespiti ve tahsiline ilişkin olup, davaya konu nakdi alacakların teminat mektubu komisyonlarından kaynaklandığı, taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesinin 9.10.maddesi 8.fıkrası da nazara alınarak tahakkuk tarihinde ödenmeyen komisyon alacaklarının muaccel hale getirilebileceğinin hükme bağlandığı,

dava dışı asıl borçlu şirkete verilen teminat mektubunun 10/05/2020 ve 10/08/2020 dönemlerine ait komisyon borçlarının vadelerinde ödenmemiş olup, sözleşmenin 9.10maddesinde belirtilen düzenleme uyarınca alacaklara muacceliyet verildiğinin anlaşıldığı, 09/09/2020 geçici mühlet tarihi itibariyle nakit alacak toplamının 10.170,97 TL olduğu, bankacı bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, 950.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun vadesinin 30/12/2020 tarihinde sona erdiği, 30/12/2020 tarihine kadar uzatıldığı, mektubun halen mer'i olduğu,

konkordato başvurusu ve dosya kapsamı itibariyle teminat mektubu riskinin geçici mühlet tarihi itibariyle var olduğu, bedelinin 950.000,00 TL olup, 950.000,00 TL gayri nakit ve 10.170,97 TL nakit alacak üzerinden davanın kısmen kabulü ime davacının davalı kefillerden dava konusu çekişmeli alacak kapsamında 950.000,00 TL gayri nakit, 10.170,97 TL nakit alacağının olduğunun tespitine, 950.000,00 TL gayri nakit alacağın deposunu teminen olmak üzere alacakların tahsiline, nakit alacaktan fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kısmen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kısmen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; İİK madde 308/b uyarınca davacı bankanın davalı şirketten alacaklı olduğunun tespiti ve alacağın tahsili isteğine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davalılar vekili 14/10/2024 tarihli beyan dilekçesinde; davacıya haricen ödeme yapıldığını, bu sebeple davanın konusuz kaldığını, yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediklerini beyan etmiştir.

Davacı vekili 16/10/2024 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkili bankanın davalı şirketten alacağını haricen tahsil ettiğini, bu sebeple davanın konusuz kaldığını, icra inkar tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediklerini beyan etmiştir.

Somut olaya gelince, istinaf aşamasında takip dosyasının tarafların kabulünde olduğu üzere davalılarca davacıya haricen ödeme yapıldığı, bu hale göre açılan davanın konusuz kaldığı gözetilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.