Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/944 K.2023/873

Taraflar arasındaki alacak davasında mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin malvarlığında kasıtlı bir eksiltmeye gidileceğini, fabrika binasının satılarak ticaretin terk edileceği izlenimi oluştuğunu, bu nedenlerle ... parselde kayıtlı taşınmazların tapu kaydının üzerine üçüncü kişilere devrine engel olunması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 18/04/2023 tarihli ara kararı ile davacı tarafıh davaya konu trafik kazası nedeni ile vefat edenin desteğinden yoksun kaldığından bahisle maddi tazminat ve uğramış oldukları manevi zararın giderimi için manevi tazminat talep ettiği, bu durumda dava dilekçesinde talep edildiği gibi ihtiyati tedbir talep edilen araç dava konusu olmadığından davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili talep dilekçesinde özetle;davalı şirketin malvarlığında kasıtlı bir eksiltmeye gidileceğini, fabrika binasının satılarak ticaretin terk edileceği izlenimi oluştuğunu, bu nedenlerle ... parselde kayıtlı taşınmazların tapu kaydının üzerine üçüncü kişilere devrine engel olunması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 25/04/2023 tarihli ara kararı ile davacının ihtiyati tedbir istemi 18/04/2023 tarihli tensip tutanağının 10. maddesinde değerlendirildiği ve talebin reddine karar verildiği, bu karara ilişkin 18/04/2023 tarihinde yazılan gerekçeli kararda sehven başka bir vakıaya ilişkin red kararı yazıldığı, ortaya çıkan çelişkinin giderilmesi için dosya yeniden ele alınarak davacı tarafın davasının dayanağının konkordato komiserler heyeti tarafından reddedilen çekişmeli alacağa ilişkin olduğu, dolayısıyla alacağın yargılamayı gerektirdiği ve dava sonunda alınacak şeyin para olduğu, oysa tedbir istenen taşınmazın dava konusu "şey" olmadığı anlaşıldığından tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbirin reddi ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Vadesi gelmiş ve haksız tenzilat sonucu müvekkili bankanın zarara uğrayan alacağı yönünden yani bir para borcu nedeniyle ihtiyati tedbir talep edildiğini, davalı şirketin malvarlığında kasıtlı bir eksiltmeye gidileceğini, fabrika binasının satılarak ticaretin terk edileceği izlenimi oluşturduğu endişesiyle tedbir talep eden müvekkili bankanın, talebin reddi halinde geri dönülemeyecek şekilde zarara uğrayacağını,

Müvekkili bankanın alacağın tahsil edilemeyen kısmı güvenceye alması bakımından izleyebileceği tek yolun şu an itibariyle dava konusu taşınmaza tedbir uygulanması olduğunu, müvekkili bankanın menfaat dengesi göz önünde bulundurulduğunda hak kaybının geri dönülemeyecek zararlar doğurmaması amacıyla talebin kabulü gerektiğini,

İlk derece mahkemesince alacak yargılamayı gerektirir denmiş ise de müvekkili bankanın alacağının para alacağı olup, bunun teminatı olarak taşınmaz üzerinde tedbir talep edildiğini, yargılamayı gerektirecek bir alacak söz konusu olmadığını, yaklaşık ispat kuralı gereğince de müvekkili bankanın somut delillere, sözleşmelere dayanarak alacaklarını ispatladığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; ihtiyati tedbirin reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin diğer bir koşulu ise mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir.

Somut olayda, davacı yanca alacak istemine yönelik olarak açılan davada davalı şirkete ait taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilmiş ise de, ilk derece mahkemesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere HMK'nun 389.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu olmayan şey hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden ve tedbire konu taşınmazların da dava konusu olmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin gerekçesi de göz önünde bulundurularak yasal koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik ilk derece mahkemesi ara kararı usul ve yasaya uygundur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi ara kararında usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.