Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/105 K.2024/538

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde ... sicil numarası ile kayıtlı ... Orman Ürünleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi 'nin kurucu ortaklarından olduğunu, 1997 yılında kurulan ... Ltd.Şti. faaliyetlerini sürdürürken davalı tarafından Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7.maddesi uyarınca ticaret sicilinden resen silindiğini, müvekkilinin kurucu ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu ...

Litd.Şti.'nin adına kayıtlı ... ve ... plakalı araçları bulunduğunu, şirketin kaydının silinmesi sebebiyle bu araçların tasfiyesi yapılamadığını, sözü edilen bu araçlar halen şirket adına kayıtlı olup, bu araçların tasfiyesi gerektiğini, müvekkilinin adına kayıtlı bu araçların MTV' si davacı tarafından ödenmekte muayeneleri yine davacı şirket tarafından yaptırıldığını, ...

Ltd.Şti.'nin araçları için bu yolda yaptığı masraflarını şirketten tahsil edemediğini, şirket adına kayıtlı araçların tasfiyelerinin yanı sıra, müvekkilimin şirketten olan alacaklarını tahsil edebilmesi için de ...

Ltd.Şti.'nin ihyası ile mal varlığının tasfiyesine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, şirketin kurucu ortağı ve temsilcisi bulunan müvekkilin şirketin ihyasını istemede hukuki yararı bulunduğunu, bu nedenle şirket adına kayıtlı araçların tasfiyesine yönelik olarak şirketin ihyasına, ticaret siciline tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde ... sicil numarası ile kayıtlı ... Orman Ürünleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7.maddesi kapsamında 23/01/2014 tarihinde kaydının resen terkin edildiğini, bu işlemin usulüne uygun olarak yapıldığını, mahkemece şirketin geçici 7.maddesindeki düzenlemeye göre terkin edilmemesi gerektiğine kanaat getiriliyor, şirketin ihyasına karar verilmesi halinde TTK'nun 547.maddesi uyarınca ek tasfiye kararı verilmesi ve tasfiye memuru atanması gerektiğini belirterek açılan davada yasal hasım olunduğundan aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının, ihyası istenen şirketin ortağı olduğu, yukarıda belirtilen yasa maddeleri gereğince davacının ortağı olduğu şirketin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sicilden kaydının silindiği, fakat şirket adına kayıtlı tasfiye edilmemiş araç olduğu,

bu araçla ilgili ek tasfiyenin yapılması için sicilden kaydı silinen şirketin ... ve ... plaka sayılı araçların tasfiyesi ile sınırlı olmak üzere ihyasına, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24/09/2018 tarih ve 2018/2834 esas, 2018/5605 karar sayılı emsal içtihadı gözönünde bulundurularak Ticaret Sicil Müdürlüğünün 6102 sayılı kanunun geçici 7.maddesinde öngörülen usul ve şartlar gerçekleşmeden ihyası istenen şirketi ticaret sicilinden resen terkin etmekle davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müdürlüklerince yapılan terkin işleminin usulüne uygun olduğunu, müdürlüklerinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, ihyası istenen şirket yetkilisine usulüne uygun tebligat yapıldığı, davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, yargılama giderinin davanın açılmasında yasal hasım olmaları nedeniyle davalı üzerinde bırakılamayacağını, ayrıca davanın kabulü halinde de tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7.maddesi gereğince dava dışı ... Orman Ürünleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ihyası istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7.maddesi gereğince.

01/07/2015 tarihine kadar sayılan halleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılacak olup, anonim ve limited şirketler 559 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermayelerini öngörülen tutara çıkarmamış bulunmaları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlük tarihinden önce veya 01/07/2015 tarihine kadar münfesih olmaları,

Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanmış olmakla birlikte genel kurulun toplanamaması nedeniyle ara bilançoların ve kati bilançonun genel kurala tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin edilememeleri sebepleriyle re'sen terkin edilebilecektir.

Ticaret Sicil Müdürlüklerince kapsam dahilideki şirketlere bir ihtar gönderilecek olup bu şirketler tasfiye memuru bildirmeleri halinde maddede gösterilecek usulde tasfiye edilecek olup, ihtara rağmen tasfiye memuru bildirilmediği taktirde şirketlerin unvanı ise ticaret sicilden re'sen silineceği, ancak şirketin devam eden davasının bulunması halinde bu madde hükmünün uygulanmayacağı gibi sicilden kaydı silinen şirket alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını talep edebilecektir.

Somut olaya gelince, ilk derece mahkemesince, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ihyası istenen ... Orman Ürünleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin 6102 sayılı TTK'nın geçici 7.maddesi uyarınca hangi sebeple münfesih olduğu veya sayılması gerektiğine ilişkin şirkete yada temsilcilerine yapılan ihtar ve tebliğe ilişkin belgelerin çıkartılarak gönderilmesinin istendiği Ticaret Sicil Müdürlüğünce gönderilen cevabi yazı ve ekindeki belgelerde ise sadece ihyası istenen şirkete tebligat yapıldığı yapılan tebligatın bila ikmal edildiği ayrıca sicil özetinin gönderildiği, şirket temsilcisine herhangi bir tebligat yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğünce ihyası istenen şirketin oda kaydından re'sen terkin edilmesi sebebi ile silinme hususu kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığı halde sicilden ihyası istenen şirketin silinmesi TTK'nun Geçici 7.maddesine aykırıdır (Emsal mahiyette Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2022 tarih ve 2022/5850 esas 2022/6837 karar sayılı emsal içtihatı).

Ayrıca, 21/11/2013 tarihinde şirket adresine davetiye gönderildiği, taşınmış olduğundan bahisle tebligatın iade edildiğinin şerh düşüldüğü, şirket temsilcisine çıkartılmış herhangi bir tebligatın söz konusu yazıda yer almadığı, bu hale göre, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7/4.a maddesi gereğince terkin işlemi öncesinde yapılması öngörülen ihtarın öncelikle şirkete ya da yetkilerine tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bu itibarla ...

Orman Ürünleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketine veya şirket yetkililerine tebliğ edilmeksizin doğrudan Ticaret Sicil Gazetesindeki ilan suretiyle yapılan ihtarın usulüne aykırı olup, dava konusu ... Orman Ürünleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin terkin işlemi hukuka uygun değildir.

Ayrıca, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğünce ihyası istenen şirketin oda kaydından ötürü re'sen sicilden terkin edilmesi sebebi ise, kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığı, şirkete ait araçlar bulunduğu, bu nedenle dava konusu ihyası istenen şirketin terkin işleminin hukuka uygun olmadığı açıktır.

İlk derece mahkemesince, ihyası istenen şirketin TTK'nın geçici 7.maddesi uyarınca usulüne uygun terkin edilmediğinden şirkete tasfiye memuru atanarak şirketin ihyasına karar verilmiştir. Kaldı ki silinme sebebine göre de tasfiyeye tabi tutulmasına gerek olmadığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/11/2017 tarih ve 2016/8629 esas 2017/6341 karar sayılı emsal içtihatı).

Öte yandan, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğünce ihyası istenen şirketin oda kaydından ötürü re'sen sicilden terkin edilmesi sebebi ise, kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığı gibi (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24/09/2018 tarih ve 2018/2834 esas 2018/5605 karar sayılı emsal içtihatı) davalı Ticaret Sicil Müdürlüğünün 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde öngörülen usul ve şartlar gerçekleşmeden ihyası istenen şirketi ticaret sicilinden re'sen terkin etmekle iş bu davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davalının yargılama giderleri ve harçtan sorumlu tutulması yönündeki kararı usul ve yasaya uygundur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında usul ve yasaya aykırı bir durum görülmediğinden davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.