Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1349 K.2024/1412

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı tarafça süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından ihyası istenen şirket aleyhine Isparta 4.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2023/111, 117, 264, 265, 266, 267 Esas sayılı dosyaları ile açılmış olan davaların yargılama sürecinde Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazıları ile anılan şirketin ticaret sicilinden re’sen terkin olunduğunun anlaşıldığını ve mahkemece ihya davası açılması için önel verildiğini iddia ederek ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak Gıda Tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne ... sicil numarasına kayıtlı ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak gıda tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin TTK’nun geçici 7.maddesi kapsamında 23/10/2014 tarihinde sicilden resen silindiğini, şirketin davalarının, alacak ve borçlarının müdürlük tarafından bilinmesi mümkün olmadığından iş bu davaya açılmasına sebebiyet vermediklerini belirterek davanın reddine, davanın kabulüne karar verilmesi halinde ek tasfiye işlemlerinin yapılması için son tasfiye memuru veya yeni bir kişinin tasfiye memuru olarak atanıp keyfiyetin tescil ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı sicil müdürlüğü geçici 7. maddeye göre tesis ettiği işleme gerekçe olarak oda kaydının silinmesini göstermiş ve işlemlerini de bu çerçevede yaptığı, açıklanan bu nedenlerle esasen ihyası istenen şirketin sicilden terkin koşulları oluşmadığı halde TTK'nın 7. maddesine aykırı olarak dosyada yer alan ticaret sicili kayıtlarına göre ihyası istenen şirket halen faal iken davalı usulsüz olarak, terkin işleminin gerçekleştirilmiş olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile; Ankara Ticaret Sicil Memurluğunun ... sicil numarasına kayıtlı ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak Gıda Tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihyasına, Ticaret sicil müdürlüğü tarafından terkin işlemi yapılmaması gerektiği halde, terkin yapılmakla tasfiye memuru atanmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; eldeki davanın 5 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığını, şirketin terkininin geçici 7. Maddedeki prosedüre uygun yapıldığını, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, usulüne uygun ihtarın şirkete gönderildiğini, mahkemece Isparta 4.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2023/111, 117, 264, 265, 266, 267 Esas sayılı dosyalarının sonuçlandırılması ile sınırlı olarak ihya kararı vermesine rağmen TTK'nın 547. maddesi gereği tasfiye memuru atanmamasının hukuka aykırı olduğunu, zorunlu hasım olan müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmedilmesinin de doğru olmadığını, ileri sürerek açıklanan bu ve re'sen gözetilecek nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; TTK'nın geçici 7. Maddesi uyarınca ticaret sicilinden re'sen terkin edilen limited şirketin ihyası istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ticaret sicil kayıtları, Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/111, 2023/117, 2023/264, 2023/265, 2023/266 ve 2023/267 Esas sayılı dosyaları ve sair deliller dosya arasında mevcuttur.

Ticaret sicil kayıtlarının incelenmesine, ihyası istenen ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak Gıda Tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresi tespit edilemediğinden 23/10/2014 tarihinde sicilden re'sen terkin edildiği, terkin hususunun 27/10/2014 tarihinde tescil ve ilan edildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere 6102 Sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde anonim ve limited şirketlerin hangi şartlarda sicilden resen terkin edileceği düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1. fıkrası uyarınca 1.7.2015 tarihine kadar sayılan halleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır.

Madde hükmüne göre limited şirketler, 559 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermayelerini öngörülen tutara çıkarmamış bulunmaları, 6102 Sayılı TTK'nın yürürlük tarihinden önce veya 1.7.2015 tarihine kadar münfesih olmaları, aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantılarının yapılamaması,

TTK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanılmış olmakla birlikte genel kurulun toplanamaması sebebiyle ara bilançoların ve kati bilançonun genel kurula tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin edilememeleri sebepleriyle resen terkin edilebilirler. Anılan maddenin 4. fıkrasına göre.

Ticaret sicil müdürlüklerince kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanır. Yapılacak ihtar, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderilir.

İlan, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçer. Bu şirketler tasfiye memuru bildirdikleri takdirde maddede gösterilecek usulde tasfiye edilecek olup, ihtara rağmen tasfiye memuru bildirmeyen şirketlerin unvanı ise ticaret sicilinden re'sen silinir.

Ancak, devam eden davası bulunan şirketler için bu madde hükmü uygulanmayacağı gibi sicilden kaydı silinen şirket alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayanarak mahkemeye başvurmak suretiyle şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilirler.

Somut olayda Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/111, 2023/117, 2023/264, 2023/265, 2023/266 ve 2023/267 Esas sayılı dosyalarında derdest rücuan alacak dosyalarında davacı idare tarafından ihyası istenen davalı ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak Gıda Tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı açılan davalarda anılan mahkemece verilen ara kararla davacı idare vekiline davalı şirketin ihyası için yetki ve süre verildiği dosya kapsamında yer alan anılan dava dosyasına ait belgelerden anlaşılmış olmakla davacının eldeki ihya davasında hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

30/12/2012 gün ve 28513 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Münfesih olmasına veya sayılmasına rağmen tasfiye edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin" Tebliğ'in 1. maddesinin "d" bendinde; "18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 10 ve 32 nci maddelerine göre adreslerinin ve durumlarının tespit edilememesi nedeniyle ilgili odadaki üyelikleri askıya alınan ve oda yönetim kurulu kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl sonunda oda kaydı silinerek, sicil kaydı silinmek üzere Müdürlüklere bildirilen şirketler ve kooperatifler." ifadesi ile kanunda olmayan bir hali tebliğ ile düzenlemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere davalı müdürlükçe dava dışı şirket adresi tespit edilemediğinden sicilden terkin edilmiş ise de, 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. Maddesinde adresin tespit edilememesi nedeninin şirketin terkin nedenleri arasında düzenlenmediği, ihyası istenen şirketin re'sen terkin edilmesine esas bu sebep kanunda tahdidi olarak sayılan hallerden olmadığından terkin işlemi usulsüzdür (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/03/2022 tarih ve 2021/7912 Esas 2022/2149 Karar sayılı ilamı). Bu durumda açılan davada usulsüz şekilde ticaret sicilinden re'sen terkin edilen şirketin, TTK'nın geçici 7. maddesine belirtilen süreye tabi olmaksızın ihyasına karar verilmesi gerekmiştir.

Öte yandan 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde şirketlerin hangi şartlarda ve usullerde tasfiye ve ticaret sicilinden re'sen kayıtlarının silinmesinin düzenlendiği, aynı maddenin 4.fıkrasının "a" bendinde; kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla,

11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği, aynı maddenin 11.bendinde ise; dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen süresi içerisinde cevap vermeyen veya tasfiye memuru bildirmeyen veyahut durumunu kanuna uygun hale getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtları ile birlikte bildirmeyen şirketin unvanının ticaret sicilinden re'sen silineceği düzenlenmiştir.

Ayrıca, davalı sicil müdürlüğü geçici 7. maddeye göre tesis ettiği işleme gerekçe olarak şirketin "adresin tespit edilememesi" göstermiş ve işlemlerini de bu çerçevede yapmıştır. Yapılan işlemler geçici 7. Maddenin 4/a fıkrasındaki usule göre de yerine getirilmemiş, silinme işlemi nedeniyle şirketi temsil ve ilzama en son yetkiliye ihtar gönderilmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle esasen ihyası istenen şirketin sicilden terkin koşulları oluşmadığı halde TTK'nın 7. maddesine aykırı olarak dosyada yer alan ticaret sicili kayıtlarına göre ihyası istenen şirket halen faal iken davalı sicil terkin işlemini gerçekleştirmiş olduğundan, ilk derece mahkemesince şirketin ihyasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bununla birlikte davacı idare tarafından açılan Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/111, 2023/117, 2023/264, 2023/265, 2023/266 ve 2023/267 Esas sayılı dava doslalarında derdest rücuan alacak davasında taraf teşkilini sağlamak için açılan işbu davada ilk derece mahkemesince HMK'nın 26. Maddesi gereği taleple bağlılık kuralı gözetilerek anılan dava dosyası ile sınırlı olarak şirketin ihyasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tam ihyasına karar verilmesi ve şirkete tasfiye memuru atanmaması doğru görülmemiş, davalının bu yöndeki istinaf sebebinin kabulü gerekmiştir.

Diğer taraftan, davalı sicil tarafından TTK'nın geçici 7.maddesinde sayılmayan "adresin tespit edilememesi" sebebine dayalı olarak terkin işlemleri aynı maddenin 4/a maddesindeki usule de uyulmaksızın gerçekleştirilmiştir. Bu durumda davanın açılmasına sebebiyet veren ve HMK'nın 326. Maddesinde belirtilen koşulun da gerçekleşmediği gözetilerek yargılama sonunda haksız olduğu anlaşılan davalı sicil aleyhine ilk derece mahkemesince yargılama giderlerine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07/10/2024 tarih ve 2024/4996 Esas 2024/7128 Karar sayılı emsal içtihatı).

Tüm bu nedenlerle davalı Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -