Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1350 K.2024/2481

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. 13.03.2023 tarihinde davacı ...'e ait olan ve seyir halinde iken ....... sevk ve idaresinde ki ....... plakalı aracın, davacının mülkiyetinde olan araca çarpması sonucunda, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde davacıya ait olan aracın; sağ ön kapı, sağ ön çamurluk, sağ ön kapı cam mekanizması,

sağ ön kapı menteşe, davlunbaz vs. gibi parçaları değiştirilmiş ve birçok parçasında ise onarım, boyama işlemleri yapıldığını ve değişen parçalarda orijinal ürünlerin kullanılmadığı yan sanayi ürünlerinin kullanıldığını, davalı ... şirketine davacının maddi tazminatının ödenmesi hususunda 17.08.2023 tarihli dilekçe ile başvuru yapıldığını ve başvurunun 18.08.2023 tarihinde davalı şirkete ulaştığını, 29.08.2023 tarihinde .......

Sigorta A.Ş tarafından 3.700,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye tazminatı için 30.08.2023 tarihli dilekçe tekrar .......

Sigorta A.Ş ye başvurulduğunu ve işbu bakiye talep dilekçe davalı ...Ş şirketine 31.08.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, başvuru ve bakiye tazminat talepli dilekçeye istinaden davalı ...Ş şirketi taleplere cevap vermediğini, akabinde ise sigorta şirketinin cevap vermemesi üzerine arabulucuya başvurulduğunu ancak görüşmeler sonucunda anlaşma olmadığını ayrıca davalı tarafından davacının hakkını elde etmesini engellemek amacıyla kayıtlı malvarlığını 3. Kişilere devri söz konusu olabileceğinden UYAP kanalıyla tespit edilecek davalı adına kayıtlı tüm taşınmazların, araçların, bankalar nezdindeki mevduat, katılım fonu vb. Tüm hak ve alacakların,

hak edişlerin dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar geçecek sürede 3. Kişilere devrinin engellenmesi amacıyla davacının uğramış olduğu zararın yoğunluğu gözetilerek takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesi ile öncelikle İhtiyati Tedbir/İhtiyati Haciz talebinin kabulü ile davalı şirketin UYAP kanalıyla tespit edilecek davalı şirket adına kayıtlı tüm taşınmaz, araçların, bankalar nezdindeki mevduat, katılım fonu vb. tüm hak ve alacakların,

hak edişlerin dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar geçecek sürede 3. kişilere devrinin engellenmesi amacıyla davacının uğramış olduğu zararın yoğunluğu gözetilerek takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesini ve kayıtlarına şerh edilmesini, TBK madde 76 kapsamında 10.000,00 TL veya mahkemece uygun görülecek bir geçici ödeme miktarının davalı şirketten alınarak davacıya verilmesini,

13.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda davacı ... 'in uğramış olduğu 2 TL (Belirsiz Alacak Davasıdır)(HMK madde 107/2 uyarınca başlangıçta belirttilen talep arttırım hakkı saklı olmak üzere, şimdilik) maddi tazminatın (1 TL değer kaybı , 1 TL gerçek zarar,hasar bedeli,) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden (Teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) tahsili ile müvekkile ödenmesini, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettikleri görülmektedir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket sigortalısının karıştığı trafik kazası nedeniyle davacının aracındaki hasar-onarım bedeli; kurtarıcı bedeli ve otopark bedeli hakkında arabuluculuk numarası ....... olan ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesi kapsamında 25.000,00 tl davalı şirket tarafından 21/07/2023 tarihinde davacıya ödendiğini, davacının aynı talep ile dava açması hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davalı şirkete yapılan başvuru üzerine .......

Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki değer kaybı için 29/08/2023 tarihinde 3.700,00 tl ödeme davacı vekiline yapıldığını, davalının sorumluluğundaki borç, sigortacılık mevzuatı gereği eksiksiz olarak ödendiğinden üzerine düşen edimi ifa eden davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, işbu sebeple talebinin reddinin gerektiğini, davacının aracının 1996 moel mıtsubıshı l200 4x2 çift kabin kamyonet marka olduğunu, genel şartlar gereğince 3 yılı geçen araçlar için orjinal parça talebi yersiz olduğu gibi nedenlerle davanın yetkili,

görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı ilk itirazlarımızın değerlendirilmesine; arabuluculuk dosyasının anlaşma şeklinde sonuçlanmasını ve davalının ödeme yapması nedeniyle davanın reddini; mahkeme aksi kanaatte ise esas yönünden izah edilen talepler ile inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmili hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... Esas ....... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle.

"Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde eldeki dava açılmadan önce 918 Sayılı Kanunun 97/1 maddesi gereğince davacı tarafından davalı ... şirketine yapılan müracaat neticesinde dava konusu kazaya ilişkin olarak davalı ... nezdinde ....... nolu hasar dosyasının açıldığı, dosyanın açılması akabinde davacı ... ile davalı ... vekili Av. .......'nin ve Arabulucu .......'ın katılımı ile taraflar arasında "İhtiyari Arabuluculuk" görüşmelerinin gerçekleştirildiği, tarafların yapılan görüşme neticesinde "Anlaştığı" ve akabinde davalı ... tarafından davacıya 21/07/2023 tarihinde 25.000,00 TL ödeme yapıldığı,

söz konusu ihtiyari arabuluculuk tutanağının resmi belge hüviyetinde olduğu, yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09/06/2022 Tarih ve 2021/1271 Esas-2022/4686 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere resmi arabulucu tarafından tanzim edilen tutanağın ayrı bir sahtelik davasına konu edilerek sahte olduğunun ispat edilmesinin gerektiği, dosya kapsamında böyle bir iddia bulunmadığı gibi İhtiyari Arabuluculuk Tutanağının geçerliliği konusunda davacı tarafça yargılamanın başından itibaren somut olarak geçersizlik sebepleri ileriye sürülmediği, bu konuda da tüm dosya kapsamında anlaşma tutanağının geçerli olmadığı yönünde hiçbir delil ve belge bulunmadığı, yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 10/02/2022 Tarih ve 2021/10554 Esas-2022/2233 Karar sayılı ilamı ile T.C.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin 22/06/2023 Tarih ve 2023/1370 Esas-2023/1479 Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davacının bu anlaşmadan sonra zorunlu arabuluculuğa giderek anlaşmama tutanağı düzenlenmesi ve buna bağlı olarak dava açılmasının 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun "Tarafların Anlaşması" başlıklı 18. maddesinin 5. maddesinde "Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde,

üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz." hükmüne aykırı olduğu değerlendirilmekle açılan maddi tazminat davasının hasar bedeline yönelik kısmının 6100 sayılı HMK m. 114/2 maddesi delaletiyle 6325 Sayılı Kanunun 18/5 maddesi dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak ;

Açılan maddi tazminat davasının hasar bedeline ilişkin kısmının 6100 sayılı HMK m. 114/2 maddesi delaletiyle 6325 Sayılı Kanunun 18/5 maddesi dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle.

13.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda müvekkil ...’in uğramış olduğu trafik kazası neticesinde hasar bedelinin ve değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden (Teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) tahsili ile müvekkile ödenmesi talebi ile dava yoluna başvurulduğunu, hasar bedeline yönelik taleplerinin tefrik edilerek mahkeme tarafından kısaca ''hasar bedeli yönünden ihtiyari arabulucuk anlaşma tutanağı düzenlendiği, arabulucu tarafından düzenlenen tutanağın sahtelik davasına konu edilmediği,

arabulucuk tutanağının geçerliliği konusunda davacı tarafça geçersizlik sebebi ileri sürülmediği,..'' gerekçeleri ile usulden red kararı verildiğini, müvekkilin dava konusu araç hasar bedeline ilişkin ihtiyari arabuluculuk tutanağının KTK madde 111'e göre geçersiz olduğunu, hukuki sorumluluğu daraltan, kaldıran veya tazminat miktarlarına ilişkin yetersiz ya da fahiş olduğu belirlenen anlaşmaların geçersiz olduğunu, müvekkilin ihtiyari arabuluculuk sürecinde avukatın yardımından faydalanamadığı,

kaldı ki ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağında belirlenen miktarın fahiş veya yetersiz olup olmadığının yargılamanın esasına girilerek çözümlenmesi gerektiği, davalı ... şirketine hasar ödemesine ilişkin başvurularının, zorunlu arabuluculuk sürecinde belirlenen miktarı kabul etmediklerini ve geçersiz olduğuna yönelik irade beyanlarını açıkça gösterdiğini, tüm bu nedenlerle istinafa konu Konya.... Asliye Ticaret mahkemesinin 19/04/2024 tarih ve ....... Esas .......

Karar sayılı kararının belirtilen gerekçeler yönünden bozulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Mahkemece verilen usulden ret kararı, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Dava, araç hasarı nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

19/07/2023 tarihli ihtiyari arabuluculuk tutanağının incelenmesinde; 2918 Sayılı Kanunun 97/1 maddesi gereğince davacı tarafından davalı ... şirketine yapılan müracaat neticesinde dava konusu kazaya ilişkin olarak davalı ... nezdinde ....... nolu hasar dosyasının açıldığı, dosyanın açılması akabinde davacı ... ile davalı ... vekili Av. .......'nin ve Arabulucu .......'ın katılımı ile taraflar arasında "İhtiyari Arabuluculuk" görüşmelerinin gerçekleştirildiği, "araç değer kaybı dışında" tarafların yapılan görüşme neticesinde "Anlaştığı", araç hasar/maddi tazminatına ilişkin hususlarda davalı sigortaya talepte bulunulamayacağının belirtildiği ve akabinde davalı ... tarafından davacıya 21/07/2023 tarihinde 25.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, araç değer kaybına ilişkin dava ayrı tutularak hasara ilişkin davanın eldeki dava ile tefrikine karar verildiği, neticeten Mahkemenin ihtiyari arabuluculuk yapılması nedeniyle dava şartı yokluğundan davayı reddettiği görülmüştür.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun (HUAK) 18 inci maddesinin beşinci fıkrasında “Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz" olmakla arabuluculuk faaliyeti sonunda imzalanan anlaşma belgesinin taraflar için bağlayıcı olacağı ve dava açma yasağı teşkil edeceği, arabuluculuk anlaşmasının usul hukukuna ilişkin bir sözleşme olduğu ve ilam gücünde ve doğrudan icra kabiliyetine sahip olup, oysa KTK'nın 111 inci maddesi kapsamında iptali mümkün olan anlaşmaların, özel hukuka ilişkin anlaşmalar olduğundan, arabuluculuk anlaşmalarının KTK'nın 111 hükmüne dayalı olarak özel hukuk sözleşmeleri gibi iptalinin mümkün olmadığı ortadadır.

(Bkz. Aynı yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/7258 Esas, 2023/12753 Karar; aynı dairenin 2022/13091 Esas, 2023/8747 Karar; 2022/17185 ; Esas, 2023/6227 Karar sayılı ilamları)

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.