Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/192 K.2024/535

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep edenler vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkilisi olduğu ... Ens. İnş. Mak. Yaz. İth. İhr. San. Ltd.

Şti.'nin muhasebe işlemleri 9312 numaralı Meslek Odası Üyesi ... tarafından yapıldığını, davacıların almış olduğu karar ile ... ile Temmuz ayında görüşüldüğünü, kendisi ile muhasebe işlemlerinin yapılmayacağı bildirildiğini, Bu sebeple, ... beyin uhdesinde bulunan şirkete ilişkin tüm defter ve belgelerin teslimi talep edildiğini, ancak ... beyin yaklaşık 2. Ay boyunca sürekli olarak davacıları oyalayarak işbu evrakları teslim etmediğini,

kendisine Ankara 50. Noterliği’nin 7336 yevmiye numaralı ve 23/08/2023 tarihli ihtarnamesi ile ilgili evrakları teslim etmesi aksi halde hakkında iş bu başvuru ile birlikte suç duyurunda bulunulacağı ihtaren bildirildiğini, ancak şifaen yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığı gibi ... bey tarafından iş bu ihtarnameye de cevap dahi verilmediğini, 02.11.2023 tarihinde ise ... ile görüşme sağlandığını, 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri teslim alındığını, ancak Genel Kurul Defteri, Karar Defteri, Ortak Pay defteri ile 2015-2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defteri,

faturalar ve tüm diğer evraklar teslim edilmediğini belirterek Genel Kurul Defteri, Karar Defteri, Ortak Pay defteri ile 2015-2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defteri, faturalar ve tüm diğer resmi evrakların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; talep dilekçesinin ekinde sunulan belgelerde davacı ... tarafından tarafın muhasebe işlemlerini yürüten ... ...'a 23/08/2023 tarihli ihtarname ile ticari defterlerin eksiksiz olarak teslimi talep edilmiş, yine 31/08/2023 tarihli Ankara Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası Başkanlığı'na yazılan şikayet dilekçesinde şikayete konu muhasebeci hakkında disiplin soruşturması başlatılması talep edildiği, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na sunulan 04/09/2023 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu,

TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen onbeş günlük süre süre hak düşürücü süre olup tarafın ticari defterlerinin kaybolduğunu öğrendiği tarihten itibaren başlamakta olup eldeki dava tarihinin 30/11/2023 olduğu ve iş bu davanın süresi içerisinde açılmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

05/07/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun ve ilgili kanunun 55.maddesinde 6102 Sayılı TTK'nun 82/7.maddesindeki 15 günlük sürenin 30 gün olarak değiştirildiğini, dosyaya sunmuş oldukları deliller incelendiğinde muhasebece ...'dan belgelerin 02/11/2023 tarihinde alındığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığını, muhasebeci ... tarafından davaya konu genel kurul defteri, karar defteri, ortak pay defteri ile 2015-2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile faturalar ile diğer evrakların teslim edilmediğini, bu nedenle zayi kararı verilmesi gerektiğini, ,bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın "Duruşma yapılmadan verilecek kararlar" başlıklı 353/(1)-a.6.maddesinde de (Değişik: 22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması halinde duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, talep edenler muhasebecileri olan ...'ta bulunan davaya konu genel kurul defteri, karar defteri, ortak pay defteri ile 2015-2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile faturalar ile diğer evrakların teslim edilmediğinden bahisle zayi belgesi verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, dosya kapsamına göre davaya konu defter ve faturaların zayi olduğuna ilişkin talep edenlerin delillerinin celp edilmediği, talep eden yanca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na sunulan 04/09/2023 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu,

dosya hakkında herhangi bir bilgi belgenin celp edilmediği gibi davacı yanca defter ve kayıtların kendisinde bulunduğu iddia edilen muhasebeci ... hakkında davaya konu olayla ilgili olarak muarazanın giderilmesine yönelik olarak dava açılıp açılmadığının talep eden yandan sorulmadığı, bu hale göre açılan davada talep eden yanın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, hukuki yararı var ise eldeki davanın celp edilecek bilgi belgelere göre 30 günlük hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı yönünde inceleme yapılmadığından Dairemizce herhangi bir denetim yapılamamıştır.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikte talebe konu delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.