Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/287 K.2024/596

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2024/ 287 Esas 2024/596 Karar T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/287

KARAR NO : 2024/596

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :07/12/2023

NUMARASI

2023/217 Esas 2023/880 Karar

DAVACILAR

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Menfi tespit ve ipoteğin fekki

DAVA TARİHİ : 03/04/2023

KARAR TARİHİ : 02/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2024

Taraflar arasındaki menfi tespit ve ipoteğin fekki davasına ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle yetkisizlik kararına yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine muris ... varisleri olarak İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün 2023/101 E sayılı dosyasında davalı banka ile dava dışı ... Turizm ve Otelcilik San ve Tic.

A.Ş arasında 16/02/2005 tarihinde imzalanan 1.900.000,00 Euroluk Genel Kredi Sözleşmesi dayanak gösterilerek davalı banka lehine 470.000,00 Euro üst limit ipotekli Ankara/Çankaya Tapu Sicil Müdürlüğünde kayıtlı taşınmazın satılarak paraya çevrilmesi için icra takibi başlatıldığını, müvekkillerinin murisi ...'in borçlu şirketin küçük ölçekli ortağı olduğunu, şirketin diğer ortak yöneticilerinin sözleşmenin müteselsil borçlu olduğunu, davalı bankanın öncelikle asıl borçlu ile müşterek borçlu ve müteselsil kefillere müracaatı gerektiğini, zamanaşımının gerçekleştiğini,

ipotek teminatının hangi borçları kapsadığının belirtilmediğini iddia ederek icra takiplerinden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ve ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle. İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, müteveffa ...'in ... Turizm Otelcilik A.Ş'nin ortağı olup mülkiyetinin 1/2'sine sahip olduğu binayı ... A.Ş'ye kiraladığını, önceden ofis olarak kullanılan binanın otel haline getirilmesi için ...

A.Ş'den kredi kullanıldığını, kredilerin teminatı olarak tüm ortakların sahip oldukları gayrimenkuller üzerine ipotek tesis edildiğini, müteveffa ...'in kredi limitinin sağlanması için sahibi bulunduğu taşınmazlara banka lehine ipotek tesis ettiğini, diğer bir teminat olarak şahsi kefalette verdiğini, ticari faaliyetin sekteye uğramaması için müvekkillerinin banka ile görüşerek ... A.Ş'nin ...

A.Ş'den olan alacağını 27/06/2022 tarihinde adi yazılı şekilde temlik aldığını, durumun ipotek borçlularına ihtar edildiğini, ihbarnamede alacağın ve ipoteklerin temlik alındığı, her bir ipotek borçlusunun ipotek limitleri dahilinde ödeme yapması aksi halde ipoteklerin paraya çevrilmesi için yasal takibe başlanılacağının bildirildiğini, zamanaşımı itirazının yerinde olmadığını, davacının kötüniyetli olduğunu bildirerek davanın reddi ile kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisine itiraz ederek işbu davada İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili bankanın nakit alacağını temlik ettiğinden husumet yöneltilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili banka tarafından dava dışı ... Turizm Otelcilik San ve Tic.

A.Ş arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden dava dışı şirkete kredi kullandırıldığını, davacıların murisi ...'in dava dışı şirketin ortaklarından olduğu gibi Genel Kredi Sözleşmesi'ne kefil olup ayrıca kendine ait taşınmazı müvekkili banka lehine ipotek ettiğini, dava dışı şirketin borçları ödenmeyince hesapların kat edilerek ihtarname keşide edildiğini, ihtarname keşidesinden sonra diğer davalıların dava dışı şirketin nakit alacağını temlik almak ve temlik bedelini ödemek istemeleri üzerine temlik edilmesine kararlaştırıldığını ve temlik bedelinin müvekkili bankaya ödendiğini,

temlik edilen alacağın teminatında yer alan varlıklardan birinin işbu davaya konu taşınmazlar olduğunu, hesap kat ihtarının usul ve yasaya uygun olduğunu bildirerek dosyanın usulden ve esastan reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; icra takibine konu genel kredi sözleşmesine dayalı olarak İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün 2023/101 esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı ve taşınmazların satışının durdurulmasına karar verildiği, bu durumda davalı yanın süresi içerisindeki yetki itirazlarının değerlendirilmesinde İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün 2023/101 Esas sayılı dosyası ve yerleşim yerlerine göre İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar ... ve ... tarafından İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün 2023/101 E.sayılı dosyasında diğer davalı ...

A.Ş. ile yaptıkları temlik sözleşmesine dayalı olarak müvekkillerimize karşı 1.02.2023 tarihli ödeme emri ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, 10.02.2023 tarihli borca itiraz dilekçemiz ile İstanbul İcra Dairelerinin yetkisine itiraz edildiğini, takibe konu edilen ve cevap dilekçe ekinde sundukları 15.02.2007 tarihli ve 2483 yevmiye sayılı resmi senedin 14.maddesinde "taraflar arasında oluşacak her türlü ihtilaf hallerinde Ankara Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin ve Mercilerinin yetkisini şimdiden kabul ederiz." düzenlemesi ile HMK m.17 uyarınca taraflar arasında yetki sözleşmesi yapıldığını,

HMK m.17'nin ikinci cümlesindeki "Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi nedeniyle, genel yetkili mahkemede dava açılamayacağını, ayrıca dava dilekçemiz ile borçlu olunmadığının tespiti istemi yanı sıra müvekkillerimize ait taşınmaz kaydına konulan ipoteğin kaldırılması da talep edildiğini, taşınmazın aynına ilişkin davaların taşınmazın tapu siciline kayıtlı bulunduğu yer mahkemesinde açılması gerektiğini,

taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabileceği davaların taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılması hakkındaki bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup kesin olduğunu, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin İİK'nın 72/8.maddesine dayalı olarak yetkisizlik kararı vermesi doğru olmadığını, taraflara yalnızca tercih hakkı sağlamadığını, yani kamu düzenine ilişkin olmadığını, bu nedenle de taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesi hükümlerini ve kesin yetki kuralını bertaraf edemeyeceğini,

diğer bir anlatımla açmış olduğumuz dava taşınmaz hakkındaki usul hükmüne ve yetki sözleşmesine uygun olduğunu, İİK'nın 72/8.maddesindeki seçimlik hakkın kullanılmamış olmasını, mahkeme karşı taraf lehine sayamayacağını, mahkeme yetkisizlik kararını her ne kadar İİK'nın 72/8.maddesine dayandırmışsa da HMK m.17 kapsamında yapılan yetki sözleşmesini ve HMK m.12'yi hangi nedenlerle dikkate almadığını gerekçeli kararında açıklaması gerektiğini, bunu yapmaması adil yargılanma hakkımızın ihlaline yol açtığını, hukuka usul ve yasaya aykırı olan Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 7.12.2023 tarihli ve 2023/217 E.,

2023/880 K.sayılı kararının kaldırılarak, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmesi gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme olduğu ve işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarnamesi, temlik sözleşmesi, hesap ekstreleri, tapu sicil kayıtları, 15/02/2007 tarih 2483 yevmiye nolu ipotek resmi senedi, İstanbul Gayrimenkul Satış Memurluğunun 2023/101 esas sayılı dosyası, 02/08/2022 tarihli alacağın temliki sözleşmesi vs deliller dosya arasında mevcuttur.

İstanbul Gayrimenkul Satış Memurluğunun 2023/101 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalılar ... ve ... tarafından davacılar ile dava dışı kişilere karşı toplam 18.460.496,20 Euro alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takibin derdest olduğu görülmüştür.

Çankaya 4. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğünce düzenlenen 15/02/2007 tarihli 2483 yevmiye nolu ipotek resmi senedinin incelenmesinde; ... adına kayıtlı ... Parsel nolu taşınmazın davalı ...'ın dava dışı ... Turizm Otelcilik Sanayi ve Ticaret A.Ş'den olan alacaklarının teminatını teşkil etmek üzere 470.000 Euro bedelle fekki banka tarafından bildirilinceye kadar ipotek tesis edildiği anlaşılmıştır.

Davacı yan, eldeki davada davalı gerçek kişilerce aleyhlerine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti ve takip dayanağı ipoteğin fekkini talep etmiştir. Davacıların ipoteğin fekkine ilişkin talebi taşınmazın aynına ilişkindir. HMK'nun 12/1. maddesi uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup ipoteğe konu taşınmaz Ankara ili Çankaya ilçesindedir. Taşınmazın aynına ilişkin ipoteğin fekki davasına HMK'nun 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki kuralı niteliğindeki HMK'nun 12. maddesi gereği taşınmazın bulunduğu Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi kesin yetkilidir.

Öte yandan, ipoteğin fekki yanında ayrıca menfi tespit davası açılmış olması ipoteğin fekki davasında dava şartı niteliğindeki kesin yetki kuralını ortadan kaldırmayacaktır.

Menfi tespit davası ile ipoteğin fekki istemi borcun bulunmadığı hukuki sebebine dayalı olduğundan delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden tefrik de usul ekonomisine aykırı olacaktır.

Hal böyle olunca, mahkemece menfi tespit ve ipoteğin fekki istemiyle açılan davada ipotekli taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, kesin yetki kuralının dava şartı niteliğinde bulunduğu, taşınmazın bulunduğu yer olan Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi kesin yetkili olduğu gözetilerek işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin esasa yönelik istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-(a)-3. maddesi gereği davanın esasına girilmeksizin mahkeme kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.